Her yaşta görülüyor: Vücutta kasılmalara neden olan hastalık çaresiz değil

Halk arasında ‘sara’ olarak bilinen epilepsinin her yaşta ortaya çıkabildiğini söyleyen Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Zeynep Aydın, hastalığın sıklıkla 18 yaş altı ve 65 yaş üstü kişileri etkisi altına aldığını söyledi. Uluslararası Epilepsi Günü dolayısıyla değerlendirmelerde bulunan Aydın, hastalığın belirtileri ve tedavisi hakkında önemli bilgiler aktardı.

Epilepsi hastasının nöbetinde çeşitli bulgular olduğunu, yere düşme, tüm bedenin titremesi, kasılması, bilinç kaybı gibi durumların görülebildiğini ifade eden Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Zeynep Aydın, tedavide ilaçların düzenli kullanılmasına dikkat çekti.

Prof. Dr. Aydın, "Erkeklerde ve kadınlarda eşit oranda görülen ve her yaşta ortaya çıkabilen epilepsi, sıklıkla 18 yaş altı ve 65 yaş üstü kişileri etkisi altına alıyor. Kısa süreli beyin fonksiyon bozukluğuna bağlı olan ve beyin hücrelerinde geçici anormal elektrik yayılması sonucu ortaya çıkan epilepsi, epileptik nöbetlerle kendi göstermektedir." bilgisini verdi.

NÖBETLERLE KENDİNİ GÖSTERİYOR

Dışarıdan anlaşılması zor olan bu duruma, beyindeki sinir hücrelerinde geçici olarak meydana gelen anormal aktivitenin neden olduğunu aktaran Aydın, şunları kaydetti:

"Epilepsi nöbetlerinin çok değişik çeşitleri mevcuttur. Kırkın üzerinde nöbet tipi tanımlanmıştır. Basitçe nöbetler parsiyel (beyinde bir bölgeye sınırlı başlayan nöbetler) ve jeneralize (beyinde yaygın olarak başlayanlar) olarak iki çeşitte sınıflandırılmaktadır. Yaygın başlayan nöbetler, daha kötü ve şiddetli bir nöbet anlamına gelmez. Buradaki gruplama sadece nöbeti oluşturan nedenin farklılığıyla bağlantılıdır ve tıbbi nedenlerle bu isimler verilmiştir. Nöbet anında yaşananlar beyin aktivitesindeki değişikliğin nereden başladığına ve ne kadar hızla yayıldığına bağlıdır."

TEDAVİDE İLAÇLARIN DÜZENLİ KULLANILMASI ÖNEMLİ

Prof. Dr. Zeynep Aydın, epilepsi tedavisinde en önemli noktanın nöbetleri durdurmaya yönelik olarak seçilen ilaçların düzenli ve planlı kullanımı olduğunu aktardı.

Her beş hastadan dördünde uygun ilaçlar seçildiğinde ve yeterli dozda alındığında nöbetler durduğunu vurgulayan Aydın, şu değerlendirmede bulundu:

"Hekimler genellikle tek bir epilepsi ilacı ile tedaviye başlamayı tercih etmektedir. Eğer bu ilaçla nöbetler yeterince kontrol altına alamıyorsa, o zaman ilaç değişimi yapılabilir veya ikinci bir ilaç eklenebilir. Epilepsi hastaları ilaçlarını doktorunun söylediği şekilde düzenli olarak almalıdır. İlaçların düzensiz alınması veya almaya ara verilmesi bu ilaçların nöbetler üzerinde sağladığı olumlu etkiyi ortadan kaldıracaktır."

MESLEK SAHİBİ OLMAYA ENGEL DEĞİL

Halk arasında epilepsi hastalığına dair merak edilen ve zaman zaman yanlış bilinen konuların başında hastaların meslek sahibi olup olamayacağının geldiğini anlatan Prof. Dr. Aydın, epilepsi hastalarının sorumluluk alabileceklerine, eğitimlerine devam edebileceklerine ve meslek sahibi olabileceklerine işaret etti.

NÖBET GEÇİREN HASTAYA NASIL MÜDAHALE ETMELİ?

Aydın, nöbet geçiren bir epilepsi hastasıyla karşı karşıya kalınan durumlar için şu önerilerde bulundu:

"Öncelikle sakin olunmalıdır. Hastanın yanından ayrılmamak gerekir, yardıma gerek varsa bir başkasından destek istenmelidir. Hastanın hareketleri durdurulmaya ve/veya engellenmeye çalışılmamalıdır. Hastayı güvenli bir yere yatırılmalı, yaralanmasına sebep olacak ucu sivri veya sert eşyalara yönelik korumaya alınmalıdır. Sıkı giysileri varsa giysileri gevşetilir. Sabit ve rahat olacak şekilde hastayı bir tarafa doğru yatırıp, tükürüğünün dışarı akması sağlanmalıdır. Asla hastanın ağzına bir şey sokmaya veya koymaya çalışılmamalıdır, çenesi açılmaya zorlanmamalıdır. Hasta nöbet geçirdiği sırada ilaç vermeye çalışılmamalıdır. Soğan, kolonya ve benzeri şeyler koklatılmamalı, başına su dökülmemelidir. Hastanın üzerinde epilepsi hastası olduğunu gösteren ve/veya öyle ise sizin neler yapmanız gerektiğini açıklayan bir kart veya sağlık karnesi olup olmadığına bakılmalıdır. Hastanın üzerinde epilepsi hastası olduğuna dair hiçbir bilgi yoksa veya hastanın bu nöbetinin bir epilepsi hastalığı nedeniyle geçirilip geçirilmediği bilinmiyorsa, hızlıca ambulans çağırılmalıdır."