15 doğumdan biri tüp bebek! Modern hayat şartları doğum oranını azaltıyor

Sigara ve fast food beslenme üreme hücrelerini erken yaşlandırıyor. Kadın ve erkeğin her ikisi de obezse kısırlık riski üç kat artıyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Gazi Yıldırım, çiftlerde artan kısırlık oranlarının sebeplerini anlattı.

ZİYNETİ KOCABIYIK'IN HABERİ - Dünyada hemen hemen bütün ülkelerde doğum hızının düşüyor olması, ülkeleri alarma geçirdi. Tüm dünyada 10 çiftten biri tüp bebek yaptırarak gebe kalabiliyor. Türkiye’de ise bu oran 15 çiftte bir. Bu hesaba göre ülkemizde doğan her 15 bebekten birinin tüp kısırlık tedavileri ile dünyaya geldiğini söyleyen Türk Jinekoloji ve Obstetrik Derneği Üyesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Gazi Yıldırım, doğurganlık hızının düşüşünün bilimsel dergilere yayın konusu olduğunu belirterek, “Bu sadece ülkemizin problemi değil. Dünyaca ünlü tıp dergisi Lanccet’te yayınlanan bir derlemeye göre bu yüzyıl boyunca küresel doğurganlıkta "dramatik bir düşüş" yaşanacak. Ülkelerin büyük bir çoğunluğu 2100 yılına kadar nüfus büyüklüğünü sürdürecek kadar yüksek doğurganlık oranına sahip olmayacak. Gelişmiş ülkelerde, nüfus seviyelerini korumak için hayatları boyunca çocuk doğurabilecek kişi başına doğum oranının 2,1 olması gerekiyor. Ülkemizde TÜİK'in verilerine göre 2001 yılında 2,38 olan doğurganlık hızı, yani bir kadının yaşamı boyunca dünyaya getirdiği ortalama çocuk sayısı, 2023 yılında 1,51’e düştü” dedi.

Türk Jinekoloji ve Obstetrik Derneği Üyesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Gazi Yıldırım

Prof. Dr. Gazi Yıldırım gazetemize doğurganlığı düşüren sebepleri anlattı… Prof. Dr. Yıldırım çiftlerin çocuk sahibi olmasını zorlaştıran en önemli unsurların stres, kilo-obezite, dengesiz beslenme, hareketsiz yaşam, organik olmayan ve doğal olmayan gıdalarla beslenme, sigara, elektronik sigara, otoimmün hastalıkların artması olduğunu söyledi.

ŞİŞMANLIK ANNE BABA OLMAYA ENGEL

Türkiye özellikle kadınlarda Avrupa’da obezite şampiyonu. Bu şampiyonluk en çok anne baba olmayı engelliyor. Kısırlıkla, alınan enerji ve harcanan enerji dengesi arasındaki ilişkinin birçok çalışmada incelendiğini ve fazla kilonun hem kadınlarda hem de erkeklerde kısırlığı artırdığını söyleyen Prof. Dr. Yıldırım, “Bilimsel çalışmalar testis yağ dokusundaki artışın testis sıcaklığının yükselmesine dolayısıyla da canlı sperm sayısının düşmesine sebep olabildiğini göstermektedir. Erkek ve kadının her ikisinin obez olma durumunda infertilite riski 2.84 kat daha yüksek bulunmuştur” dedi.

GÜNLÜK HAYATIN STRESİ DOĞURGANLIĞI VURUYOR

Günlük stresin anne adayını biyolojik, psikolojik ve sosyal açıdan son derece olumsuz etkileye bir problem olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gazi Yıldırım, “Stres ise kişinin fiziksel ve psikolojik dengesinin bozulmasına gösterdiği bir tepki durumudur. Erkek kısırlığı ve stres arasında da bir ilişki bulunur. Bilimsel çalışmalar stresin, erkeklerde testosteron hormonunu ve sperm üretimini düşürebileceğini, ayrıca iktidarsızlığa yol açabileceğini kanıtlarla ortaya koymaktadır. Dünyanın gelişmiş pek çok ülkesinde kısırlık problemi yaşayan çiftler için psikolojik servisler kurulmuştur. Ancak ülkemizde bu tür bir destek henüz oluşturulmuş değildir. Dahası, ülkemizde psikiyatri pratiğinde infertilite ve oluşturduğu psikolojik profille ilgili deneyim yoktur” diye açıkladı.

SİGARA VE FAST FOOD KÖK HÜCREYİ ETKİLİYOR

Günümüzde gençlerin en fazla maruz kaldıkları iki unsur sigara ve fast food tarzı beslenme. Hem sigara hem de fast food yiyeceklerin kök hücre üzerine olumsuz etki yaptığını ve hücreleri erken yaşlandırdığını anlatan Prof. Dr. Gazi Yıldırım “Bu tür beslenme hücrelerin oksidasyonunu yani istenmeyen değişimleri arttırıyor. Hücre içinde hücreyi strese sokan oksijen radikaller birikiyor. Bu süreçler hücreleri erken yaşlandırıyor. Bundan en çok etkilenenler kök hücreler, yani doğal olarak üreme hücreleri. Gösterilmiş ki Akdeniz tipi diyete biraz protein ilave edilirse üremeye faydalı oluyor” dedi.

YEDİKLERİMİZ İÇTİKLERİMİZ KISIR YAPIYOR

Üremede barsak ve üreme organlarının mikrobiyotası yani floramız çok önemli olduğuna işaret eden Prof. Dr. Yıldınım, “Bu nedenle anne baba olmak isteyen kişilerin florayı bozmayan beslenme tarzını benimsemeleri gerekiyor Antioksidan mikro besin ögeleri (A, C, E vitaminleri, koenzim Q10, karnitin, çinko ve selenyum) serbest radikallerin yok edilmesini sağlayarak DNA hasarını önlüyor. Bu durum hem kadın hem erkek üreme sistemi üzerine fayda sağlıyor. B12 ve folatın, da üremeyi destekleyecekleri düşünülmektedir. İnfertilite ile ilişkisi bulunabileceği düşünülen bir diğer mikro besin ögesi ise inflamatuvar sitokin mekanizmasındaki düzenleyici rolü bulunan D vitaminidir. Güneş ülkesi olmamıza rağmen neredeyse toplumun her kesiminde D vitamininin eksikliği bilinmektedir” diye konuştu.

SİGARA KADIN KISIRLIĞINI 10 KAT ARTIRIYOR

Tüm dünyada üreme çağındaki kadınların yüzde 25’inin sigara içtiğine dikkat çeken Prof. Dr. Gazi Yıldırım, “Sigara içen kadınlarda infertilite görülme oranı, içmeyenlere oranla 10 kat daha fazla. Kadınların yüzde 13’ünde kısırlığa sigara içiminin sebep olduğu belirtilmektedir. Buna ek olarak; sigara içen kadınlarda yumurtalık fonksiyonlarında azalma, menapoza daha erken yaşta girme, kendiliğinden düşük riskinde artma, erken doğum eylemi ve düşük doğum ağırlıklı bebek doğurma riskinde artma olduğu belirtilmektedir. Sigara içen kadınlarda, sigara içmeyenlere göre doğurganlığın düşük, gebe kalma süresinin 3–12 ay arasında daha uzun olduğu da belirtilmektedir” dedi.

Erkeğin sigara içmesinin ise sperm konsantrasyonunun azalmasına, sperm hareketlerinin azalmasına, sperm sayısının azalmasına sebep olduğunun gösterildiğini ifade eden Prof. Dr. Yıldırım, “Spermin kadının yumurta hücresini delme yeteneğinin azalmasına ve sperm hücresinde DNA hasarının artmasına neden olmaktadır. İnfertilite tedavisinden hemen önce ya da tedavi siklusu süresince sigarayı bırakmanın bile tedavinin sonucuna olumlu katkılar sağlamaktadır” diye konuştu.