Linke Tıkla, Türkiye Gazetesi'ni Google Favorilerine Ekle!
Yeni korku Lyme... Keneden bulaşıyor, 300 hastalığı taklit ediyor
İklim değişikliği, küresel ısınma, dünya nüfusunun kentlere sığamayıp ormanlık alanlara doğru ilerlemesi hayvan kaynaklı virüs hastalıklarının artışına sebep oluyor. Zoonotik hastalıklardan biri olan Lyme, dünyanın bazı bölgelerinde alarm veriyor.
ZİYNETİ KOCABIYIK'IN HABERİ - Dünya Covid-19 pandemisinden sonra yeni bir hayvan kaynaklı virüs hastalığı maymun çiçeği ile uğraşırken, kenelerden bulaşan Lyme hastalığındaki artış da endişe veriyor. Bir kısmı ciddi olmak üzere 300’den fazla hastalığı taklit ettiği için “Büyük Taklitçi” ya da “Hayalet Hastalık” olarak bilinen Lyme hastalığı ile ilgili olarak geçtiğimiz günlerde ABD’de yetkililer kritik uyarıyı verdi. Şimdiden birçok eyalette binlerce insanda tespit edilen Lyme hastalığının yeni bir salgına sebep olmasından endişe ediliyor.
Türkiye’de de daha çok Karadeniz ve Marmara Bölgesi’nde görülen hastalıkla ilgili olarak Medipol Acıbadem Bölge Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümünden Doç. Dr. Hüsrev Diktaş gazetemize değerlendirmede bulundu.
BELİRTİLER YILLAR SONRA ORTAYA ÇIKABİLİR
Lyme hastalığının Borrelia burgdorferi bakterisini taşıyan bir tür kenenin ısırması ile ortaya çıkan, minimum 36-48 saat sonra kızarıklık, ateş, baş ağrısı ve yorgunluk belirtileri ile kendini gösteren enfeksiyon hastalığı olduğunu söyleyen Doç. Dr. Diktaş, bazı durumlarda belirtilerin ortaya çıkışının yıllar sürebileceğini ifade etti.
1-4 hafta gibi “erken dönemde” kenenin ısırdığı yerde genellikle genişleyen, hedef tahtasına benzer kırmızı bir döküntünün oluştuğunu belirten Doç. Dr. Diktaş “Yorgunluk, baş ağrısı, ateş, titreme, kas ve eklem ağrıları gibi grip benzeri belirtiler görülür. Haftalar hatta aylar sonra ortaya çıkabilen ‘erken yayılma evresinde’ vücutta birçok yerde döküntü, yüz felci, şiddetli baş ağrısı ve boyun sertliği, menenjit belirtileri, eklemlerde ağrı ve şişlik, kalp ritim bozuklukları görülebilir. Aylar ve hatta yıllar süren ‘geç yayılma evresinde’ ise kalıcı eklem iltihabı, ensefalomiyelit, nöropati gibi kalıcı nörolojik problemler, hafıza sorunları ya da konsantrasyon güçlüğü yaşanabilir” dedi.
HAYALET HASTALIK ZOR TEŞHİS EDİLİYOR
Neredeyse bütün sistemi etkilemesi ve bazı belirtilerinin geç ortaya çıkması sebebiyle Lyme hastalığı birçok hastalık ile karışabiliyor ve bazen hastalar yıllarca farklı hastalıkların tedavisini alabiliyor. Doç. Dr. Diktaş, Lyme hastalığının en çok Multipl Skleroz (MS) , Romatoid Artrit (RA), fibromiyalji, kronik yorgunluk sendromu, alzaymır, depresyon ve anksiyete, lupusla karıştırıldığını belirterek “Bu benzerlikler, Lyme hastalığının teşhis edilmesini zorlaştırabilir ve yanlış teşhislere sebep olabilir. Bu yüzden doğru teşhis ve uygun tedavi için detaylı bir tıbbi değerlendirme yapılması çok önemlidir” değerlendirmesini yaptı.
Yeni korku Lyme... Keneden bulaşıyor, 300 hastalığı taklit ediyor - 1. Resim
TÜRKİYE’DE GÖRÜLÜYOR MU?
Dünya genelinde her sene yüz binlerce yeni Lyme hastalığı vakasının bildirildiğine işaret eden Doç. Dr. Diktaş, “Amerika Birleşik Devletlerinde, Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) verilerine göre yılda yaklaşık 300 bin Lyme hastalığı vakası olduğu tahmin edilmektedir. Avrupa’da da Lyme hastalığı yaygındır ve her sene yaklaşık 65 bin ila 85 bin yeni vaka bildirilmektedir. Hastalık özellikle İsveç, Almanya, Fransa ve Avusturya gibi ormanlık alanlara yakın ülkelerde yaygındır. Ancak son dönemde bazı bölgelerde bir artış yaşanmaktadır. Bunun sebebi iklim değişiklikleri, doğaya erişimin artması ve kenelerin yayılma alanlarının genişlemesi olarak yorumlanıyor. Türkiye’de Lyme hastalığının yaygınlığına dair net veriler sınırlı olmakla birlikte, Karadeniz ve Marmara Bölgeleri gibi nemli ve ormanlık alanlarda risk daha yüksektir. Yılda bildirilen vaka sayısı nispeten düşüktür, ancak bu durum eksik teşhis ve bildirimlerden kaynaklanıyor olabilir” diye konuştu.
Yeni korku Lyme... Keneden bulaşıyor, 300 hastalığı taklit ediyor - 2. Resim
Lyme hastalığının teşhisi için Elisa testi yapılması gerekir. Tedavisi için erken dönemde antibiyotik uygulanır. Belirtilerin geçmesinin hastalığın da geçtiği anlamına gelmediğini hatırlatan Doç. Dr. Diktaş “Lyme hastalığında belirtilerin kaybolması hastalığı atlattığınız anlamına gelmez. Tedavi edilmeyen Lyme hastalığı, enfeksiyondan aylar ya da yıllar sonra vücudunuzun diğer bölgelerine yayılarak artrit ve sinir sistemi problemlerine sebep olabilir” dedi.
Yeni korku Lyme... Keneden bulaşıyor, 300 hastalığı taklit ediyor - 3. Resim
ÇAYIR ÇİMENE ÇIKARKEN DİKKATLİ OLUN
Lyme hastalığının kaynağının enfekte keneler olduğunu hatırlatan Doç. Dr. Hüsrev Diktaş alınabilecek tedbirleri şöyle sıralıyor:
• Kene kontrolü: Dışarıda zaman geçirdikten sonra kendinizi ve evcil hayvanlarınızı kene açısından kontrol edin.
• Kene kovucu spreyler: Kene popülasyonunun yoğun olduğu bölgelerde, cilde ve giysilere uygulanabilecek kene kovucu ürünler kullanın.
• Kene riskini azaltan giysiler: Uzun kollu giysiler, pantolonlar ve kapalı ayakkabılar giymek kene ısırıklarından korunmanıza yardımcı olabilir. Çayır ve ormanlık alanlardan uzak durmak kene ısırığı riskini azaltabilir, ancak Lyme hastalığından tamamen korunmak için bu yeterli değildir.
Yeni korku Lyme... Keneden bulaşıyor, 300 hastalığı taklit ediyor - 4. Resim
ÜNLÜLER DE BU HASTALIĞIN PENÇESİNE DÜŞTÜ
Bella Hadid: Podyumların en çok aranan modellerinden biri olan olan Bella Hadid, bir süredir mesleğine ara vermişti, Lyme hastalığı için tedavi gördüğü ortaya çıkmıştı. 15 yıldır Lyme hastalığıyla mücadele eden ünlü modelin hastalığı günlük tedavi gerektirecek kadar ilerledi ve Bella Hadid’in normal yaşantısını artık sürdürememesine sebep oldu.
Justin Bieber: Kanadalı dünyaca ünlü şarkısı Justin Bieber de sosyal medyasından Lyme hastalığı ile mücadele ettiğini söyleyerek, bunun “cildini, beyin fonksiyonunu, enerjisini ve tüm sağlığını etkileyen” kronik bir rahatsızlık olduğunu kaydetti.
Alexis Ohanian: Ünlü tenişçi Serena Williams’ın eşi Alexis Ohanian da Lyme hastalığıyla mücadele eden ünlülerden biri.
