Avrupalı otomobil üreticileri panikte: Çip krizinden daha tehlikelisi geliyor

Otomotiv sektöründe büyük kayıplara yol açan çip krizinden sonra şimdi de "element krizi" gündemde. Çin’in nadir toprak elementleri kaynaklı küresel dominasyonu, özellikle elektrikli ve hibrit araç üretimini tehdit ediyor. Çin bu rezervlerinin yaklaşık %70'ini; rafine edilmesinin ise %85’ini elinde bulunduruyor. Uzmanlar kısıtlama durumunun devam etmesinin savaşa kadar gidebileceğini söylüyor!

Otomotiv endüstrisi, çip krizinin etkilerini tam olarak atlatamadan şimdi de Çin’in nadir toprak elementlerindeki küresel hakimiyetinden kaynaklanan yeni bir tehdit dalgasıyla karşı karşıya. Elektrikli araçlara geçişin hızlandığı bu dönemde, neodim, praseodim ve lityum gibi elementler elektrik motorlarından bataryalara kadar birçok kritik bileşenin üretiminde hayati rol oynuyor. Ancak bu elementlerin büyük çoğunluğunun üretimi ve rafinasyonu Çin’in kontrolünde.

JAPON MARKA ÜRETİM DURDURDU

Bu durum, hem maliyetleri artırıyor hem de tedarik zincirlerini jeopolitik gelişmelere karşı son derece kırılgan hale getiriyor. Çin’in daha önce Japonya’ya karşı yaptığı gibi, nadir element ihracatını bir dış politika aracı olarak kullanabileceği endişesi, Batılı otomotiv üreticileri için stratejik bir risk oluşturuyor. Özellikle geçtiğimiz hafta içi Japon otomotiv devi Suzuki’nin element tedarik sıkıntısı nedeniyle en çok satılan modeli Swift’in üretimine ara vermesi, durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor.

Batarya teknolojilerinden mıknatıslı motorlara kadar birçok alanda Çin'e bağımlı hale gelen sektör, alternatif kaynaklara yönelmek, geri dönüşüm yatırımlarını artırmak ve yeni malzeme teknolojileri geliştirmek zorunda. Aksi takdirde, tedarikte yaşanacak bir kesinti, küresel otomotiv üretimini ciddi şekilde sekteye uğratabilir riskler barındırıyor.

NE ZAMAN BAŞLADI?

Çin’in nadir toprak elementi kısıtlamaları aslında 2000 ila 2010 arasında baş göstermeye başlarken 2011 ve 13 arasında, ABD’nin çeşitli ambargoları neticesinde zirve noktasına ulaşmıştı. 2015 yılında politikalarını gevşeten Çin, son iki yılda yeniden ve daha stratejik şekilde hem hammadde hem işleme teknolojisi boyutunda kısıtlamaları arttırdı. Uzmanlara göre bu durumu tetikleyen en büyük unsur ise ABD’nin ve AB’nin Çinli otomotiv üreticilerine uyguladığı yüksek vergi politikaları.