Ekrana maruz kalmak konuşmayı güçleştiriyor | Türkiye Kliniği

Son yıllarda küçük yaşların ekrana bakma sürelerinde ciddi artış yaşanırken bu durumun çocuklarda konuşmayı zorlaştırdığı ortaya çıktı.

Çocuklar konuşma becerilerini zannedilenin aksine ekran karşısında geliştiremez. Her türlü ekrana muhatap olma durumu, konuşma becerilerini kötü yönde etkiler. Başta televizyon olmak üzere hiçbir ekran çocuğunuzu dinlemez, yani bir interaktif iletişim ortamı yoktur. Ekrana müsaade sadece ve sadece uzaktaki yakınlarınızla görüntülü telefon görüşmesi yaparken olmalı çünkü çocuğunuzu da dâhil edebilirsiniz. Bebek ve küçük çocuklar için eğitici olarak sunulan DVD, VCD gibi çeşitli materyallerin sanılanın aksine hiçbir faydası yoktur. Tabii ki özel bebek kanallarının da eğitimlerine katkıdan ziyade zararları vardır. Bizim önerimiz üç yaşına kadar çocukların hiçbir şekilde ekranla muhatap olmamasıdır.

Küçük çocuklar en güzel iletişimi, sakince tane tane konuşan ve dinlemesini bilen anne babalardan öğrenir. Çocukla konuşurken onun gözlerinin içine bakmak ve mümkün olduğunca başınızı aynı seviyede tutmaya çalışmak iletişimi aktif hâle getirir. Kaliteli zaman geçirmek iletişimde çok önemlidir. Çocukla beraber olmak değil, onunla kaliteli zaman geçirmek çok etkilidir. Onunla birlikte bire bir iletişim hâlinde olmak, onun dışında hiçbir şeyle ilgilenmemek demektir. Sözlü ya da sözsüz iletişim becerisinin kazanılması, ilerde okul yaşantısını da olumlu yönde etkiler. Konuşmada yeterli olmayan bir çocuk, daha sonraları okumakta da zorluklar yaşayacaktır. Konuşma becerisi gecikmiş bir çocuk, kendini yeterli ifade edemeyeceğinden engellenmiş hissedebilir. Bu durum sonucunda hâliyle aşırı sinirlilik, öfke patlamaları ve şiddet hareketleri meydana gelebilir.

KİTAP OKUMAK ÇOK FAYDALI

Çocuklara düzenli olarak kitap okumak, iletişim becerilerini geliştirmek için çok faydalı olacaktır. Ekrana maruz kalmak ne kadar zararlıysa, kitap okumak da tersine o adar faydalıdır.

Yüksek sesle söylenen kelimeler dilin ritmini ve duygusunu ifade eder, çocuğun dil gelişimine büyük katkı sağlar. Çocuğa küçüklüğünden itibaren kitap okunması, büyüdüğünde de bu güzel alışkanlığın devam etmesini temin eder. Çocuğunuzla aranızdaki bu sosyal dakikalar, onun gelişimi açısından en azından okuduğunuz hikâye kadar önemlidir. Özellikle bebekler açısından kitap okunmasının en önemli yanı duygusal tecrübelerdir. Sizinle birlikte olması, sesinizi duyması, yüzünüzü seyretmesi ve yüz ifadelerinizi görmesi bebeğiniz için çok önemlidir.

Yapılan birçok araştırmada, erken yaştan itibaren kitap okunan bebeklerin gelişimlerinin kitap okunmayanlara göre çok daha hızlı olduğu görülmüştür.

AKRANLARIYLA İLETİŞİMDE TUTUN

Konuşma desteği için olabildiğince basit ve sade bir dil kullanın. Kendisiyle çok konuşun, günlük işlerinizi yaparken yüksek sesle ona ne yaptığınızı anlatın. Çocuğunuza bolca soru sorun, biraz bekleyip basit bir dille ‘Böyle mi yapalım’ deyip kendiniz cevaplayın. Konuşmalarınıza mimiklerinizi de ekleyebilirsiniz, böylece onları daha da anlaşılır hâle getirebilirsiniz. Çocuğunuzu olabildiğince akranlarıyla iletişim hâlinde tutun. Onların basit dilleri daha kolay anlaşılabilir ve taklit edilebilir. Çocuğunuzun dil bilgisi hatalarını düzeltmeye çalışmayın, siz düzgün konuşarak örnek olun. Çocuğunuz ne zaman konuşma konusunda gayret gösterirse ona cevap verin. En ufak bir mırıldanmasını bile desteklemek, onu cesaretlendirmek önemlidir.

İşin özeti kaliteli zaman, bolca kitap okuma, akranlarla yakın olmak ve ekranlardan uzak durmak çok kıymetli destekler olacaktır.