Türkiye Kliniği - Antidepresanlardan korkulmamalı

Bursa’dan okurumuz Nefise Veziroğlu’nun şikâyeti üzerine antidepresan kullanımını doktorlarımıza sorduk. Psikiyatri Uzmanı Havva Afşaroğlu cevapladı.

Psikiyatr ve psikologlarımız sorularınızı bekliyor
doktorum@tg.com.tr

Psikiyatrik hastalıklar günümüzde çok sık görülen, hayat kalitesini bozan ve diğer fiziksel hastalıkları olumsuz etkileyen durumlardır. Dünya Sağlık Örgütüne göre depresyon, yeti yitimine en çok sebep olan hastalıklardan biridir. İnsan sağlığını fiziksel ve psikolojik olarak bu denli bozan durumların tedavisi için her türlü yöntemin uygun şekilde değerlendirilmesi önemlidir. Antidepresanlar uzun yıllardır sürdürülen birçok bilimsel çalışma ile etkinliği ispatlanarak yaklaşık 50 yıldır hekimlerin güvenle kullandığı ilaçlardandır.

DOKTOR KONTROLÜ ŞART

Her ilaç gibi antidepresanların da psikiyatri hekiminin ayrıntılı değerlendirmesi sonucu uygun teşhis ve şartlarda kullanılması önemlidir. Ancak son yıllarda bilinçsizce kullanılan, doktora danışmadan alınan ilaçlar sorunlara sebep olabilmektedir. Kişinin psikiyatrik açıdan değerlendirilmesi sonrası hastalığına, hastalığın şiddetine, yaşına, cinsiyetine, günlük hayat aktivitesine göre uygun tedavinin başlaması gerekir. İsminden ötürü ilaçların sadece depresyon tedavisinde kullanılabileceği algısı oluşabilmektedir. Ancak antidepresan ilaçlar depresyon, kaygı bozukluğu, panik bozukluk, obsesif kompulsif bozukluk, sosyal fobi, yeme bozukluğu, uyku bozukluğu gibi birçok psikiyatrik hastalığın tedavisinde kullanılır. Bu hastalıkların tedavisinde şiddetine göre sadece psikoterapi, sadece ilaç tedavisi ya da ikisi birlikte olacak şekilde uygulanabilir. Psikoterapinin mümkün olduğunca tedaviye eklenmesi önemlidir.

İKİ HAFTA İÇİNDE ETKİSİNİ GÖSTERİR

Antidepresan ilaçlar psikiyatrik hastalıklar sebebiyle bozulan beyin sinir hücrelerindeki döngüyü tekrar düzenlemektedir. Bunu serotonin, noradrenalin, dopamin ve benzeri kimyasal düzenleyicilerin düzeyini ve işlevini etkileyerek yapar. Bu sayede hem psikiyatrik semptomlarda düzelme hem de stres döngüsünü düzenleyerek diğer fiziksel semptomlarda da düzelme görülebilmektedir. Antidepresanların etkinliği hemen başlamaz, genelde ilk iki hafta içinde etkinliği görülür.

Psikiyatri Uzmanı Havva Afşaroğlu

KALICI YAN ETKİSİ YOK

Birçok ilaç da olduğu gibi yan etkiler antidepresanlarda da görülebilir. Farklı antidepresanlarda farklı yan etkiler görülmektedir. Ancak geçmişte yüksek oranda görülen yan etkiler günümüzde kullanılan antidepresanlarda oldukça azalmıştır. Uygun teşhiste uygun dozda kullanılan antidepresanlarda birçok kişide hiçbir yan etkiyle karşılaşılmamaktadır. Ancak bazen karşılaşılan endişe hâli, mide ağrıları, ishal-kabızlık, iştah değişiklikleri, baş dönmesi, ağız kuruluğu gibi yan etkiler bir hafta içinde başlar ve kısa sürede sonlanır. Uzun süreli yan etkiler görülse de ilaç kesildiğinde ortadan kalkar. Şiddetli yan etkilerde hekime başvurulmalıdır. Antedepresanların kalıcı yan etkileri yoktur.

BAĞIMLILIK YAPMAZ

Bu ilaçların içinde uyuşturucu özelliğe sahip bir madde yoktur, bağımlılık yapıcı özelliği bulunmamaktadır. Ancak uzun süredir kullanılırken doz atlanınca ya da aniden kesilince çekilme semptomları yapar, uygun şekilde bırakıldığında bu etkiler görülmez.

UYGUN ZAMANDA SONLANDIRILMALI

Kişinin semptomlarına, hastalığın tekrarına göre uygun sürede kullanılmalıdır. Ortalama tedavi süresi altı ay - bir yıldır ancak genelde semptomları gerileyen hastalar kendi kendilerine ilaçları bırakmakta ve kişilerde sık hastalık tekrarları görülmektedir. Bu yüzden tüm tedavi sürecinde hastaların düzenli psikiyatrik takiplerinin yapılması, tedavinin uygun zamanda sonlandırılması önemlidir.