415 öğrenci gönüllü oldu! Fin balinası iskeletinin gün yüzüne çıkması için kazılar başladı

2021 yılında sahile vurduktan sonra Mersin Üniversitesi (MEÜ) Yenişehir Kampüsü'ndeki bahçeye gömülen 14 metrelik Fin balinası çıkarılıyor. İskeletinin ortaya çıkarılması için uzman bir ekip tarafından kazı çalışmasına başlandı. 'Deniz tazısı' olarak bilinen Fin balinaları enteresan özellikleriyle dikkat çekiyor.

Fin balinasının iskeletinin bilimsel çalışmalara kazandırılması için MEÜ tarafından "Balinanın Sessizliği Bilime Dönüşüyor" projesi hazırlandı.

Yürütücülüğünü MEÜ Su Ürünleri Fakültesi İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Deniz Ayas'ın yaptığı proje kapsamında, balinanın 4 yıl önce gömüldüğü Yenişehir Kampüsü'ndeki bahçede öğrencilerin katılımıyla kazı çalışması başlatıldı.

İskelet, 8 Ekim'e kadar sürmesi planlanan çalışma sonucunda topraktan çıkarılıp MEÜ Deniz Canlıları Müzesi bünyesinde sergilenecek.

---

415 ÖĞRENCİNİN KATILMAK İSTEDİĞİ BÜYÜK ÇALIŞMA

Deniz Ayas, gazetecilere, bilimsel kazıya katılmak için kayıt yaptıran 415 öğrencinin ilgisinden dolayı memnun olduklarını söyledi.

Kazının ilk gününde balinanın alt ve üst çenesi ile kafatasına ulaşmayı hedeflediklerini belirten Ayas, "Kazının ikinci gününde göğüs bölgesiyle ilgili süreç başlayacak. Daha titiz bir çalışma yapacağız. Sonra da çalışma, karın ve kuyruk omurlarıyla devam edecek. Çalışmayla kemiklerin isimlerini, bu hayvanın yaşam koşullarını ve göç yollarını da öğreniyoruz." dedi.

Ayas, kazının ardından kemiklerin birleştirileceğini ifade ederek, şöyle konuştu:

"Kemikleri bilimsel olarak numaralandırarak sıralayacağız, ardından da birleştirme aşamasına geçeceğiz. Çıkardığımız kumda iskelet parçaları olabileceği için ince ince araştırıyoruz. Bütün kazı bittiğinde elek sistemleri kurulacak, çıkan bütün malzeme tekrar elenecek. Küçük kemik parçaları varsa onlar da alınacak. Amacımız balinayı bütün halinde çıkarabilmek. O yüzden bilimsel çalışmalar daha uzun ve meşakkatli çalışmayı gerektiriyor. Bu iskeleti askıya alacağız ve MEÜ Deniz Canlıları Müzesi bahçesinde sergileyeceğiz. Öğrencilerimiz ve biz çok heyecanlıyız. Öğrencilerimizin çabası, bize enerji veriyor."

Bahçedeki toprak altında 8 deniz memelisinin daha olduğunu bildiren Ayas, ilerleyen süreçte diğer iskeletleri de çıkarmayı planladıklarını dile getirdi.

Yenişehir ilçesinde 13 Mayıs 2021'de Adnan Menderes Bulvarı sahiline vuran 14 metrelik Fin balinası, nekropsi (hayvanların kadavralarının incelenmesi) işleminin ardından MEÜ Yenişehir Kampüsü'ndeki bahçeye gömülmüştü.

DÜNYANIN EN BÜYÜK İKİNCİ MEMELİSİ: FİN BALİNASI

Mavi balinadan sonra dünyanın en büyük deniz memelisi olarak bilinen fin balinası, ortalama 20-25 metre uzunluğa ve 40-80 ton ağırlığa ulaşıyor. Zarif yapısıyla dikkat çeken bu dev canlı, ince ve uzun gövdesi sayesinde yüksek hızda yüzebiliyor.

“Denizlerin tazısı” olarak da bilinen Fin balinasının saatte 40 kilometreye kadar çıkabilen hızı, onu diğer balina türlerinden ayırıyor.

Fin balinaları, beslenmelerini kril, plankton ve küçük balıkları süzerek gerçekleştiriyor. Balinalar, suyu ağızlarına alıp balen plakalarıyla filtreleyerek avlarını tüketiyor. 200 metreye kadar dalış yapabilen tür, yaklaşık 20 dakika boyunca su altında kalabiliyor.

Sosyal yapılarıyla öne çıkan fin balinaları, çoğunlukla tek başına veya küçük gruplar hâlinde görülse de göç dönemlerinde büyük sürüler oluşturabiliyor. Ortalama 80-90 yıl ömrü olan bu canlılar, okyanus ekosisteminin dengesi açısından kritik önem taşıyor.

Ancak tarih boyunca yoğun avlanma baskısına maruz kalan fin balinalarının nüfusu ciddi oranda azaldı. Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN), bu nedenle fin balinalarını “tehdit altındaki türler” kategorisinde listeliyor.