Kariye Camii'nde ilk namaz! Yıllar sonra resimlere arkalarını dönüp dua ettiler

Tıpkı Ayasofya gibi fetihten sonra devlet topraklarına dahil edilip camiye çevrilen, 1945 yılında müzeye dönüştürülen Kariye Camii ibadete açıldı. Uzun zamandır restorasyonda olan tarihi yapıya yerli ve yabancı turistler akın etti. Müslümanlar 79 yıl sonra ilk defa fresklere arkalarını dönüp ibadet etmeye başladılar.

12 yıldır devam eden restorasyonun ardından Pazartesi günü düzenlenen merasimle ibadete açıldı. Camiye yerli ve yabancı turistler akın etti.

79 yılın ardından Kariye Camii'nde ilk namazını kılan Müslümanlar sevinç içindeydi. Kilise döneminden kalma mozaik fresklerden kıble cihetinde olanların perde ile kapatıldığı camide, Osmanlı döneminde de tahta kapılar kullanılıyordu.

Duvarlardaki bezemeleri inceleyen yabancı turistlerden bazılarının detaylı görmek için dürbün kullandığı görüldü. Tarihi camiye giren yerli ve yabancı turistler, göz kamaştırıcı yapıda bol bol fotoğraf çekti.

ŞÜKÜR NAMAZI KILDI

Camide şükür namazı kılan Musa Tombul da şunları söyledi: "4 yıldır bekliyordum burasının açılışını, bugüne nasip oldu. İlk olarak da 'Ya Rabbi zalimi, zalime musallat eyle. Ümmet-i Muhammed'i mansur ve muzaffer eyle' diye dua ettim. İnşallah kabul olur. Bu duaya insanlığın ihtiyacı var. Böyle bir mekanda bu duayı etmeye müşerref oldum. Böyle bir mekan bizim için büyük kazanç."

Gün boyu ziyaretler devam etti.

"RABBİM BURANIN AÇILIŞ KONUŞMASININ DUASINA AMİN DEMEYİ NASİP ETTİ"

Kariye Camii’ni ziyaret eden Şerafettin Şeker, “Daha evvel de gelmiştim. Restorasyonunu çok beğendim. Rahmetli eşimin mezarı için gelmiştim ama demek ki Rabbim bana nasip etti. Sur diplerinde bulunanlara Fatiha okudum. Sur dibinde bir çiçek açmış, ‘mutlaka bir şehit düştü galiba burada diye’ onun fotoğrafını çekmiştim. Şeker ailesine atacaktım. Buraya gelmem tesadüf olmaz, tabii ki tevafuk. Rabbim buranın açılış konuşmasının duasına amin demeyi nasip etti” şeklinde konuştu.

Hatun Hafik ise, “Çok güzel. Türkiye’miz için Allah hayırlı etsin. Çok iyi bulduk. Yapandan ve açandan Allah razı olsun” diye konuştu.

YABANCI TURİSTLER DURUMDAN MEMNUN

Camiyi ziyaret eden turist Marry Simmons, yapıdaki mozaikleri gördüğünü ve çok beğendiğini dile getirerek, "Hikayeleri çok sevdim, sanatsal çalışmalar çok kreatif. Bu ülkede camiler çok kıymet görüyor. Yaradılış, hayat ve ibadete dair çok farklı açılar var. Bunları her yönüyle içeren güzel bir şehriniz var." dedi.

Gezgin John Roberts da, "Burası çok güzel, tarihi bir bina. Mozaikler göz alıcı. Camiye çevrilmesine dair net bir görüşüm yok. Fakat tüm din mensupları olarak bir arada olmamız önemli. Binaya göz kulak olunup, içerideki her şeyin güvenceye alınmasını görmekten çok mutluyum. Camideki her şey çok güzel." diye konuştu.

KARİYE CAMİİ'NDE NE OLMUŞTU?

Surların dışında olması sebebiyle hem fetihten önce hem de sonra uzun yıllar atıl vaziyette olan Khora Kilisesi, kılıç hakkı olarak ganimete dahil edilen yerler arasındaydı.

Sultan 2. Bayezid zamanında camiye çevrilen tarihi yapı, Atik Ali Paşa Vakfı tarafından yıkılan noktaları imar edilmiş ek binalar da yapılarak külliyeye dönüştürülmüştü.

400 yıldan fazla bir zaman boyunca cami olarak kullanılan Kariye Camii, 1945 yılında Bizans Tedkikleri Enstitüsü tarafından 10 yıllık bir restorasyona sokulmuş, ardından müzeye dönüştürülmüştü.

Esasında Vakıflar Genel Müdürlüğü mülkiyetinde olan Kariye Cami, hukuki bir mücadelnin ardından, 21 Ağustos 2020 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile cami statüsüne çevrildi.

"MOZAİKLERE OSMANLI ZARAR VERMEDİ"

Kariye Camii’nin restorasyon safhasını anlatan Sanat Tarihi Uzmanı ve Bilim Kurulu Üyesi Hayri Fehmi Yılmaz tarihi geçmiş hakkında bilgiler verdikten sonra şu açıklamayı yaptı:

“Fetihten sonra bir süre bakımsız kalan bu yapı 1509 yılında Atik Ali Paşa tarafından cami haline getirilmiş. Kendisi devşirme olan paşa, kendisinin kişisel dönüşümü gibi bu binayı da dönüştürmüş. Bizans manastırının kilisesi olan bu yapıyı cami haline getirmiş. Bu yapı Osmanlı Cihan Devleti dönemi boyunca cami olarak kullanılmış. Fakat yapının içindeki mozaikler ve freskolar yani eşsiz bezemelerinin bir kısmı Osmanlı Dönemi’nde de açık kalmış. Yapıyı ziyaret eden seyyahlar 16’ıncı ve 17’inci yüzyılda bu yapıda açıkta gördükleri bazı tasvirleri hep anlatmışlar. Uygarlık tarihi açısından önemlidir. Resimler nasıl Bizans kültürü açısından önemliyse bu yapının korunma süreci, eserlerin yaşayabilmesi de Osmanlı Devleti açısından enteresan.”

İKİ RESTORASYON DA 12 YIL SÜRDÜ

Kariye Camii’nin bir bölümünün ziyaret, bir bölümünün de ibadet için kullanılacağını söyleyen Yılmaz, “1945’te bir yeni karar alınmış ve yapı içindeki bütün mozaik ve freskoların açığa çıkarılması için büyük projeler yapılmış. Yaklaşık 12 yıl boyunca burada bir restorasyon yapılmış. 12 yılın sonunda tamamlanan restorasyonda sonra yapı bir müze olarak ziyarete açılmış. Aşağı yukarı yine restorasyon 12 yıl sürdü. 2012’den itibaren başlayan bir sürecin sonunda bu yapının restorasyonu tamamlandı. Şimdi de yine iki fonksiyonlu. Bir bölümü ibadet bir bölümü de ziyaret için kullanılıyor.” ifadelerini kullandı.