BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

“Khan” gitti, “Şerif” geldi!

Meryem Aybike Sinan
Facebook

Asya huzursuz!

Afganistan, Kazakistan derken Pakistan da karıştı, halk sokağa döküldü ilginç bir senaryo sahnelendi ve perde kapandı! Dost ve kardeş ülke Pakistan’da Başbakan İmran Khan güvensizlik oylamasıyla görevden alındı. Meclisteki oylamada 23. Başbakan olarak Şahbaz Şerif seçildi. Khan gitti, Şerif geldi. Hayırlı uğurlu olsun...

İmran Khan giderken en çok merak edilen hususlardan biri de “Khan” soyadı oldu.

Gerek Hindistan’da gerekse de Pakistan’da “Khan” soyadının tarihî dayanağı nedir? Khan soyadı Hint yarımadasında neden böylesine çokça kullanılmaktadır? Bunun tarihsel izahı nasıl açıklanabilir?

Birçok tarihçi, Hint yarımadasında Türk varlığını Babür İmparatorluğu ile başlatır. Ancak bu bilgi doğru değildir. Hint yarımadasında yani Hindistan ve Pakistan topraklarında tarihte bilinen ilk Türk devleti, Delhi Türk Sultanlığıdır.

Gazneli devletinde bir komutan olan Sultan İltutmuş Han, üstün yeteneklerinden dolayı Lahor Valisi Kutbeddîn Aybeg tarafından Gazneli devletinden özellikle istendi. Gazneli hükümdarı, İltutmuş’un da gönlünü alarak onu Lahor’a gönderdi. Çok iyi bir eğitim almış olan İltutmuş Han, Aybeg tarafından çok önemli vazifelere getirildi ve kızıyla evlendirildi.  Aybeg’in vefatından sonra 1210 yılında Delhi Türk Sultanlığını kurdu. Hindistan’daki fetihleri ve İslâmiyet’i yayma faaliyetleri Abbasî Halifesi el-Mustansır Billâh tarafından takdirle karşılandı ve halife tarafından tanınıp, hil’at gönderildi.

Şemseddin İltutmuş Han bu coğrafyada İslam dininin yayılması için medreseler kurdu, camiler inşa etti. Hâlen dimdik ayakta olan “Kutup Minar” Aybeg tarafından inşasına başlansa da Sultan İltutmuş tarafından tamamlandı. Üzerinde “99 Esma’ül Hüsna” yazılı olan bu şaheser, Selçuklu, Gurlu, Gazneli izlerini taşır. Kutup Minar, bu coğrafyadaki ilk Türk-İslam eseridir.

İşte ilk “Khan” unvanı da bu coğrafyada Sultan İltutmuş Han zamanında dillendirilmiş oldu. Delhi Türk Sultanlığının bir önemli hususiyeti de Sultan İltutmuş Han’ın ölümünden sonra ülkeyi kızı Raziye Begüm Sultan’ın yönetmiş olmasıdır. Birkaç oğlu olmasına rağmen Şemseddin İltutmuş Han, kızının sultan seçilmesini özellikle vasiyet etmiştir.

Tarihte ilk Müslüman kadın sultan unvanı, Raziye Begüm Sultan’a aittir. (Merak edenler için hemen belirtelim ki “Raziye Begüm Sultan ve Delhi Türk Sultanlığı” yıllar önce tarafımdan romanlaştırılmıştır.)

Delhi Türk Sultanlığından sonra bu coğrafyada en büyük devlet olarak Babür İmparatorluğunu görüyoruz. Emîr Timur’un 5. kuşak torunu olan Gazi Zahiruddin Babür Şah, Özbekistan’ın Andijan şehrinde doğdu.

Babür Şah’ın kurucusu olduğu Babür İmparatorluğu bu topraklarda asırlarca hüküm sürdü. Bu topraklarda Babür soyundan gelenlere “Khan” dendi. Tarihî ve kültürel mirası Tac Mahal gibi önemli eserlerle günümüze taşınan bu önemli devletten geriye bir de “Khan” unvanı kaldı.

Bugün Hindistan, Pakistan, Bangladeş gibi ülkelerde bu soyadını, önemli ve soylu aileler kullanmaktadır. Pakistan’da sabık başbakan İmran Khan, Hindistan’da ünlü Bollywood film yıldızları Amir Khan, Rizwan Khan, Zakir Khan isimleri de yine bu tarihî mirasın uzantıları olsa gerek…

Hint yarımadası, Türk milleti için uzak bir coğrafya değildir. Tarihî geçmişimizin yüzlerce yıllık mirası yanında kültürel varlığımızın da en canlı vesikaları bu coğrafyalarda hâlâ ayaktadır.

Tarihî ve kültürel bağlarımızın olduğu bu ülkelerin iç işleri bizleri doğal olarak ilgilendirmektedir. Dost ve kardeş ülke Pakistan’ın bir an evvel istikrarlı günlerine dönmesini temenni ediyoruz.

Hasılı Türkiye’den Pakistan’a selam olsun!

  • Facebook'ta paylaş
  • Twitter'da paylaş
  • Twitter'da paylaş
625701 https://www.turkiyegazetesi.com.tr/yazarlar/meryem-aybike-sinan/625701.aspx
YORUMLAR ARKADAŞINA ÖNER
loading
Kapat
KAPAT