İsrail ile ABD arasında "yaptırım" krizi

7 Ekim'den bu yana İsrail'in Gazze'deki her türlü katliamına destek veren ABD'nin, İsrail ordusuna bağlı "Netzah Yehuda" taburuna işgal altındaki Batı Şeria'da gerçekleştirdiği insan hakları ihlalleri nedeniyle yaptırım uygulayacağına dair haberler, İsrailli yetkililerin tarafından öfkeyle karşılandı.

İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, haberlere sert tepki gösterdi. Ben-Gvir, X sosyal medya platformundan yaptığı paylaşımda, "Askerlerimize yönelik yaptırım kırmızı çizgidir." ifadesini kullandı.

Savunma Bakanı Yaov Galant'ın hemen Batı Şeria'daki "Netzah Yehuda" taburunu desteklemesi gerektiğini savunan Ben-Gvir, aksi takdirde taburu "büyük kahramanlar" olarak kendi yetkisi altındaki sınır polislerine dahil edeceğini belirtti.

"ORDUYA AMERİKAN YAPTIRIMLARI UYGULAMA KARARI, TAM BİR DELİLİK"

Aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich de "İsrail varoluş mücadelesi verirken orduya Amerikan yaptırımları uygulama kararı, tam bir delilik." dedi.

Smotrich, bu adımı "İsrail'i Filistin devletinin kurulmasını kabul etmeye ve İsrail'in güvenliğinden vazgeçmeye zorlamak için yapılan bir planın parçası" olarak değerlendirdi.

"TABURA YAPTIRIM UYGULAMAK TEHLİKELİ BİR EMSAL TEŞKİL EDİYOR"

İsrail Savaş Kabinesi üyesi Benny Gantz, X sosyal medya platformundan yaptığı paylaşımda, "İsrail ordusunun ayrılmaz bir parçası olan Netzah Yehuda taburunun askeri hukuka tabi olduğunu ve uluslararası hukuka uygun şekilde faaliyet gösterdiğini" iddia etti.

İsrail'in "ordunun emirlerden sapmalarını veya yasal ihlalleri nasıl inceleyeceğini bilen güçlü ve bağımsız bir yargı sistemine sahip olduğunu" savunan Gantz, "Amerikalı dostlarımıza büyük saygım var ancak tabura yaptırım uygulamak tehlikeli bir emsal teşkil ediyor." ifadesine yer verdi.

İsrail Göç ve Entegrasyon Bakanı Ofir Sofer de yine X platformundaki açıklamasında şunları kaydetti:

"ABD'nin Netzah Yehuda taburuna yaptırım uygulama kararı mantıksızdır ve düşmanlarımız için beklenmedik bir kazanç teşkil etmektedir."

Sofer ayrıca Netzah Yehuda taburunu desteklediğini vurguladı.

Kültürel Miras Bakanı Amichay Eliyahu da "Müttefikimizin (ABD) askerlerimize zarar vermek yerine yanımızda, adaletin yanında durmasının zamanı geldi. Netzah Yehuda'ya tam destek sağlamak ve İsrail ordusunun tamamına herhangi bir dış müdahale girişimini engellemek, güvenlik teşkilatının ve başındaki Savunma Bakanı'nın görevidir." yorumunu yaptı.

İsrail'deki ana muhalefet lideri Yair Lapid ise X platformundaki paylaşımında, "ABD'nin, Netzah Yehuda tugayına yaptırım uygulamasının yanlış olduğunu ve bunun hayata geçirilmemesi için çalışmaları gerektiğini" belirtti.

YAPTIRIM HABERLERİ

İsrail'in "Walla" haber sitesinde yer alan haberde, ABD'nin, Batı Şeria'daki insan hakları ihlalleri nedeniyle "Netzah Yehuda" taburuna yaptırım uygulamayı planladığı iddia edilmişti.

Bu yaptırımla "Netzah Yehuda" taburu ve üyelerinin herhangi bir ABD askeri yardımı ve eğitimi almasının yasaklanacağı aktarılmış, yaptırım kararını ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken'ın "gelecek günlerde" açıklamasının beklendiği ileri sürülmüştü.

Adı açıklanmayan ABD'li yetkililere dayandırılan haberde, bu adımın atılması halinde ABD'nin İsrail ordusunda bir tabura "ilk kez" yaptırım uygulamış olacağına işaret edilmişti.

NETANYAHU, İSRAİL ORDUSUNA YAPTIRIM GETİRİLMEMESİ GEREKTİĞİNİ SAVUNMUŞTU

Söz konusu haberinin ardından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, X sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, İsrail ordusuna yaptırım getirilmemesi gerektiğini savunmuştu.

ABD yönetiminin İsrail'de bazı fanatik yasa dışı Yahudi yerleşimcilere getirdiği yaptırımlara işaret eden Netanyahu, Amerikalı yetkililerle görüşmelerinde buna karşı çalıştığını belirtmişti.

NETZAH YEHUDA TABURU NEDİR?

Ultra-Ortodoks Yahudiler için oluşturulan Netzah Yehuda taburu üyelerinin tamamı erkeklerden oluşuyor.

Netzah Yehuda, Filistin karşıtı aşırı sağcı Yahudi yerleşimcilerden oluşan ve "Tepe gençliği" adıyla bilinen fanatik gençlerin katıldığı tabur olarak dikkati çekiyor.

İsrail ordusuna bağlı bu tabur, işgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilere karşı çok sayıda şiddet, hak ihlali ve orantısız güç kullanılan olaya karışmakla suçlanıyor.

Netzah Yahuda taburu, 12 Ocak 2022'de Batı Şeria'da ABD vatandaşı Filistinli Ömer Esad'ı gözaltına aldıktan sonra fenalaştığı halde ölüme terk etmesi üzerine ABD'nin merceğine girmişti.

ABD vatandaşının ölümüne ilişkin soruşturma raporundaki "Netzah Yehuda" Taburu Komutanı ve olaya karışan birimden sorumlu diğer askerler hakkında disiplin cezası verilmesine rağmen Washington "bu davada kapsamlı bir ceza soruşturması ve tam hesap verebilirlik talep ettiğini" açıklamıştı.

Haaretz gazetesinde yer alan habere göre, bu tabur, Filistinli sivillere karşı uyguladığı çok sayıda şiddet olayları nedeniyle Ocak 2023'te Batı Şeria'dan işgal altındaki Golan Tepeleri'ne taşınmıştı.