Orta Doğu uzmanından çarpıcı tespit: Hürmüz’ü kapatırsa dünya İran'a düşman olur!

Basra Körfezi’ni, Umman Denizi ve Hint Okyanusu’na bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin can damarı. İran’ın, tepki için Boğaz’ı kapatması gündemde.

AKİF BÜLBÜL - İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim Üyesi Orta Doğu Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Uysal, gazetemizin İran ve İsrail arasındaki gerilime yönelik sorularını cevapladı. “Netanyahu Gazze’de sıkışınca İran savaşını başlattı” diyen Prof. Dr. Uysal şunları söyledi:

◾️Şu anda bir kontrollü gerginlik var. Bu biraz da İran’ın verdiği tepkinin zararının hacmine bağlı. İran’ın çok ciddi bir cevap vermesi lazım. Üç, beş bomba ile falan olacak bir şey değil. İran’ın böyle bir hafi ften alması İsrail’i cesaretlendirmişti. Nasıl olsa bir şey yapamıyor hem kendi gücü var hem arkasında Amerikan gücü var diye.

◾️İran, İslam ülkeleri tarafından yalnız bırakılmışa benziyor, doğru ama İran yalnızlığı kendi tercih etti. İran, İsrail’den daha fazla Arap ülkeleriyle uğraştı, Türkiye’yle uğraştı. Türkiye de tam tersine, gel bu sorunları beraber çözelim, hatta Suriye’yi beraber çözelim diyordu. İran, buna yanaşmadı.

BÜYÜK TEPKİ ALIR

◾️İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmak gibi bir kozu var. İsterse her an Hürmüz Boğazı’nı kapatabilir ama bu öldürücü balyoz gibi bir şey olur. Sadece İsrail, ABD’ye değil, bütün dünyaya da zarar vereceği için diğer ülkelerden İran’a karşı çok büyük tepki olur. İran bunu tek başına alamaz, aynı zamanda yüklenmek istemez. Bütün dünya ülkeleri İran’a düşman olur. O yüzden böyle bir riski alabileceğini düşünmüyorum.

SIKIŞINCA İRAN’A SALDIRDI

◾️Netanyahu’nun Gazze’deki kredisi hemen hemen tükeniyordu. Avrupa ülkelerinden eleştiriler, bazı bakanlarına yaptırımlar gelmeye başlamıştı. Netanyahu buradan sıkışınca İran savaşını başlattı ve burada bir varlık mücadelesi verdiğini iddia edecek. Netanyahu’nun, burada bence Gazze olayını da unutturmak için böyle bir hareket yaptığını anlıyoruz. Bu gücü tabii Batı’nın karakolu olmasından alıyor Netanyahu veya İsrail.

BATI OLMADAN YAPAMAZ

◾️Amerika’nın desteği olmadan, Batı’nın desteği olmadan İsrail bütün bu maceralara girişemez. Maliyet artırdıkça Amerika bir daha düşünecektir. Netanyahu’ya dur diyecektir. Amerika’nın İsrail’de isterse hükûmeti düşürme gücü bile var. Yardımları keserse savaş taraftarı olanlar, eli zayıfl ar yeni bir seçim olur. Veya aynı parlamentoyla başka bir Netanyahu dışında başka bir hükûmet kurulabilir. Tabii Amerika bunları zorlamıyor ama isterse zorlayabilir. Kendisi zorlanmaya başlarsa maalesef bu zorlayıcı gücü de kamuoyları biraz gösteriyor. Protestolarla falan ortaya çıkıyor ama devletler bazında maalesef Amerika’ya böyle güçlü bir baskı yok. Avrupa’da tek tük çatlak sesler çıkmaya başladı. Orada da bir netlik kazanmadı ama tepkiler artmaya devam ettikçe de Amerika bir daha düşünmek isteyecektir.