Zelenskiy'den Putin'le görüşme için Türkiye formülü! "Erdoğan yapabilir"

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, İstanbul'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından CNN Türk'e özel açıklamalarda bulundu. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Türkiye'de görüşmeye hazır olduğunu söyleyen Zelenskiy, Türkiye'nin barış görüşmelerinde üstlenebileceği role ilişkin mesajlar verdi. Erdoğan'ın hem Putin hem de ABD Başkanı Donald Trump ile ilişkilerine işaret eden Zelenski, üçlü liderler zirvesi ihtimalini de değerlendirdi.

Kaydet

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, son dört ay içinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile üçüncü kez yüz yüze görüşmek üzere geldiği İstanbul'da CNN Türk'ün sorularını cevapladı.

Ukrayna lideri, Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesi, Türkiye'nin arabuluculuk girişimleri, Karadeniz'de seyrüsefer güvenliği, enerji ateşkesi, ABD'nin Rusya politikası ve Türkiye-Ukrayna ilişkilerine ilişkin açıklamalarda bulundu.

Zelenskiy'den Putin'le görüşme için Türkiye formülü! "Erdoğan yapabilir"

Zelenskiy'nin açıklamalarından öne çıkan satırbaşları şu şekilde:

"TÜRKİYE'NİN ARABULUCULUĞUNU UMUYORUM"

"Öncelikle Türk tarafına, ekiplerimize ve şahsen Cumhurbaşkanı'na teşekkür ediyorum. Böyle kritik anlarda irtibat kurabilme imkanımızın olması çok önemli. Bugün görüşülen noktalardan biri de kış ve saldırılardı. Biliyorsunuz Rusya balistik saldırılarını sürdürüyor ve kış ayları yaklaşırken bu gerçekten çok kritik öneme sahip oluyor.

24 Şubat'ta savaşın beşinci yılına gireceğiz. Bu savaş bitmeli. Bu savaşın sıcak aşamasını en azından diplomasi aşamasına taşımalıyız. Bu noktada Türkiye'nin arabuluculuğunu da umuyorum.

Şahsen Cumhurbaşkanı ile olan ilişkilerimiz ve onun Trump ve Putin ile olan ilişkilerinin de faydalı olabileceğini düşünüyorum. Bugün yine üçlü formatta liderler görüşmesinin Türkiye'de gerçekleşmesi konuşuldu. Türkiye bunu başarabilirse biz bunu kabul eder ve sadece mutlu oluruz.

"ERDOĞAN TAHIL KORİDORUNDA BAŞARILI OLMUŞTU"

Savaşın başında çok fazla görüşüyorduk telefonda. Bunu basına açık ve kapalı şekilde yapıyorduk. 2022 senesinde tahıl koridorunu Rusya kilitlediğinde bu çok önemliydi gıda güvenliği açısından.

Karadeniz kapalı kalırsa, Ukrayna limanlarından gemiler hareket edemezse birçok ülke için gıda güvenliği tehlike altındaydı. Hürmüz Boğazı'ndaki enerji konusu da benzer şekilde.

O dönem Cumhurbaşkanı Erdoğan tahıl koridoru anlaşmasının nihayete ulaşması noktasında başarılı olmuştu. Ukrayna-Rusya arasında Karadeniz Tahıl Koridoru gerçekleşmişti. Afrika ve ihtiyaç duyan birçok ülkeye Ukrayna'dan sevkiyatlar yapılmıştı. Onların hayatta kalmaları için bu çok kritik sevkiyatlardı.

"ENERJİ ALANINDA ATEŞKESİ GÖRÜŞTÜK"

Bugün de benzer şekilde Cumhurbaşkanı Erdoğan'la görüştük. İlerlememiz gerektiğini konuştuk. Özellikle enerji alanındaki ateşkesin gerçekleşmesine ilişkin görüştük. Çünkü enerji demek hayat demek. İnsanların elektriğe erişimi olması çok önemli."

Benzer şekilde gıda güvenliği üzerine konuştuk. Karadeniz'deki seyrüsefer ve ticaretin serbestleşmesine ilişkin güvenliğe nasıl ulaşacağımızı danıştık.

Karadeniz'deki engelleri nasıl kaldırabileceğimizi ele aldık. Bütün tarafları ilgilendiren bir konu bu. Rusya'yı da ilgilendiriyor, Ukrayna'yı da ilgilendiriyor. Özellikle ihracat yapan bütün ülkeleri ve bu ihracattan faydalanan ülkeleri ilgilendiriyor.

"TRUMP RESMİ OLARAK DAVET EDERSE DESTEKLERİZ"

Hukuki olarak biz bir davet almadık ama farklı müzakerecilerden sinyaller geldi. Başkan Trump'ın G20 zirvesine davet edeceği ve savaşın sonlanmasına ilişkin bir girişim yapacağına dair sinyaller vardı.

Tabii ki Sayın Trump bizi resmi olarak davet ederse destekleriz.

TRUMP VE Xİ'YE MESAJ: UKRAYNA OLMADAN UKRAYNA'NIN KADERİNE KARAR VERMEZLER

Böyle bir şey mümkün değil. Ukrayna olmadan Ukrayna'nın kaderine karar veremezsiniz. Bu adil olmaz ve hiçbir sonuca ulaştırmaz. Bir ülkenin kendisi bulunmadan onun kaderi hakkında müzakere etmek mantıklı değil.

Çok fazla konuşmalar, görüşmeler oldu. Birçok lider biz olmaksızın bizim kaderimiz konusunda karar vermeye çalıştı. Herhangi bir sonuca ulaştırmadı.

Bu ülkelerin liderlerinin kendi aralarında görüşecek konuları vardır tabii ki. Ama özellikle egemenlik, toprak bütünlüğü gibi kritik konulara ilişkin herhangi bir şey görüşemezler. Çünkü bunlar o ülkeyi ilgilendiren konulardır.

Eğer savaşın bitmesini istiyorsak, savaşın taraflarının olduğu bir masada gerçekten sonuca ulaştıracak bir anlaşmaya varılabilir.

"RUSYA UKRAYNA'YI ÜÇ GÜNDE ELE GEÇİRECEĞİNİ SÖYLEDİ"

Bizler bağımsız ülkelerin insanlarıyız, vatandaşlarıyız. Bazen büyük devletler en büyük, en güçlü, en adil olabileceklerini düşünebilirler. Herkesin kendi hakikati var.

Rusya örneğin büyük olduğunu düşünüp Ukrayna'yı üç günde ele geçireceğini söyledi. Savaşta beşinci yıla gireceğiz. Beş yıldır Rusya Ukrayna'yı ele geçiremiyor.

O yüzden Ukrayna'da gerçekleşen bir savaşı, Ukrayna'nın etkilendiği bir savaşı Ukrayna olmadan konuşamazlar.

"PUTİN GÜÇ DİLİNDEN BAŞKA BİR ŞEY ANLAMIYOR"

Amerika Birleşik Devletleri'nde gerçekleşen seçim süreci ABD'nin kendi iç meselesidir. Buna dair yorum yapmak istemiyorum. Ben sadece bizi bu sürece dahil etmeye çalıştıkları kısmı konuşabilirim.

Putin, bizim güçlü karşılık verdiğimiz cevap dışında başka bir dilden anlamıyor. Güç dilinden başka bir şey anlamıyor. Biz de bunu gösteriyoruz. Bence kesinlikle adil ve kesinlikle bu hakka sahibiz.

Rus dizeline karşı saldırılar yapıyor muyuz? Evet. Ama bunun Amerika Birleşik Devletleri'nde ve dünyadaki fiyatlara etkisi var mı? Hayır, yok.

Rusya'nın şu an dünya genelindeki ihracattaki payı yüzde 2,2. Etkiden çok sıfıra daha yakın.

"RUSYA'YA SARILARAK ONU İKNA EDEMEZSİNİZ"

Orta Doğu'daki savaşın enerji fiyatları üzerinde çok daha büyük etkiye sahip olduğunu biliyoruz. Bütün dünya ülkelerinde ve Ukrayna'da büyük fiyat artışı var. Bunun birinci sebebi de Hürmüz Boğazı'nın kapalı olması.

O yüzden oradaki savaşı bitirmeli, boğazı açmalıyız.

Eğer Amerika Birleşik Devletleri gerçekten fiyatları düşürmek istiyorsa, benim fikrimce Rusya iyi davranarak, yumuşak yaklaşarak, ona sarılarak, kucaklayarak ikna edilebilecek bir ülke değil.

Rusya sadece güçten ve güçlü cevaptan anlar. O zaman fikrini, politikasını değiştirir. Amerika Birleşik Devletleri'nin ve diğer partnerlerimizin de bu gücü vardır.

"ABD ORTA DOĞU'YA DAHA FAZLA KAYNAK YÖNLENDİRİYOR"

Her türlü destek için minnettarız. Böyle büyük bir savaştayken ve coğrafya olarak, kaynaklar olarak böylesine zengin, büyük bir devlet size karşı savaşıyorsa her türlü destek paha biçilmez.

Ancak gündemde olanın Avrupa'nın güvenliği değil, Orta Doğu olduğu bir gerçek. Amerika Birleşik Devletleri'nin Orta Doğu'ya çok daha fazla kaynak yönlendirdiği de gerçek. Kat kat daha fazla.

Amerika Birleşik Devletleri için şu an önemli olanın İran'la olan savaş olduğu da gerçek. Biz bütün bunların farkındayız ve kabul ediyoruz.

"RUSYA VE İRAN ZATEN MÜTTEFİK"

Tam da bu nedenle bazen Amerika Birleşik Devletleri tarafından Rusya'ya yönelik yumuşak bir söylem duyuyoruz. Rusya İran'a yardım etmesin diye. Oysa Rusya ve İran zaten müttefik.

Amerika Birleşik Devletleri buna bu şekilde etki etmeye çalışıyor ama pek de bir etkisini görmüyoruz.

Rusya'ya karşı sıcak, Putin'e karşı sıcak davranarak, örneğin yaptırımları yumuşatarak bunu yapmaya çalışıyorlar.

"YAPTIRIMLAR GEVŞETİLİNCE RUSYA DAHA ÇOK GELİR ELDE EDİYOR"

Enerjideki yumuşama geçici mi, kalıcı mı? Bence yaptırımı oluşturmak ve uygulamak çok zor. Ama yaptırımı kaldırmak da kolay değil. O yüzden bu sürecin geçici olup olmayacağına ilişkin çok cevap veremeyeceğim.

Amerika Birleşik Devletleri'ne fayda sağlıyor mu? Yorum yapamam.

Maalesef Rusya'ya yönelik yaptırımlar yumuşatıldığı zaman Rusya daha çok gelir elde ediyor. Ve tabii ki bu paranın hepsi Ukrayna'ya karşı silah olarak dönüyor.

Daha çok balistik saldırı gerçekleştirebiliyor. Ukraynalıların kışın ısınmasını engellemek, lojistik olarak sıkıntıya sokmak, susuz bırakmak istiyorlar. Rusya'nın hedefi bu. Bu nedenle partnerlerimizin onlara bu yönde yardım etmesini istemiyoruz.

"TÜRK İŞ DÜNYASINA KAPILARIMIZ AÇIK"

Biz her türlü Türk iş dünyasına açığız. Görüşmelerimiz sırasında eş zamanlı olarak bir forumumuz gerçekleşti. Ukrayna'dan iş dünyası temsilcileri geldi. Türk ve Ukrayna iş dünyası kendi aralarında gerçekten verimli görüşmeler yaptı.

Önümüzdeki hafta enerji şirketlerini Ukrayna'da ağırlayacağız. Ben eminim ki bu yönde Türkiye ile ortak taahhütlerimiz, üretimlerimiz ve projelerimiz olacak.

Bu, savunma sanayii iş birliğini de kapsıyor.

"ERDOĞAN BANA SERBEST TİCARET ANLAŞMASI LAZIM DEMİŞTİ"

Askeri yatırım konularında bir şey anlatmak istiyorum. Cumhurbaşkanı Erdoğan'la tanıştığımda bana şunu söyledi: 'Serbest ticaret anlaşması lazım bize.'

O zaman çevremdeki herkes buna karşıydı. Biz karşılıklı ticaret hacmine baktık ve bir söz verdik. İki üç kat artırabiliriz dedik.

Sanırım bu ilk basın konferansımızdı. Çıktık ve bunu yapmak istediğimizi söyledik. Ticaret hacminde 10 milyar doları hedef aldık.

Halihazırda savaş devam ederken yıl bitmeden 8 milyar dolara ulaştık. Serbest ticaret anlaşması ise 1 Ekim itibarıyla yürürlüğe girdi.

Bu nedenle bütün anlaşmalarımızın ve Türk ve Ukrayna iş dünyasının çok önemli bir geleceği olacağını düşünüyorum.

"UZAY TEKNOLOJİLERİNDE DE TÜRKİYE İLE ÇALIŞACAĞIZ"

Bu alanda da çalışacağız. Bu konu görüşüldü, tartışıldı. Kolay iş değil, kabul edersiniz.

Ancak iki devlet için de önemli olan güvenliktir. Kendi çalışmalarımız olmadan, uzay alanı da dahil, kendi teknolojimiz olmadan ilerlemek zor."

ÖNERİLEN HABERLER

DÜNYA