AK Parti'den enerjide ‘süper izin’ dönemi! İzin süreçleri yarı yarıya kısalacak

AK Parti’nin ‘Süper izin’ düzenlemesiyle ilgili kanun teklifi ile enerji yatırımlarında 48 ay olan izin süreçleri yarıya düşecek. Düzenleme kapsamında zeytinliklerde de sınırlı madencilik faaliyeti yapılabilecek, atıl durumdaki sahaların ruhsatları yenilenmeyecek ve stratejik madenler için acele kamulaştırma yapılabilecek.

HABER MERKEZİ ANKARA - Türkiye’de enerji yatırımlarını hızlandırmak ve bürokratik süreçleri basitleştirerek yatırımcılara kolaylık sağlamak maksadıyla hazırlanan ‘Süper izin’ uygulamasıyla ilgili kanun teklifi TBMM Başkanlığına sunuldu. AK Parti’nin teklifi, özellikle yenilenebilir enerji yatırımlarında izin süreçlerinin kısaltılmasını içeriyor. Teklife göre hâlen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı ve yerel idareler arasında dağılan onay süreçleri artık EPDK ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bünyesinde birleştirilecek. Teklif ile enerji yatırımlarında 48 ay olan izin süreçleri ortalama olarak 24 ayın altına düşecek.

MADENLERE ÖZEL DÜZENLEME

Teklif ile stratejik ve kritik madenler için de özel düzenleme getiriliyor. Bu madenlerle ilgili gerektiğinde acele kamulaştırma yapılabilecek, stok yükümlülüğü getirilecek ve kamu menfaati gözetilecek. Teklifte, maden stoku yükümlülüğü belirleme yetkisi Cumhurbaşkanı’nda olacak. Yenilenebilir enerji yatırımlarına konu taşınmazların temini için EPDK’ya da 2030 yılına kadar acele kamulaştırma yetkisi de veriliyor. Cumhurbaşkanı bu süreyi bir defaya mahsus olmak üzere beş yıl uzatabilecek. Düzenleme, özellikle arazi temininde yaşanan tıkanıklıkların önüne geçilmesini amaçlıyor.

SAHANIN REHABİLİTASYONU

Teklif ile ayrıca madencilik faaliyetlerinde çevresel yükümlülükler netleştiriliyor, rehabilitasyon bedeli yeniden tanımlanıyor. Rehabilitasyon bedeli, artık sadece sahanın doğaya kazandırılması için kullanılacak ve nemalandırılarak takip edilecek bir mali yükümlülük hâline getiriliyor. Teklife göre işletme ruhsat bedellerinin yüzde 70’i genel bütçeye aktarılacak.

DEVLET HAKKI MİKTARI ARTIYOR

Ruhsat sahiplerinin işletme ruhsat bedeli kadar rehabilitasyon bedeli ödemesi mecburi hâle getirilirken, mevcut düzenlemede çevre ile uyum bedeli ruhsat bedelinin bir payı olarak tahsil edilmesi sebebiyle ruhsat bedelinde yüzde 30 oranında indirim yapılması öngörülüyor. Tahsil edilecek işletme ruhsatı bedelinde yapılan indirimin devlet hakkı gelirlerinde azalmaya sebebiyet vermemesi için mevcutta en az işletme ruhsat bedeli kadar alınan asgari devlet hakkı miktarı da ruhsat bedelinin yüzde 50 fazlası kadar artırılıyor.

İZİNLERE MERKEZÎ SİSTEM

Rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı enerji üretim tesislerinin kurulum safhasındaki orman izniyle ilgili sürecin 60 gün içinde tamamlanması öngörülüyor. RES ve GES projelerinin orman ve tarım arazileri üzerinde kurulması durumunda tek bir merkezî izin mekanizması uygulanacak.

GÖSTERMELİK YATIRIMLARA SON

Ruhsat süresi uzatma talepleri için asgari üretim şartı getiriliyor. Üretim yapılmayan veya atıl durumda bırakılan sahaların ruhsatları yenilenmeyecek, böylece kamuya tahsisli alanların etkin kullanımına öncelik sağlanacak. Yeni düzenleme ile pasif ruhsat sahipliği uygulaması sona erdiriliyor. Arama ruhsatı başvurularında proje bedelinin yüzde 5’i oranında yatırım teminatı alınması mecburi hâle getiriliyor. Bu sayede mali yeterliliği olmayan firmaların sektöre girişi engellenerek kamu kaynaklarının korunması amaçlanıyor. Ayrıca yatırımcıların sadece kâğıt üzerinde ruhsat almalarının önüne geçilerek, gerçek yatırım yapma niyetinde olanlara öncelik tanınacak. Teklife göre, arama döneminde yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde teminatın iradı ve ruhsat iptali gibi yaptırımlar uygulanacak. Üç boyutlu rezerv tespiti yapılmayan sahalarda işletme ruhsatı verilmeyecek.

ZEYTİNLİKLERDE ELEKTRİK ÜRETİMİ

Zeytinlik alanlarda ülkenin elektrik ihtiyacına yönelik sınırlı maden faaliyetlerine izin verilecek. Ancak bu faaliyetlerde zeytin ağaçlarının taşınması veya eşdeğer zeytinlik kurulması şartı aranacak. Ayrıca, bu alanlarda alınacak rehabilitasyon bedeli iki kat olarak tahsil edilerek çevresel telafi yükümlülüğü artırılıyor.

YEKA İÇİN ÇED ARANMAYACAK

Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) projelerinde mera tahsis amaç değişikliği için artık ÇED raporu şartı aranmayacak. Böylece tahsis işlemleri yarışmadan önce yürütülebilecek, yatırımcıya hazır ve temiz alan sunulabilecek.