Bir anlık ihmal yetiyor! Evdeki kaza, milyonluk faturaya dönüşebilir
Ünlü oyuncu Kıvanç Tatlıtuğ’un evinde temizlik yaparken ağır yaralanan yabancı uyruklu çalışanın yaşadığı kaza, ev hizmetlerinde sigorta ve çalışma koşullarını yeniden gündeme getirdi. Evlerinde temizlikçi veya bakıcı çalıştıranların yasal yükümlülükleri yerine getirmemesi ciddi sonuçlar doğurabiliyor.
Bazı ev sahipleri sigortayı gereksiz bir maliyet olarak görürken, çalışanı şirket aracılığıyla temin ettiğinde sorumluluğun kendisinde olmadığını düşünüyor. Ancak evde meydana gelebilecek bir iş kazası, ev sahibini SGK ödemeleri ve yüksek tazminatlarla karşı karşıya bırakabiliyor.
Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, bugünkü köşe yazısında konuyu değerlendirdi ve önemli noktalara değindi.
İşte Karakaş'ın yazısı:
SİGORTASIZ ÇALIŞTIRMANIN CEZAİ VE MALİ FATURASI
Evinizde çalışan kişinin SGK bildirimi yapılmazsa, sadece sıradan bir idari para cezasıyla kurtulamazsınız. Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca her ay için katlanarak artan ağır idari para cezaları ve yaptırımlar uygulanır.
Evinizde çalışan temizlikçi sigortasızken bir iş kazası geçirirse (örneğin pencere silerken düşüp ölürse veya sakat kalırsa), SGK yaptığı TÜM masrafları size fatura eder:
- Peşin Sermaye Değeri: Ölen kişinin eşine, çocuklarına veya ana-babasına bağlanan aylıkların peşin sermaye değeri (milyonlarca lira) sizden tahsil edilir.
- Tedavi Masrafları: Hastane, ameliyat ve rehabilitasyon giderlerinin tamamı cebinizden çıkar.
- Malullük Maaşı: Sağ kalıp sakat kalan temizlikçiye bağlanan ömür boyu maaşın peşin değeri sizden rücuen alınır.
ACINACAK HÂL: EV VE ARABA SATIŞIDIR!
SGK’nın çıkaracağı bu rücu faturası, evinizin ve arabanızın toplam değerini katbekat aşabilir! SGK alacağını tahsil etmek için haciz başlatır; eviniz ve arabanız icra yoluyla satılır.
MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT KIYAMETİ
Felaket SGK faturalarıyla bitmez! Kazaya uğrayan temizlikçi sağ ise kendisi; vefat etmişse geride kalan ailesi İş Mahkemelerinde ayrıca aleyhinize tazminat davaları açar.
Yargıtay yerleşik içtihatlarında ev hizmetlerinde çalışanların işvereni konumundaki hane sahiplerini “Tam Kusurlu” veya “Ağır İhmalli” sayması da söz konusu olabilmektedir.
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Ölen çalışanın ailesine, ömrü boyunca mahrum kaldıkları bakımla orantılı devasa tazminat ödenir.
- Cismani Zarar (Maluliyet) Tazminatı: Çalışan sakat kalırsa, çalışma gücü kaybı oranına göre yüksek meblağlı maddi tazminat hükmedilir.
- Manevi Tazminat: Kazanın oluşturduğu elem ve ızdırap sebebiyle mahkemelerce milyonlarca liralık manevi tazminat kararları verilmektedir.
“Basiretsiz işveren, tedbiri ihmal edip takdire sığınamaz. Yargıtay kararları nettir: Evde iş güvenliğini sağlamamak, ağır kusurdur!”
TÜRK CEZA KANUNU (TCK) BOYUTU: HAPİS CEZASI KAPIDA!
Evinizde çalıştırdığınız temizlikçiyi gözetmeyip, hiçbir güvenlik tedbiri almadan gelişigüzel kendi hâline bırakmanız neticesinde meydana gelen ölüm veya yaralanma, sadece hukuki değil CEZAİ sorumluluk doğurur!
- TCK: (Taksirle Ölüme Neden Olma): 2 yıldan 6 yıla kadar hapis cezası.
- TCK: (Taksirle Yaralamaya Neden Olma): 3 aydan 3 yıla kadar hapis cezası.
Örneğin cam silerken gerekli emniyet tedbiri temin edilmediği takdirde mahkeme “bilinçli taksir” kararı verir. Bu ceza ertelenmez ve adli para cezasına çevrilmez. Kendinizi birdenbire demir parmaklıklar arkasında bulabilirsiniz!
YABANCI UYRUKLU ELEMAN ÇALIŞTIRANLAR 40 KEZ DÜŞÜNSÜN!
Ülkemizde ev hizmetlerinde çalıştırılan yabancı uyruklu kişilerin ezici çoğunluğu Çalışma İzni bulunmaksızın kaçak olarak çalıştırılmaktadır. Çalışma izni olmayan yabancının SGK tescili de yapılamaz!
Temizlik firmasından gelse dahi kapıdan içeri almadan evvel ÇALIŞMA İZNİ ve SGK TESCİLİNİ kontrol etmek hukuki bir mecburiyettir!
- İstihdam Süresi Sınırı: Yabancı uyruklu işçiyi ev hizmetlerinde 10 günden az çalıştıramazsınız! En az 30 gün üzerinden tam SGK bildirimi mecburidir.
- Ağır Kaçak Cezası: Çalışma izni bulunmayan yabancıyı çalıştıran işverene her bir yabancı için yaklaşık 55.000 TL-60.000 TL civarında kaçak yabancı çalıştırma cezası kesilir. Yabancının konaklama ve sınır dışı yol masrafları da size yükletilir.
- Çifte Ceza: Hem kaçak yabancı çalıştırma cezası hem de SGK sigortasız işçi çalıştırma cezası aynı anda uygulanır!
Kaçak yabancı çalıştırdığınız esnada bir kaza vuku bulursa; ödenecek rücu tutarları, cezalar ve tazminatlar karşısında evinizi, arabanızı, yazlığınızı satsanız dahi borcu kapatmaya yetmeyebilir!
HASILIKELAM: Evinizde sigortasız veya çalışma izinsiz temizlikçi, bakıcı çalıştırtmak bir “tasarruf” yahut “kolaylık” değil; resmen ve fiilen servetinizle, özgürlüğünüzle TEHLİKEYE ATILMAKTIR! Bu ‘kumar’ın masadaki bahsi ise eviniz, arabanız, birikiminiz ve hürriyetinizdir. İllaki yabancı çalıştıracaksanız kırk kez düşünün, bir kez adım atın! Çalışma izni olmadan, SGK tescili yapılmadan sakın ha sakın kimseyi kapınızdan içeri sokmayın! Sigortasız çalıştırmayın, çalıştırmayın, çalıştırmayın!
Çünkü acı bir kaza vuku bulduğunda “KEŞKE” demek, giden serveti ve hürriyeti geri getirmeye yetmez!
