AYM'den Can Atalay için ikinci 'hak ihlali' kararı

Anayasa Mahkemesi, Gezi Parkı davasında 18 yıl hapis cezası verilen TİP Hatay Milletvekili Can Atalay'la ilgili dosyayı ikinci kez görüştü. Yüksek Mahkeme, Atalay için ikinci kez hak ihlali kararı verdi. AYM'nin İhlale ilişkin kısa kararı yazılarak mahkemeye gönderildi.

Anayasa Mahkemesi (AYM) Genel Kurulu, Gezi davası kapsamında "hükümeti devirmeye teşebbüs" iddiasıyla 18 yıl hapis cezasına çaptırılan Türkiye İşçi Partisi (TİP) Hatay Milletvekili Can Atalay hakkında daha önce verdiği hak ihlali kararının uygulanmaması nedeniyle ikinci kez hak ihlali kararı verdi.

Mahkeme, Anayasa'nın 67'nci Maddesinde güvence altına alınan "seçilme ve siyasi faaliyette bulunma" hakkı ile 19. Maddesinde güvence altına alınan "kişi hürriyeti ve güvenliği" hakkının 3 karşı oy ve oy çokluğu ile ihlal edildiğine hükmetti. Genel Kurul, Atalay'ın, bireysel başvuru hakkının ihlal edildiğine ise oy birliğiyle karar verdi.

KISA KARAR MAHKEMEDE

AYM, ihlale ilişkin kısa karar yazımını tamamladı. Buna göre, Yüksek Mahkeme, Anayasa'nın 148. maddesinde güvence altına alınan bireysel başvuru hakkının ihlal edildiğine oy birliğiyle karar verdi.

Anayasa'nın 67. maddesinde güvence altına alınan seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkı ile Anayasa'nın 19. maddesinde güvence altına alınan kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlaline ise oy çokluğuyla karar verildi. Bu görüşe 3 üye katılmayarak karşı yönde görüş bildirdi.

AYM'nin kısa kararı, tespit edilen hak ihlallerinin ortadan kaldırılmasına yönelik işlemler için de İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesine gönderildi.

Kararda, "Başvurucunun yeniden yargılanmasına başlanması, mahkumiyet hükmünün infazının durdurulması, ceza infaz kurumundan tahliyesinin sağlanması ve yeniden yapılacak yargılamada durma kararı verilmesi şeklindeki işlemlerin yerine getirilmesi için anılan mahkemeye gönderilmesine oy birliğiyle, başvurucuya talebiyle bağlı kalınarak net 100 bin lira manevi tazminat ödenmesine oy birliğiyle karar verilmiştir" ifadeleri yer aldı.

Yüksek Mahkemenin kararının gerekçesi daha sonra yazılacak.

TAZMİNAT DA ÖDENECEK

Ancak AYM'nin kararı uygulamayan Yargıtay 3. Ceza Üyeleri hakkında herhangi bir suç duyurusunda bulunma kararı almadığı öğrenildi. Can Atalay'a ayrıca 100 bin TL manevi tazminat ödenecek.

NE OLMUŞTU?

AYM Genel Kurulu, 25 Ekim'de Can Atalay'ın seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkı ile kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine karar vermişti. Kararın gerekçesinde, milletvekillerinin yasama dokunulmazlığına istisna getiren "Anayasa’nın 14. Maddesindeki durumlar" ifadesinin öngörülebilir ve belirli olmadığını, bunu yargının belirleyemeyeceğini kaydetti.

Yüksek Mahkeme, ihlalin giderilmesi, yargılamada durma kararı verilmesi ve Atalay’ın tahliye edilmesi için kararı İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi’ne göndermişti. Ancak bu mahkeme, ihlalin Yargıtay kararından kaynaklandığını savunarak, kararı Yargıtay 3. Ceza Dairesi’ne göndermişti.

Yargıtay 3. Ceza Dairesi, Anayasa Mahkemesi’nin Can Atalay’a ilişkin verdiği hak ihlali kararına 8 Kasım'da "uyulmamasına" karar vermişti. Atalay hakkındaki mahkûmiyet hükmünün kesinleştiğini belirten Yargıtay, kararı Atalay’ın vekilliğinin düşürülmesi işlemlerine başlanması için Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na göndermişti. 3. Ceza Dairesi, ayrıca Anayasa hükümlerini ihlal ettiği ve kendisine verilen yetki sınırlarını yasal olmayacak şekilde aştığı iddiasıyla "hak ihlali kararı veren AYM üyeleri" hakkında için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunmuştu.

Bu kararın uygulanmaması nedeniyle Can Atalay’ın avukatları, AYM’ye yeniden bireysel başvuruda bulundu. AYM Birinci Bölüm, 13 Aralık'ta görüştüğü başvurunun Genel Kurul’a sevkine karar verdi.