Türkiye, Avrupa'da yüksek 'kuduz' şüphesi olan tek ülke!

Son zamanların en çok tartışılan sokak köpekleri konusu GÜSODER tarafından raporlaştırıldı. Raporda son iki yılda 107 kişinin köpek saldırılarında öldüğü, 5 milyon sahipsiz köpeğin olduğu Türkiye'nin şu anda Avrupa'da kuduz şüphesi yüksek riski olan tek ülke olduğu kaydedildi. 

Türkiye'de uzun zamandır gündem, sahipsiz köpekler. AK Parti tarafından konuya ilişkin yapılan düzenleme bazı kesimler tarafından eleştiri oklarının hedefi oldu.

Güvenli Sokaklar ve Yaşam Hakkını Savunma Derneğince (GÜSODER) hazırlanan "Başıboş Köpek Sorunu Raporu"ndan derlenilen bilgilere göre, Türkiye'de yaşayan yaklaşık 5 milyon sahipsiz köpek doğrudan veya dolaylı yollardan insanların ölmesine ve yaralanmasına neden oluyor.

Raporda, köpek popülasyonunun doğrusal değil üstel olarak arttığı, her doğan yavrunun yaşadığı varsayımıyla bir bölgedeki dişi ve erkek köpeğin bir yıl sonunda 16 yavrusu olduğu ve rakamın yıllara vurulduğunda popülasyonun katlanarak arttığı kaydediliyor.

2 YILDA 107 KİŞİ SALDIRILARDA ÖLDÜ

Raporda, son 2 yılda Türkiye'de 50'si çocuk, 107 kişinin köpek saldırılarında hayatını kaybettiği ifade ediliyor.

Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü verilerine göre de Türkiye'de kuduz riskli temas sayısı 2023'te 438 bine ulaştı. Özellikle köpek dışkısından bulaşan ve çok ağır cerrahi maliyetleri olan "kist hidatik" hastalığı 2005-2019 arasında 8,8 kat arttı.

TÜRKİYE 'YÜKSEK TEHLİKE' KATEGORİSİNDE

Türkiye, Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) yayımladığı "Kuduz Riskli Temasın Yüksek Olduğu Ülkeler" ve "Kist Hidatik Tehlikesinin Yüksek Olduğu Ülkeler" haritasında "yüksek tehlike" kategorisinde yer alıyor.

ABD, İngiltere, Fransa, Almanya, Hollanda, Çek Cumhuriyeti, İrlanda, Finlandiya, Japonya, İsveç, Norveç, Kanada ve Avustralya gibi ülkelerin dışişleri bakanlıkları, resmi internet sitelerinde Türkiye'ye gidecek vatandaşlarına "saldırgan başıboş köpekler" ve "kuduz" riski hakkında uyarılarda bulunuyor.

Öte yandan, raporda İçişleri Bakanlığı İç Güvenlik ve Strateji Başkanlığının 2022'de yaptığı ankete göre, "Siz ya da yakınınız bir sokak hayvanının saldırısına uğradı mı?" sorusuna, ankete katılanların yüzde 13,6'sının "Ben uğradım.", yüzde 26,9'unun da "Bir yakınım uğradı" cevabını verdiği aktarılıyor.

KÖPEK NÜFUSU DURMADAN ARTIYOR

GÜSODER İstanbul Temsilcisi Dr. Ercan Özçelik, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun 2004'te yürürlüğe girmesiyle, belediyelerin daha önce uyguladıkları artan hayvan nüfusunu seyreltme çalışmalarının fiilen yasaklandığını söyledi.

Bu durumun hayvanların kontrolsüz şekilde Türkiye'nin her yerinde üremelerine neden olduğunu belirten Özçelik, özellikle yılda 2 batın doğum yapabilen ve 6 ile 8 arasında yavru verebilen köpeklerin nüfusunun katlanan sayılarda artmaya başladığını dile getirdi.

Özçelik, "Daralan yaşama alanları, etkileşimler, sürü psikolojisi ve birçok faktör bir araya gelince hayvanların hem insanlarla olumsuz etkileşimi hem de yaban hayvanlarıyla etkileşimi kaçınılmaz olarak çok hızlı bir şekilde arttı" diye konuştu.

PANDEMİ POPÜLASYONU DAHA FAZLA ARTIRDI

Pandemide insanların evlerine kapanmasıyla sokaklarda köpek popülasyonunun daha da yükseldiğine işaret eden Özçelik, şöyle devam etti:

En son 2021'de yıllık kuduz şüpheli temas sayısı yaklaşık 250 bine denk geliyordu. Fakat Sağlık Bakanlığının son yayınladığı 2023 verilerinde 438 bine, neredeyse yarım milyon vakaya ulaştığı görüldü. Hayvanların nüfusu hızla arttığı için ve 16-17 çeşit agresyon modelinden sadece kısırlaştırmayla kurtulmak mümkün olamadığı için bu kadar etkileşim kaçınılmaz oldu. Aynı şekilde kontrolsüz üremeleri neticesinde özellikle kırsal alanda yaşayan insanlarımızın besi hayvanları, tavukları, ördekleri, koyun, kuzu, keçi hatta bazı yerlerde atlar bile bu nüfustan olumsuz bir şekilde etkilendiler.

KUDUZ ŞÜPHESİ RİSKİ OLAN TEK ÜLKEYİZ

Türkiye'nin şu anda Avrupa bölgesinde kuduz şüphesi yüksek riski olan tek ülke olduğuna dikkati çeken Özçelik, şunları kaydetti:

"Bundan utanç duyuyoruz. Türkiye'ye gelen yabancı turistler de bu konuda uyarılıyor. Tıpkı bizim Afrika'ya giderken sıtma aşısı yaptırmamız gibi onlar da 'Kuduz aşısı yapılın öyle gidin.' diyorlar. Bu konudan acilen kurtulmamız lazım. Sadece köpekler sokaklarda artık kalmasın. Bir ölüm çok ölümdür, her bir insanın hayatı kıymetlidir ve bunun korunması gerekir. Kamuoyunda beklentiler yükselmişken, insanlar bu konuda çok acılar yaşamışken, çok sıkıntılar çekmişken bunu bir takım lobilerin, menfaat odaklarının, insanlık düşmanı kişilerin ve derneklerin etkisinde kalarak ne olur daha fazla uzatmayın, süründürmeyin."