Türk gastronomisiyle turizme yeni rota

Türk gastronomisi, köklerini Anadolu’nun çok kültürlü tarihinden alan zengin bir mirasa sahiptir. Bu zenginliğin güçlü bir marka hâline getirilerek iç ve dış pazarda etkin biçimde tanıtılması büyük önem taşımaktadır.

Türk gastronomisinin, yerli ve yabancı ziyaretçilerin seyahat tercihlerinde belirleyici bir rol üstlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu doğrultuda, iç ve dış pazarda yürütülen tanıtım faaliyetlerinde Türk gastronomisi ve Türk mutfağı gerek geleneksel gerekse dijital tanıtım mecralarında öne çıkarılan temel unsurlar arasında yer almalıdır. Anadolu coğrafyasında göç ve ticaret yolları üzerinden farklı kültürlerin binlerce yıl boyunca bir araya gelmesi ve karşılıklı etkileşimleri sonucunda dönüşerek oluşan zengin gastronomi kültürü, her yönüyle değerli ve önemlidir. Günümüzde destinasyon odaklı turizm pazarlama anlayışının ön plana çıkması, nitelikli destinasyon projelerinin geliştirilmesi ve uygulanması gerekliliğini de beraberinde getirmektedir.

Köklerini çok sayıda medeniyetin izlerinde bulan ve zaman içinde bu kültürlerin senteziyle günümüzdeki formunu almış olan Türk mutfağı, son derece zengin bir mirasa sahiptir. Bu zenginliğin güçlü bir marka hâline getirilerek ulusal ve uluslararası pazarda etkin biçimde tanıtılabilmesi için farklı disiplinlerden tüm paydaşların etkin katılımıyla belirlenmiş yol haritalarına ihtiyaç bulunduğunu düşünüyorum.

İç pazarda gastronomi turizminin pazarlanması amacıyla, dışarıda yeme-içme alışkanlığını özendiren ve destekleyen çalışmaların yapılması; gastronomi turizmini geliştirmek ve görünürlüğünü artırmak için ulusal ve uluslararası organizasyonların, ayrıca bu organizasyonların bir araya getirilmesiyle tasarlanan etkinliklerin düzenlenmesi önemlidir.

BİRLİKTEN GÜÇLENECEK

Kamu kaynağı israfını önlemek adına, benzer nitelikteki etkinlik ve organizasyonların mümkün olduğunca koordineli ve birleştirilerek gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede kamu-özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve eğitim kurumları arasında iş birliğini sağlayacak, mümkünse özerk bir yapının oluşturulması son derece değerli olacaktır.
Bu genel çerçeve içinde gastronomi turizmi ürünleri; gastronomi destinasyonları, gastronomi rotaları, gastronomi etkinlikleri, gastronomi sektörü, üreticiler ve gastronomi ürünleri başlıkları altında ele alınmalıdır. Gastronomi ürünlerinin belirlenmesine yönelik envanter ve terminoloji çalışmalarında kurum ve kuruluşların rol ve sorumlulukları net biçimde tanımlanmalıdır. Gastronomiye ilişkin UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras unsurlarının ön plana çıkarılması, Türk mutfağı sunumlarının aslına uygun biçimde gerçekleştirilmesi ve yiyecek içecek işletmelerinin menülerinde geleneksel ve yöresel Türk mutfağına geniş ölçüde yer verilmesi önem taşımaktadır.

Turistlerin yoğun olarak ziyaret ettiği destinasyonlarda tarihi han, çarşı ve pazarlarda yerel, kaliteli ve iyi gastronomi ürünlerinin bulunmasına yönelik girişimlerde bulunulmalı; semt ve köy pazarları dâhil olmak üzere nitelikli sabit yiyecek-içecek pazarlarının oluşturulması ve işletilmesi desteklenmelidir.

DESTEK VE TANITIM

Türk gastronomisi alanında somut olmayan kültürel miras taşıyıcısı olan şefler, aşçı-ustalar, zanaatkârlar ve gastronomiye katkı sunan aktörler kayıt altına alınmalı ve desteklenmelidir. Tanıtım ve pazarlama faaliyetleri, belirlenen hedef kitleye göre frekansı ve yoğunluğu planlanarak, farklı mecralarda yürütülmeli; düzenlenen etkinlikler reklam ve tanıtım çalışmalarıyla güçlendirilmelidir.

Yiyeceğin tadının, kalitesinin ve kaynağının, yani orijinalliğinin korunması; coğrafi işaretli ürünler ile geleneksel üretim yöntemlerinin desteklenmesi büyük önem taşımaktadır. Geleneksel ve zanaat gerektiren yiyecek içecek üreticilerinin teşvik edilmesi, kaybolma riski taşıyan yerel mutfakların korunması amacıyla yerel gastronomik ürünlerin geliştirilmesi, tanıtılması ve pazarlanması gerekmektedir.

Nihayetinde gastronomik değeri olan şehirlerin, destinasyonların ve rotaların belirlenerek kademeli biçimde artırılması ve pazarlama-dağıtım kanallarının geliştirilmesi, ülkemizin olumlu marka algısının güçlenmesine ve diğer öne çıkan destinasyonlarla birlikte konumlandırılmasına önemli katkılar sağlayacağını düşünüyorum.

Bu bağlamda gastronomi sektörü ile turizmin ilişkilendirilmesi noktasında kullanılması gereken kavram, kapsayıcı olan ve turizmle bağlantıyı güçlü bir biçimde ifade eden “TÜRK GASTRONOMİSİ” olmalıdır. “Türk gastronomisi” kavramı bir etnisiteyi değil, bir coğrafyayı ifade etmektedir. Gastronomi ve turizmin ortak paydasının “toprak” olması sebebiyle çalışmalar coğrafya temelli yürütülmeli, gastronomi turizmi ürünleri de benzer şekilde havzalar üzerinden değerlendirilmelidir.