Bir saldırıdan toplu mahkûmiyet çıkarmak
Kahramanmaraş’ta yaşanan okul saldırısı bütün Türkiye’yi sarstı. Dokuz insanın hayatını kaybetmesi, çok sayıda kişinin yaralanması, çocukların ve öğretmenlerin hedef alınması, hepimizi derinden yaraladı. Böyle olayların ardından ilk ihtiyaç duyulan şey soğukkanlılık, adalet ve hakikate sadakattir. Ne yazık ki Türkiye’de bunun tam tersini görmeye alışmış durumdayız. Acı olaylar, failleri ve sebepleri anlamaya çalışmanın değil, karşı mahalleyi karalamanın bahanesi hâline getiriliyor.
Bu sefer de aynı yanlış tekrarlandı. Failin annesinin sol Kemalist Eğitim-İş sendikasının üyesi olmasından ve LGBT ile bağlarından hareketle, bazı dindar-muhafazakâr çevreler saldırıdan dolayı Kemalistleri ve LGBT çevrelerini eleştirmeye hatta suçlamaya yöneldi. Millî ve manevi değerlerin önemsenmemesinin gençleri şiddete sevk ettiği ileri sürüldü. Bu yorum hem düşünce bakımından kusurlu hem de ahlaki bakımından adaletsiz. Bir kişinin işlediği ağır bir suçtan hareketle, onunla aynı ideolojik veya davranışsal hatta duran herkesi zan altında bırakmak yanlıştır. Bir Kemalist aileden gelmiş olması, bütün Kemalistlerin bu zihniyeti paylaştığını göstermez. LGBT ile temaslı olması da bütün LGBT çevrelerinin şiddeti teşvik ettiği anlamına gelmez. Aynı çizgilerde olup bu saldırıyı nefretle kınayan, reddeden, lanetleyen pek çok insan bulunduğu açıktır. Dolayısıyla, burada yapılması gereken, suçu şahsileştirmek ve sorumluluğu somut kişilerde ve çevrelerde aramaktır.
Fakat yanlışlar burada bitmiyor. Bu olayda Ayla Kara adlı bir kadın öğretmen, öğrencilerini korumak için kendisini saldırganın önüne attı ve hayatını kaybetti. Bu, kelimenin tam anlamıyla, kahramanca bir davranıştı. Kendi canını hiçe sayarak çocuklara siper olmak, her türlü siyasi ve kültürel ayrımın üstünde, bir asalet örneğidir. Ancak, bu öğretmenin öldürülmesi, muhtemelen, başörtülü bir hanım olması yüzünden, seküler çevrelerin ve kadın örgütlerinin büyük kısmı tarafından dikkat çekici bir sessizlikle karşılandı. Aynı fedakârlığı gösteren kişi başörtülü değil de seküler hayat tarzını temsil eden biri olsaydı, aynı çevreler, Burak Ertaştan’ın da işaret ettiği üzere, onu günlerce manşetlere taşımayacak mıydı? Demek ki burada da ilke değil, kimlik konuşuyor. Aslında bu tavır dindarlar aleyhine sık sık tekrarlanıyor. Türkiye’de seküler ve Kemalist çevreler, dinî bir cemaat, tarikat veya grup içinde kötü bir olay yaşandığında bunu çoğu zaman bütün dindarlara teşmil ediyor. Bir kişinin suçu, milyonlarca dindarın hanesine yazılıyor.
Öbür taraftan din, elbette, ahlaki değerlerin aktarılmasında ve insanın kendini sınırlamasında güçlü bir kaynak olabilir. Manevi değerlerin insanı frenleyici etkisi küçümsenemez. Ancak bu, hangi dine inanırsa inansın, bütün dindarların, otomatik biçimde, başkalarına zarar vermekten uzak duracağı anlamına gelmez. Tarih buna şahittir. Daha yakın olarak DEAŞ ve FETÖ örnekleri ortadadır. Bu örgütlerin, dinî referanslarla hareket ettiğini söyleyen mensupları, büyük kötülüklere imza atabilmiştir. Üstelik kurbanlarının büyük kısmı yine Müslümanlar olmuştur.
Buradan çıkan sonuç açıktır: Başkalarına zarar vermemek için belli bir ideolojik çizgiye mensup olmak gerekmez. Dindar bir insan da, seküler bir insan hakları savunucusu da, sıradan bir vicdan sahibi insan da masumların hayatının dokunulmaz olduğunu düşünebilir. İyilik de kötülük de tek bir grubun tekelinde değildir. Ne bütün faziletler ne de tüm kötülükler sadece dindarlarda veya sekülerlerde-Kemalistlerde-LGBT’de toplanabilir.
Bu saldırının sosyolojik boyutları elbette vardır; fakat, esas itibarıyla, failin kendisiyle ve bir ölçüde ailesiyle ilgili bir vaka olduğu da açıktır. Öncelikle aydınlatılması gereken de budur. Ne yazık ki bizde hakikati araştırmak yerine, bu tür vahim olaylar dahi, karşı cepheye toptan saldırmanın aracı hâline getiriliyor. Türkiye’nin ihtiyacı olan şey daha fazla fanatik, hakikat tekelcisi yorum değil; daha fazla adalet, daha fazla dürüstlük ve daha az çifte standarttır.
