Diz eklemi vücudun en büyük ve en karmaşık eklemidir. Diz eklemi alt bacak kemiği Tibia ve üst bacak uyluk kemiği Femur arasındadır. Bu iki kemiği tendon ve ligamanlar (bağlar) birarada tutar. Diz ekleminin sağlamlığını sağlayan 4 önemli bağ vardır. Diz ekleminin stabilitesi kalça ve ayak bileği eklemleri kadar iyi değildir. Ayrıca istatistikler diz ekleminin atletik aktiviteler sırasında darbelere en çok maruz kalan eklem olduğunu göstermektedir.
Eklem içinde ise kıkırdak yapıda, yarım aya benzeyen iç ve dış olmak üzere 2 tane menisküs vardır. Menisküslerin görevleri yük binen bölge yüzölçümünü arttırma, yükü dağıtma, şokları emme, sağlamlığı arttırma ve kayganlığı sağlamakdır. Menisküsler Tibia üst yüzü olan platoyu derinleştirerek konkav çukurluk yaparlar. İç menisküs C şeklindedir, dış menisküs ise daha yuvarlak yapıdadır. Menisküslerin ön ve arka uçları (boynuzları) tibia kemiğine geri kalan kısımları ise eklem kapsülüne yapışır.
MENİSKÜS YARALANMALARI Menisküs yaralanmaları hemen bütün spor dallarında görülebilirse de en çok temas sporlarında meydana gelmektedir. Bu yaralanmaların çoğu diz ekleminin torsiyonu sonucu meydana gelir. Ayak ve alt bacak, üst bacağa göre dışa dönünce en çok iç menisküs yaralanır. Tersine içe dönme ile de dış menisküs zarar görür. Bir darbe sonucu ise dikey yırtılma olur. Özellikle iç menisküste olmak üzere menisküs yaralanmaları çoğu zaman ligaman yaralanmaları ile birliktedir. Ayrıca iç menisküs yaralanmalarının sıklığı dış menisküs yaralanmalarının 5 katıdır. Her menisküs yaralanmasında ligaman yaralanmaları da araştırılmalıdır.
Menisküs yırtılmalarını ve işlevlerini anlayabilmek için en iyi teşhis metodunun artroskopi olduğu kabul edilmektedir.
İÇ MENİSKÜS YARALANMALARI BULGULARI * Hareket sırasında veya sonrasında dizin içyan tarafında ağrı olması * Kilitlenme * Menisküs sıkıştırma testlerinde dizin iç tarafında ağrı olması * Bazan eklemde sıvı toplanması * Kuadriseps kasında zayıflama
DIŞ MENİSKÜS YARALANMALARI BULGULARI * Hareket sırasında veya sonrasında dizin dışyan tarafında ağrı olması. Birçok vakada ağrı belirli süre egzersiz yaptıktan sonra ortaya çıkar. * Kilitlenme * Menisküs sıkıştırma testlerinde dizin dış tarafında ağrı olması * Kuadriseps kasında zayıflama
TEDAVİ Menisküs yırtılmalarında ligaman (bağ) yaralanmalarından farklı olarak acil tedavi gerekmez. Bir süre beklenebilir. Diz ameliyatı için sıra beklerken bile uyluk kaslarına uygun sayıda egzersiz yaptırılmalıdır. Artroskopi hem teşhis hem tedavi için kullanılır. Artroskopi ile ameliyatlar, ameliyat yeri küçük, ağrı ve şişliğin açık ameliyatlardan çok daha az olması nedeni ile daha başarılıdır. Bütün spor yaralanmalarında olduğu gibi rehabilitasyona hemen başlanmalıdır.
Sağlık sözlüğü Artroskopi: Anestezi altında diz eklemine çok küçük bir delik açılarak ışıklı bir boru içeri sokulur. Diz ekleminin içindeki menisküsler, bağlar ve eklem kıkırdağı doğrudan gözlenir. Gerektiğinde bu boru içinden girilerek müdahaleler yapılabilir. Dizde Kilitlenme: Diz eklemi içinde menisküsün yırtılan kısmının eklem arasında sıkışarak hareketi engellemesi, dizin bükülememesi veya düzelememesi. Eklem kapsülü: Eklemi dıştan saran kalınca zar Konkav: İç bükey Stabilite: Sağlamlık, sabit olmak Torsiyon: Bükerek döndürme hareketi
Gelecek hafta: Menisküs yaralanmalarında tedavi ve rehabilitasyon
