Büyük şair yazar merhum Necip Fazıl Kısakürek, at için yazdığı bir esere "Ata Senfoni " adını vermişti. Atın ehilleştirilmesi, nalın keşfi, üzenginin bulunuşu... Bu asil yaratığın beşeriyete hizmeti... Bizdeki atla ilgili atasözleri, deyimler, türküler, ağıtlar, destanlar... "Ata Senfoni"nin ana bölümleriydi.
Biraz daha gerilere gidecek olursak.. Bu hususta Cumhuriyet sonrası da önemli gayretler sarfedilmiştir. Mesala Osmanlı''dan kalan 10 kadar kuruluşa "devlet harası" adı verilmiştir. Irak, Suriye, Lübnan, Mısır gibi ülkelerinde getirilen damızlık aygır ve kısraklarla atçılığımız takviye edilmiş, tay yetiştiriciler için ödüllü sergiler, atlar için bir çok il ve ilçede yarışlar düzenlenmiştir. Bu suretle çağdaş devletler gibi at neslinin ıslahı, idamesi sağlanmıştır. Orduda, emniyet teşkilatında, binekte, ziraatte atlardan yararlanabilmişiz böylece...
Atatürk''ün paşalığı yıllarında binek, Cumhurbaşkanlığı döneminde de yarış atları vardı. İlk koşu atının adının "Çankaya" olduğunu hatırlıyorum. Mareşal Fevzi Çakmak, Başvekil İsmet İnönü, Üçüncü Cumhurbaşkanı Celal Bayar gibi devlet adamları yarış atı sahibi idiler. Yaver Ahmet Atman, Fikret Yüzatlı gibi askerler, Vehbi Koç, Şekerci Ali Muhuttin gibi iş adamları İngliz at çiftlikleri kurmuşlardı. Türk at yarışçılığını Ziraat Bakanlığı yürütüyordu mesela...
TÜRKİYLE JOKEY KULÜBÜ Yıl I953. Türkiye''de, İngiltere''de olduğu gibi at sahiplerinden oluşan bir jokey kulübü kurulmuş, Ziraat Bakanlığ at yarışçılığını Türkiye Jokey Kulübü''ne devretmişti. İngiltere atçılığını yöneten jokey kulüp yöneticileri lordlardan, baronlardan teşekkül ediyordu. Bizdekiler ise varlıklı kaymak takımı kimselerdi. İlk kurucular olarak aralarında merhum Sadun Atığ, Cemal Kura gibi halk adamı üyeler de vardı. Başkan Kara Mehmet ve birçokları İngiltere''deki lord ve baron ağabeylerini taklit eder, herkese tepeden bakarlardı. Özdemir Atman, İlyas Çokay gibi İngiltere''den çok sayıda kalitesiz atı getirip para kazananlar... Ve Türk yarışçılığının kanseri olan yarım kancılığa, tavşana kaç tazıya tut siyaseti güdenler... Hatta bizzat yarım kan at koşturan kulüp üyeleri vardı. Benzer sebeplerle Türk atçılığı çok şeyler kaybetmektedir. Gecenlerde TJK lokalinde Cemal Kura ağabeyle karşılaştık. Amerika''dan henüz dönmüş. Atlarının Amerika ve Fransa''da 120''nin üzerinde yarış kazandığından söz ediyor. Türk atçılığının bir açmaz içinde olduğunu... dünyanın en büyük yarışçılık ülkesi olan Amerika''da bahis oyunlarından ancak yüzde 18 kesildiğini... en çok kesintinin yapıldığı ülkelerde bile bu miktarın yüzde 25''i geçmediğini... Halbuki Türkiye''de yüzde 59 gibi korkunç bir paranın atların ikramiyesinden, oyuncuların cebinden alındığını anlatıyordu.
ATLAR MİTİNG Mİ YAPACAK? Ne yazık ki bu günlerde Türkiye Jokey Kulübü''nün başı dertte... Köpekleri Koruma Derneği bir miktar kesintinin de kendileri için yapılmasına bastırıyorlar. Başkan Ömer Faruk Girgin, "Atlarımızla Tarım Bakanlığı önüne kadar yürüyüş yaparız" diyor. Ben bu satırları yazarken genç gazetecilerimizden Özkan Eminoğlu da telefonla TJK Yönetim Kurulu Üyesi sayın Alpay Özoğul''la konuşuyor. Özoğul bu büyük kesintilerin ilk altı aylık listesini sıralıyor: *** 1- KDV: 39 trilyon 306 milyar 493 milyon 2- Savunma Sanayi Destek Fonu: 23 trilyon 121 milyar 466 milyon 3- Olimpiyat Fonu: 2 trilyon 312 milyar, 146 milyon 4- Yüksek Öğretim Kredi ve Yurtlar Kurumu: 7 trilyon 100 milyar 109 milyon 5- Türk Tanıtma Fonu: 7 trilyon 100 milyar 109 milyon 6- Belediye Eğlence Resimleri: 9 trilyon 89 milyar 116 milyon 7- Kızılay Fonu: 59 milyar 423 milyon 8- Cumhurbaşkanlığı Fonu: 59 milyar 423 milyon 9- Eğitime Katkı Payı: 5 trilyon 539 milyar 767 milyon 10- Debrem Vergisi: 5 trilyon 539 milyar 767 milyon 11- Jokey Kaza Yardım Sandığı: 377 milyar 221 milyon. (Toplam: 92 trilyon 220 milyar 454 milyon. Bu yekün yıl sonunda ikiye katlanacaktır.) *** Öksüz, bakımsız, aç, köprüaltı çocuklarımıza değil de Köpekleri Koruma Derneği pay istiyormuş.. Galatasaray, başarılı sporcularına pay istiyormuş, Futbolcu zaten profesyonel, yani toku ağırlamak yetmiyormuş gibi, it sürülerini çoğaltmak için istekte bulunanlar yüzsüzlük etmiyorlar mı? Biz bundan sonra Türk atçılık idealinden uzaklaşmış Jokey Kulüp yöneticilerinin yanlışlarını yüzlerine vuracak ve yarış, cirit, binek, koşum ve iş atlarımızdan söz ederek sahip çıkacağız.
