“Ameller niyetlere göredir”
Güzel niyet, hayırlı amellere; hayırlı ameller de Allahü teâlânın izniyle hayırlı bir akıbete vesile olur.
Müminin en büyük gayesi, Allahü teâlânın rızasını kazanacak bir niyetle yaşamak, buna göre dinin emirlerini yerine getirmek ve ömrünü imanla tamamlamaktır. Bunun için her işinde niyetini güzel yapmalıdır. Çünkü amellerin özü niyettir. Kalbinde hayır bulunan kimse hayra yönelir; niyeti kötü olan ise kötülüğe meyleder. İnsan bazen az bir ameli ihlâsla ve samimi bir niyetle yaptığı için büyük sevaplara kavuşur. Bazen de gösteriş veya dünya menfaati için büyük işler yapar; fakat niyeti hâlis olmadığı için sevap kazanamaz. Hadis-i şerifte, “Allahü teâlâ sizin dış görünüşlerinize ve mallarınıza değil, kalplerinize ve amellerinize bakar” [Müslim] buyuruldu.
Peygamber efendimiz diğer bir hadis-i şerifte, “Ameller niyetlere göredir” [Buhârî] buyurdu. Bu hadis-i şerif, mubah olan işlerin niyete göre sevap veya günah olacağını bildirmektedir. İyi bir niyet, bir işe ibadet sevabı kazandırır; bozuk bir niyet ise görünüşte güzel olan bir ameli sevabından mahrum bırakır. Bu sebeple insan, yalnız yaptığı işe değil, o işi hangi niyet ve maksatla yaptığına da dikkat etmelidir.
İnsan, bir işe başlamadan önce niyetini gözden geçirmeli; ibadetlerini, çalışmasını, ilim öğrenmesini, ailesine karşı vazifelerini ve insanlara yaptığı iyilikleri Allahü teâlânın rızasını kazanmak için yapmalıdır. Hayırlı niyeti bozan gösteriş, menfaat ve şöhret düşüncesi, insanlar tarafından beğenilme arzusu gibi bozuk niyetlerden; nefsin hilelerinden ve şeytanın vesveselerinden sakınmalıdır. Bazen iyi niyetle başlanan bir işe sonradan riya karışabilir. Bunun için niyetini sık sık yoklamalı, yaptığı işlerde yalnız Allahü teâlânın rızasını gözetmeye çok dikkat etmelidir.
Hayırlı bir akıbet için önce niyetini düzeltmeli; doğru itikada, yani Ehl-i sünnet vel-cemaat itikadına sarılmalı; farzları, yani Allahü teâlânın emirlerini yerine getirmeli; haramlardan sakınmalı, kul haklarına riayet etmeli, kimseyi incitmemeli, tevbe ve istiğfarı ihmal etmemeli, güzel ahlâk ile yaşamalı, nimetlere şükretmeli, sıkıntılar karşısında sabretmeli ve her hâlinde Allahü teâlâya sığınmalıdır. Bütün bunları ihlâsla yapan kimseye, Allahü teâlânın izniyle güzel bir son nasip olur.
Her Müslüman, son nefeste iman ile gitmek için Allahü teâlâya dua etmeli; niyetini, sözünü ve amelini düzeltmeye çalışmalıdır. Güzel niyetle başlayıp ihlâsla sürdürülen, tevbe ve dua ile tamamlanan bir ömrün sonunun da hayırlı olması ümit edilir.
Mühim olan, hayırlı bir niyetle başlanan işleri aynı ihlâsla sürdürüp tamamlayabilmektir. Çünkü sadece güzel bir başlangıç yapmak değil, ömrü imanla nihayete erdirmek esastır. İnsan, bugün yaptığı iyiliklere güvenmemeli; imanını muhafaza edebilmek için daima korku ile ümit arasında bulunmalıdır. Zira itibar sonadır; sona bakılır.
