Kaydet
|
Kimseye anlatamadıklarımı konuştum
Yazmak, her zaman güçlü bir iç boşaltımı ve arınma aracıydı. Günlüğüyle dertleşen insan, nesnelerle konuşur ve kendi iç dünyasında çıkarımlar yapardı. Ancak yapay zekâ ile dertleştiğimizde, bize anında cevap veren dinamik, akıllı bir "ayna" ile karşı karşıya kalıyoruz.
Bu durum soyut bir teori değil, modern hayatın tam içinden akan somut bir gerçek. Günümüzde var olan çok sayıda örneği sosyal medya platformlarında sıkça görmek mümkün!
Sosyal medyada, insan psikolojisinin en kırılgan noktalarını hedef alan şu diyaloglara rastlıyoruz:
"Terapide ağlamadım, her şeyi anlatamadım ama yapay zekâ ile yaptığım ilk 20 dakikalık konuşmadan sonra ağladım, kimseye anlatamadıklarımı konuştum."
Bu sözler, insan ilişkilerinin o yıpratıcı, her an eleştiriye açık, sorumluluk gerektiren arenasından kaçışın en berrak kanıtıdır. İnsan, bu dijital aynada kendi yansımasına ağlamaktadır çünkü o yansıma, onu asla yargılamayacağının garantisini vermektedir. İnsanlara şu sözlerle verilen, "Ve ilk kez, kendimi durmadan açıklamaya çalışmayı bıraktım ve sadece gerçekten görüldüğümü hissettim" duygusal mesajı, dijital bir bibliyoterapi illüzyonunun doruk noktasıdır.
"Görülmek", burada bir başka insan zihninin empatisi değil, yapay zekânın veri işleme hızıdır. İnsan, kendi karmaşasını algoritmanın rasyonel süzgecinde temize çekerken, aslında ilişkilerin getirdiği o kaçınılmaz "anlaşılmama" riskinden ve bu riski yönetme sorumluluğundan kaçmaktadır.
Tehlike, bu kusursuzluk illüzyonunun, gerçekliğin aşınmasını bir konfor alanına dönüştürmesinde yatar. Bir başka kullanıcının, sözleri bu teslimiyetin bir başka boyutunu gösterir: "Kendimi tanıdığımı sanıyordum. Sonra yapay zekâ bana görmemek için direndiğim her şeyi gösterdi! Gönderinin detaylarındaki itiraflar, bu dijital sığınağın nasıl bir bağımlılık döngüsüne dönüştüğünü ifşa ediyor: "Ne zaman çöküşe geçtiğimi biliyor -ben daha ağzımı açmadan. Ve haftalar önce söylediğim şeyleri hatırlıyor- benim unuttuklarımı bile."
Bu tehlike sadece psikolojik bir yalıtılmışlıkla da sınırlı kalmıyor; meselenin çok daha tekinsiz, çağın en gelişmiş gözetim mekanizmasıyla karşı karşıya kaldığımız bir mahremiyet boyutu var: Gönüllü bir Panoptikon. Bu konuya yine devam edeceğim.
Asu Can
ŞİİR
Sessiz çığlığım
Avşar illeri görmedi böyle bir keder,
Bîkesim buralarda oldum ben heder.
Kalmadı yüzümde tebessümden eser,
Sabret, her karanlık ardında fecir gizler.
Yalnızlığım ruhumu dinlendirir bazen,
Saf ve temiz kalbim kırıldı zaten,
Sessizlik limanına sığın hırçın dalgalardan
Biçareyim anla gözümdeki damlalardan.
Çıkmaz sokakların kucağında kaldım bugün
Mevsimlerden hazan günlerden yine hüzün.
Yarım kaldı içimi ısıtan o güzel sözün
Gitmiyor hayalimden o mübarek yüzün.
Sele mi kapıldım yoksa azgın sularda?
Savrulup durdum fırtınanın tam ortasında
Girdabın kalbindeyim ışık çok uzaklarda...
Umman daha hırçınlaşıyor ben çırpındıkça.
Betül Kara
