Çöplük olarak kullanılan vakıf eseri hakkında sevindiren karar! Katip Sinan Ağa Mescidi yeniden ihya edilecek

1970’li yıllarda tamamen yıkılan Katip Sinan Ağa Mescidini Fatih Belediyesinden ihya kararı çıktı. Katip Sinan Ağa’nın mezarının bulunduğu mescidin şu anki hali ve proje resmi paylaşıldı.

Fatih Küçükayasofya Mahallesi’nde bulunan Katip Sinan Ağa Mescidi, 137 ada ve 7 parsele inşa edildi. Mescit kısmı bağdadi tekniğinde, bodrum katı ise moloz taşlarla inşa edilen yapının 16. yüzyılda yapıldığı öngörülüyor.

Yarım dairesel nişli bir mihrap bulunan Katip Sinan Ağa Mescidi, 1960’lı yıllara harap halde ulaştı. 1970’li yılların başında tamamen yıkılan tarihi mescidin içinde 2. Beyazıt'ın mutfak katibi olan Katip Sinan’a ait mezar bulunuyor.

Tamamen yıkılan Katip Sinan Ağa Mescidi, Fatih Belediyesi tarafından ihya edilecek. Mescidin yıkılmadan önce çekilen fotoğraf ve çizimleri, yerinde yapılan araştırma kazısı sonuçları baz alınarak 2023 yılında başlatılan rekonstrüksiyon çalışmaları tamamlandı.

Koruma Kurulu’ndan onayları alınan Katip Sinan Ağa Mescidi, en kısa sürede ihya edilerek tarihe kazandırılacak. Tarihi mescitte yapılan kazı çalışmaları ve boş arazi havadan görüntülendi.

55 YIL ÖNCE YIKILDI

Arkeolog Murat Sav Katip Sinan Ağa Mescidi hakkında şu bilgileri verdi:

“Katip Sinan Camii daha doğru mescidi çünkü bu tür yapılar genelde mahalle odağında yapılır. Her mahallenin bir mescidi olur. O odakta inşa edilmiş yapılardan bir tanesi. Her ne kadar hakkında çok detaylı bilgilere sahip olmasak bile, daha çok tekke, mescit yapılanması gibi görüyoruz. Ne zaman yapıldığı çok net değil. Fakat Katip Sinan isminden hareketle, 16. yüzyılın başlarına denk geliyor. Fakat son haliyle elde edilen belgeler ve bilgiler, yapının 19. yüzyıla ait olduğunu gösteriyor.

Asıl olan 19. yüzyıla ait bir yapı söz konusu. Burası Marmara Denizi’ne doğru eğimli. O nedenle de bir kod farkı oluşuyor. Bu kod farkını da altına bir meşruta yaparak değerlendirmişler. Hemen üst tarafa da mescit yapısını eklemişler. Mescidin de mimari açıdan şöyle bir özelliği var; günümüze bu tarz mescitler çok az ulaştı. 1970’li yılların başında yapı tamamen yıkılıyor.

O tarihe kadar da harabe olarak geliyor. O tarihten günümüze kadar da yeri duruyor. Güney cephesinde, arka tarafında banisine ait bir mezarı var. O da günümüze kadar ulaşmış. En eski kaynaklarda Sinan Ağa Mescidi olarak geçiyor. Katip Sinan ile ilgisi çok net kurulamıyor aslında. Mimari açıdan bağdadi dediğimiz teknikle yapılmış. Alt taraf moloz taşlarla inşa edilmiş. Bunun üst tarafı da aralarda ahşap kirişlerin kullanıldığı, çaprazların atıldığı ve aralarda bu yapıya özgü olarak tuğlalarla boşlukların kapatıldığı sonrada çıtalar çakılarak üst tarafının sıvalı bir hale getirilmesiyle elde edilen bir teknik.

1960’lı yılların sonlarına kadar bu alanda ağırlıklı olarak ahşap ve hatta bağdadi tekniğinde konutlar vardı. Günümüzde betonarme binaların ortaya çıkması 1970’li ve 1980’li yıllarda oldu. Haliyle mescidinde içerisinde olduğu o tarihî doku ne yazık ki günümüzden 60-70 yıl önce tamamen yitirildi”

BELEDİYE VAKIF ESERİNE SAHİP ÇIKTI

Katip Sinan Ağa Mescidi'nin ihya sürecini anlatan Fatih Belediyesi Palan ve Proje Müdürü Sümeyye Koç, "Fatih Sur içi bölgesinde 544 caminin varlığına ulaşmış olduk. Bütün kayıtlarda bunlar çıkıyorlar. Bu mevcut camilerin tabii bir kısmı depremlerde, yangınlarda, düzensiz imar faaliyetlerinde günümüze ulaşamamış durumdalar... Katip Sinan Mescidi’ne ilişkin çalışmalarımız 2023 yılında başladı. Kazılarını yürüttük. Uzman ekipler çerçevesinde, İslam Eserleri Müzesi’nin denetiminde kazı çalışmaları yürütüldü. Vakıf eseri olan bu alanın hem tahsisinin sağlanması hem de envanter çalışmalarının yapılması Fatih Belediyesi ve Koruma Kurulu koordinasyonunda yürütülmekte. İhya sürecine de en kısa sürede başlamayı hedefliyoruz” ifadelerini kullandı.