Dünya saatten hızlı döndü... Bir saniye silinecek!

Dünya’nın dönüşü bu yaz 50 yıl öncesine göre hızlandı. Bazı günlerin 24 saatten daha kısa sürdüğü belirlendi. Tarihte ilk defa 'bir saniye'nin silinmesi gündeme gelirken, iklim değişikliği bu hızlı dönüşü yavaşlatıyor.

Uluslararası Dünya Dönüşü ve Referans Sistemleri Servisi ile ABD Deniz Gözlemevi verilerine göre 10 Temmuz, yılın şimdiye kadarki en kısa günü oldu. O gün, Dünya’nın dönüşü 1,36 milisaniye daha kısa sürdü. 22 Temmuz ve 5 Ağustos’ta da benzer şekilde günlerin sırasıyla 1,34 ve 1,25 milisaniye kısalması bekleniyor. Bir gün, Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönüşüyle belirleniyor ve bu yaklaşık 86.400 saniye (24 saat) sürüyor. Ancak Ay’ın çekimi, atmosferdeki değişiklikler ve çekirdekteki hareketler bu sürede milisaniyelik farklara yol açıyor. Bu sebeple her dönüş birkaç milisaniyelik farkla 24 saatten kısa ya da uzun sürebilir. Bu farklar günlük hayatı etkilemese de GPS, bilgisayar ve iletişim sistemleri için büyük önem taşıyor. Bu küçük zaman farklarını telafi etmek amacıyla atom saatleri kullanılır.

TABLO İNİŞLİ-ÇIKIŞLI

Kaliforhiya Üniversitesinden Prof. Duncan Agnew “1972’den bu yana daha hızlı günlere doğru bir eğilim var ancak bu inişli çıkışlı bir seyir izliyor” dedi. 5 Temmuz 2024’te ölçülen 1.66 milisaniyelik kısalık, atom saatleriyle ölçülen en kısa gün olarak kayıtlara geçti. 1972’den bu yana UTC’ye 27 artık saniye eklendi. Ancak Dünya hızlanmaya devam ederse bu kez bir saniyenin çıkarılması gerekebilir. Buzulların erimesi ise kütle dağılımını değiştirerek Dünya’nın dönüşünü yavaşlatıyor.