Stadyum kapılarının yönünü değiştiren facia: 17 Eylül 1967 Kayserispor - Sivasspor maçı

Türk futbol tarihinin en acı olaylarından biri Kayserispor'un Sivassporla karşılaştığı 17 Eylül 1967 yılında yaşanmıştı. 43 kişinin öldüğü maçın üzerinden 57 yıl geçti.

17 Eylül 1967 Türkiye'nin futbol tarihine kara bir gün olarak geçti. Bir ihmaller zincirinin feci faturası olarak gerçekleşen Kayserispor Sivasspor maçı bugün hâlâ hafızalardaki yerini koruyor.

43 ölüm ve yüzlerce yaralıyla dünya futbol faciaları arasında anılan maç, uluslararası platformlarda da değerlendirildi ve olayların gerçek sebeplerine dair yurt dışından da önemli incelemeler yapıldı.

İhmaller zinciri kapıların yönünü değiştirecekti. Üzerinden 57 yıl geçen facia neden yaşandı?

ŞEHİR MİLLİYETÇİLİĞİ

Sivasspor ve Kayserispor, o yıllarda yeni kurulmuş takımlardı. O yıllarda 2. lige çıkabilen takımlar arasındaki rekabet sadece spordan ibaret değildi.

1940'lardan 60'lara kadar Sivas'ın ticareti büyük ölçüde Kayserililerden oluşuyordu. Şehir halkının hoşlanmadığı bir durumdu.

İki şehirden olan başka kulüpler arasındaki karşılaşmalarda da kavgalar sık sık çıkıyordu.

---

BİNLERCE SİVASLI KAYSERİ'DE

Tarih 17 Eylül gününü gösterdiğinde Kayseri'ye binlerce Sivaslı otobüs, minibüs ve trenle geldi.

Kalabalık Kayseri caddelerinde maç saatini beklerken rahat durmamış, facianın ilk sinyalini vermişti. Maç öncesinde şehirde yaralanmaların olduğu kavgalar yaşanacaktı.

---

İLK GOL İLK KIVILCIM

Maç başlamış, takımlar kıyasıya bir mücadeleye girişmişti. Tribünler gümbür gümbür kaynıyordu.

Henüz ilk yarı bitmemişti. 20. dakikada Kayserispor'dan Küçük Oktay'ın golü patlamaya hazır olan taraftar için kıvılcım oldu.

1-0 öne geçilince Kayseri tribünleri tezahürata başladı. Bu sevinç Sivasspor tarafından tepkiyle karşılandı.

Golün ardından Sivasspor tarafından içeriye sokulan taşlar atılmaya başlandı.

O anda Kayserisporlular ne yapacaklarını şaşırdılar. Bu ilk saldırıda iki genç dikenli tellere takılarak hayatını kaybetti.

---

BIÇAKLAR ÇEKİLDİ

Bu saldırıyı bekleyen ama gafil avlanan Kayserispor taraftarları şiddete misliyle karşılık verecekti.

Taraftarlar arasında sopa ve bıçak getiren gruplar Sivasspor tribünlerine doğru harekete geçti.

Maç durduruldu ve futbolcular ne yapacaklarını şaşırdılar. Bıçaklar çekilmiş, savaş başlamıştı.

---

43 ÖLÜ 300 YARALI

İşte bu an hesap edilmemiş bir andı. Stadın durumu ve neye sebep olabileceği kimse tarafından düşünülmemişti.

Kayserisporluların hücumu neticesinde Sivas taraftarı demir kapılara doğru yüklendi. Ancak kapılar bir türlü açılmıyordu. Zira içe doğru açılan kapılardı. Kalabalık sebebiyle açılamazdı.

Stadın düzensizliği, izdihamdan kaynaklanan panik ortamı büyük bir kaos ve baskı ortamı oluşturdu.

Bu izdihamda 41 kişinin çoğu ezilerek bir kısmı da saldırı neticesinde orada vefat etti. 300 civarı kişi de yaralanmıştı.

STADYUM KAPILARI NEDEN DIŞARI AÇILIR?

Ertesi gün gazetelerin ilk sayfalarında bu elim hadisenin acı fotoğrafları yer aldı.

Olayın bu derece tedbirsiz ve kontrolsüz yaşanması sebebiyle Kayseri Valisi ve Emniyet Müdürü görevden alınarak yerine yeni isimlerin atandı.

Hayatını kaybedenlerin Adli Tıp'ta yapılan otopsileri ezilerek öldükleri şeklindeydi. Bu ezilmenin sebebi ise Kayseri şehir stadyumu kapılarının içeriye doğru açılmasından kaynaklandığı ifade edildi.

Sivas stadyumunda kapıların dışarıya doğru açıldığını bilen ve Kayseri’de de öyle olduğunu düşünen Sivasspor taraftarı yanılgıya düşmüş, kavganın başlamasıyla stadyum dışına çıkmak istemişti. Kapılara yüklenilmesiyle ön tarafta kalanlar ezildi.

Futbol Federasyonu bu faciadan ders çıkararak bu tarihten sonra tüm stadyumlarda kapıların dışarı doğru açılması sağlandı.

---

SİVAS'TAKİ KAYSERİLİLER

Stadyumdaki ölümlerin duyulmasıyla birlikte şehirlerde de Kayserili Sivaslı kavgaları şiddetini arttırdı.

Olaylara dair inceleme yapan Alman diplomatlar hazırladıkları raporda şöyle diyorlardı:

“Çatışmalar sokaklarda devam etti. Nihayet ordu, düzeni bir dereceye kadar yeniden sağlayabildi. Ancak bundan önce Sivas plakasını taşıyan çok sayıda otobüs ve araba, heyecanlı kalabalık tarafından hasar görmüş veya tahrip edilmişti. Kayseri’den Sivas’a yaklaşık 150km uzaklıktaki kara yolu tamamen kapatılmış ve ziyaretçiler trenle oraya dönmek zorunda kalmıştır.” [Kaynak: Alman Dışişleri Belgelerinde:1967 Kayserispor-Sivasspor Maçı, Dr. Öğr. Üyesi Gökhan Eşel]

---

Her iki şehre de giriş ve çıkış yasaklandı. Kayseri Sivas yolu 10 günlüğüne ulaşıma kapatıldı.

Yaşanan facianın Sivas yerel gazetelerinin etkisiyle, Sivas’taki Kayserililere karşı adeta bir ‘cadı avı’ başlatıldı.

Esnafların işyerleri başta olmak üzere, 38 plakalı araçlar ve Kayserililere ait evler saldırılardan nasibini aldı.

Yine aynı rapora göre, “Olayların haberi gelince Sivas’ta, oraya konuşlandırılan jandarma, kalabalığın Kayserililere ait dükkân, otel vb. yerleri ateşe vermesine veya herhangi bir şekilde tahrip etmesine engel olamadı.”

FANATİKLİĞİN SONU

Yaşanan olayların ardından devlet anında müdahil olsa da Kayseri-Sivas arasındaki çatışma uzun süre devam etti. Hükümet ikinci ligdeki futbol maçlarını yasakladı.

Ölenlerin çoğunun Sivaslı oluşu gazetelerin manşetlerinde vurgulandı. Siyasetten ticarete pek çok yönüyle olaylar hakkında yorum yapıldı.

Netice olarak ölçüsüz fanatiklik, holiganizm ve şiddeti körükleyen futbol anlayışı, Türk futbol tarihine kara bir leke olarak geçti.