Naci Görür'den Kuzey Anadolu Fayı için uyarı üstüne uyarı: Deprem illaki olacak

Yer bilimci Naci Görür, Doğu Anadolu Fay Hattı'yla ilgili 'levha sınırı olduğunu unuttuk' deyip bu fayın deprem üretmeye devam edeceğini söyledi. Olası Marmara depreminin  ne zaman olacağına dair sık sık kendisine soru geldiğini söyleyen Görür, "Bugün mü yarın mı bilemeyiz ama deprem illaki olacak. Marmara Denizi’nin oluşum nedeni Kuzey Anadolu fayı bir kere. İstanbul tarihine bakarsanız depremleri ve yıkımları görürsünüz. Rastgele deprem olmaz. Belli bir stres birikmesi lazım. Kuzey Anadolu fayı özelinde bu, ortalama 250 yıla tekabül ediyor. 3 nesil demek. Yani arada hiç deprem görmeyen kuşaklar var. Biz şanssız nesiliz" dedi. 

Kahramanmaraş merkezli depremlerden önce bölgeye verdiği uyarılarla ve sonrasından dirençli kent dönüşümüne vurgularıyla dikkatleri üzerine çeken ve takip edilen yer bilimci Prof. Dr. Naci Görür, afet bölgesine yönelik uyarılarının yanı sıra olası Marmara depremine ilişkin de açıklamalarda bulundu.

"Adıyaman’dan Hatay ve hatta Bingöl- Karlıova’ya kadar Malatya- Elâzığ üzerinden giden hattın levha sınırı olduğu gerçeğini atladık" ifadelerini kullanan Görür, bu fayların deprem 7 ve üzeri üretebilmesi için stres biriktirmesi gerektiğine dikkat çekti.

JAPONYA İLE KIYASLADI

Hürriyet'e açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Görür, özetle şunları kaydetti:

Çünkü bizi dinleyen, sesimizi duyan yok! Tüm uyarılar yapılmasına rağmen ne merkezi ne yerel yönetimler yeterince önlem aldı ne de halkımız bu işi ciddiye alıp, talepte bulundu. İşte bu sebeple düşündüğümüzden fazla kayıp verdik. Oysa bilgi toplumlarında bu ve benzeri büyüklükte depremler genelde daha az hasarla atlatılır. Örneğin, bir ay önce Japonya’da 7.6’lık bir deprem oldu. Kaç kişi öldü? Yaklaşık 200. Biz kaç kişiyi kaybettik? 60 bine yakın.

600 KİLOMETRELİK LEVHA SINIRI...

Dünya’nın yüzeyi birbirine geçen parçalardan oluşmakta. Bunlara levha denir ve bu levhalar hareket ettikçe sınırlarında depremler olur. Bingöl Karlıova’dan Hatay’a kadar, Türkiye sınırlarını konuşacak olursak 600 kilometre levha sınırıdır. Arap-Anadolu-güneyde de Afrika levhası. Bu levhaların arasından geçen sınıra Doğu Anadolu Fayı diyoruz. Bu faylar da kafalarına göre deprem üretmez. Yedi ve üzeri için belirli miktarda kuvvet veya stres birikmesi lazım.

'BU BÖLGELER DEPREM ÜRETMEYE DEVAM EDECEK'

İşte bilim İnsanları ne zaman burada yeterli stres birikeceği ve deprem olacağını öngörebilir. Gel gör ki uyarılarımız siyasilerin bir kulağından girdi, ötekinden çıktı. Halk desen hiç umursamadı. Bu bölgelerin deprem üretmeye devam edeceği ise bir gerçek. Burası levha sınırı olduğuna göre burada öyle çalakalem yapılaşmaya gitmek doğru değildir. Burası özel bir bölgedir. Özel bölgelerde kentleşme de özel olur.

DEPREM NE ZAMAN OLACAK?

O bölgede kullanacağın mimari planlama farklı olur. Mesela, 3-4 kata izin verilir veya perde beton ya da çelik ile yapılar yap dersin, yapıya deprem izolatörü konulmasını zorunlu tutarsın. Yani ‘yap-sat’çı müteahhitlere verip, işi alelacele yaptırmak olmaz. Olursa ne olur? Belli süre için problemi çözersin ama gelecek nesillere aynı sorunu havale edersin. 100 yıl sonra yine aynı felaketi yaşarsın. Bana hep ‘Ne zaman olacak?’ diye soruluyor. Bir kere bu ne zaman sorusunu bırakacağız, belki yarın belki yarından da yakın… Zamanı ile uğraşmak yerine probleme odaklanmalı.

Bugün mü yarın mı bilemeyiz ama deprem illaki olacak. Marmara Denizi’nin oluşum nedeni Kuzey Anadolu fayı bir kere. İstanbul tarihine bakarsanız depremleri ve yıkımları görürsünüz. Rastgele deprem olmaz. Belli bir stres birikmesi lazım. Kuzey Anadolu fayı özelinde bu, ortalama 250 yıla tekabül ediyor. 3 nesil demek. Yani arada hiç deprem görmeyen kuşaklar var. Biz şanssız nesiliz. Bir yandan şanslıyız, bilim ve teknoloji gelişti. Eğer bu imkânlarla İstanbul’u depreme hazırlarsak büyük depremi minimum hasar ile atlatırız.