Gizemli cinayetler bilimin ışığında çözülüyor: Kayıp yüzler tek tek ortaya çıkıyor!

Türkiye’de yalnızca Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde bulunan Antropoloji Laboratuvarı, kayıp şahısların kimliklendirilmesi ve faili meçhul cinayetlerin aydınlatılmasında kritik rol oynuyor. DNA veya parmak iziyle sonuç alınamayan vakalarda devreye giren “yeniden yüzlendirme” yöntemiyle, kafataslarından kayıp kişilerin yüzleri yüzde 90 doğrulukla yeniden oluşturuluyor. 10 yıllık bir cinayet dosyası da bu sayede aydınlatıldı.

Adli vakalarda kayıp şahısların bulunması ya da cinayet olaylarının aydınlatılmasında, insan kafataslarına “yüz giydirme” ya da “yeniden yüzlendirme” adı verilen çalışmalar kritik önem taşıyor. Dünyada yalnızca üç ülkede bulunan bu özel laboratuvarlardan biri de Türkiye’de, Emniyet Genel Müdürlüğü Kriminal Daire Başkanlığı bünyesinde faaliyet gösteriyor.

Antropoloji Laboratuvarı, en karmaşık cinayetlerin çözülmesine, kayıp kişilerin kimliklendirilmesine ve ölüm nedenlerinin bilimsel verilerle aydınlatılmasına katkı sağlıyor. Burada yapılan iskelet incelemesi, adli yaşlandırma ve yeniden yüzlendirme çalışmaları, klasik kimliklendirme yöntemleriyle sonuç alınamayan dosyalarda büyük rol oynuyor.

BİLİMİN REHBERLİĞİNDE GERÇEĞE YAKLAŞMAK

Antropolojik inceleme uzmanı polis memuru Semih Bol, laboratuvarın Türkiye genelindeki tüm adli vakalara hizmet verdiğini belirterek, “2011 yılından bu yana Ankara Bölge Kriminal Polis Laboratuvarı bünyesinde çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Türkiye’deki tek adli antropoloji laboratuvarı olarak bilimsel inceleme ve kimliklendirme hizmeti sunuyoruz.” dedi.

Bol, iskelet incelemelerinin kayıp şahısların kimliklendirilmesinde kritik veriler sunduğunu vurgulayarak, “Kemik yapılarının analiziyle bireyin yaşı, cinsiyeti, boyu, beslenme alışkanlıkları, ölüm zamanı ve travmaları tespit edilebiliyor.” ifadelerini kullandı.

Adli yaşlandırma çalışmalarının da uzun yıllardır kayıp olan kişilerin bulunmasına katkı sağladığını anlatan Bol, “Kişilerin en son bilinen fotoğraflarını bilimsel yöntemlerle yaşlandırıyoruz. Böylece yıllar önce kaybolan kişilerin bulunma ihtimali artıyor.” diye konuştu.

'SON ÇARE YENİDEN YÜZLENDİRME'

Antropolojik İnceleme Şube Müdür Vekili Komiser Dr. Murat Öğdür, “yeniden yüzlendirme”nin DNA, parmak izi ve diş kayıtları gibi klasik yöntemlerin sonuç vermediği durumlarda devreye girdiğini belirtti.

Öğdür, süreci şöyle anlattı:

“Tarafımıza ulaştırılan kafataslarında önce anatomik referans noktalarını belirliyoruz. Ardından kas ve cilt dokusunu yerleştirerek kişinin ölmeden önceki yüz görüntüsünü oluşturuyoruz. Bu görüntü, soruşturmayı yürüten birimlere gönderiliyor ve kayıp şahsın ailesine gösteriliyor. Aile tarafından teşhis edilmesi durumunda DNA örnekleri alınarak doğrulama yapılıyor. Böylece kimlik kesinleşiyor.”

Laboratuvarda ayrıca üç boyutlu yazıcılar kullanılarak kafataslarının birebir replikaları çıkarılıyor. Bu modeller üzerinde manuel olarak da yüzlendirme çalışması yapılıyor. Öğdür, “Her yaş aralığına göre deri kalınlığı referansları kullanılarak kas ve cilt dokusu elle şekillendiriliyor. Böylece manuel yüzlendirme tamamlanıyor.” dedi.

10 YILLIK CİNAYET BİLİMLE AYDINLATILDI

Antropolojik inceleme uzmanı Semih Bol, Diyarbakır’da 2015 yılında işlenen bir cinayetin bu yöntemle çözüldüğünü de anlattı.

“Diyarbakır’ın Çermik ilçesinde, kırsalda yakılmış halde bulunan ve kimsesizler mezarlığına gömülen bir kadının iskeleti üzerinde yeniden yüzlendirme yaptık. Çalışmalar sonucunda bu kişinin Gülizar B. olduğu tespit edildi. Ortaya çıkan yüz görüntüsü sayesinde ailesine ulaşıldı, DNA eşleşmesiyle kimlik doğrulandı.”

Bol, her bir yüzlendirme çalışmasının sadece bir kimlik tespiti değil, aynı zamanda bir hayat hikayesinin yeniden hatırlanması anlamına geldiğini vurguladı:

“Bilimin rehberliğinde kayıp yüzleri yeniden gün yüzüne çıkararak gerçeğe biraz daha yaklaşıyoruz.”