Çilek dolunayı yakında gece gökyüzünü aydınlatacak! Çilek dolunayı ne zaman, Türkiye'de görülecek mi?
Haziran ayının son günlerinde doğru Çilek Dolunayı için geri sayım başladı. Çilek Dolunayı, yaz gündönümünün ardından gerçekleştiği için yaz mevsiminin ilk dolunayı olarak kabul ediliyor. Peki, Çilek Dolunayı ne zaman gerçekleşecek, Türkiye'de görülecek mi?
Haziran ayının dolunayı olarak bilinen Çilek Dolunayı, yakında gökyüzünde görülebilecek. Ancak adına rağmen Ay'ın çilek renginde görünmesi beklenmiyor. "Çilek Dolunayı" adı ise Ay'ın renginden değil, Kuzey Amerika'da çilek hasadının bu dönemde başlamasından geliyor. Bu nedenle dolunayın kırmızı veya pembe görünmesi beklenmiyor.
Peki Çilek Dolunayı ne zaman görülecek ve dolunay gökyüzündeki en parlak haline ne zaman ulaşacak? İşte merak edilenler...
ÇİLEK DOLUNAYI NE ZAMAN?
Çilek Dolunayı, Farmer's Almanac verilerine göre 29 Haziran Pazartesi günü saat 19.57'de zirve noktasına ulaşacak. Bununla birlikte, dolunay birkaç gün öncesi ve sonrasında da gökyüzünde dolu görünüme yakın bir şekilde izlenebilecek.
ÇİLEK DOLUNAYI ADI NEREDEN GELİYOR?
The Old Farmer's Almanac'ta kullanılan dolunay isimleri; Yerli Amerikalılar, sömürge dönemi Amerikalıları ve Avrupa kültürleri de dahil olmak üzere birçok farklı kaynaktan geliyor. Tarih boyunca dolunay ve yeniay isimleri mevsimlerin takip edilmesine yardımcı olmak için kullanıldı. Günümüzde ise bu isimler Ay'ın geleneksel takma adları olarak görülüyor.
Haziran ayındaki dolunay, genellikle ilkbaharın son ya da yazın ilk dolunayı olarak kabul ediliyor ve geleneksel olarak "Çilek Dolunayı" olarak adlandırılıyor. Her ne kadar çilek kırmızımsı pembe renkte ve yuvarlağa yakın bir şekle sahip olsa da, bu ismin Ay'ın rengi veya görünümüyle hiçbir ilgisi bulunmuyor.
Ay, ufka yakın olduğunda ışınlarının atmosferin en yoğun katmanlarından geçmesi nedeniyle zaman zaman kırmızımsı görünebilir. Ancak "Çilek Dolunayı" adı bu görüntüden kaynaklanmıyor.
Bu isim, ABD'nin kuzeydoğusunda yaşayan Algonkin yerli kabileleri ile Ojibwe, Dakota ve Lakota halkları tarafından, haziran ayında olgunlaşarak toplanmaya hazır hale gelen çilekleri işaret etmek amacıyla kullanıldı. Benzer şekilde Haida halkı da bu dönemi "Meyvelerin Olgunlaştığı Ay" olarak adlandırıyordu. Çiçeklerin açtığı ve ilk meyvelerin olgunlaştığı haziran ayı, birçok toplum için bolluk ve bereket zamanı olarak kabul ediliyordu.
HAZİRAN DOLUNAYINNI DİĞER İSİMLERİ
Yüzyıllar boyunca farklı kültürler, yılın 12 dolunayına çeşitli isimler verdi. Bu isimler genellikle Ay'ın renginden değil, o dönemde gerçekleşen doğal olaylardan veya tarımsal faaliyetlerden esinleniyordu.
Örneğin Anishinaabe halkı haziran dolunayını "Çiçeklenme Ayı" (Blooming Moon) olarak adlandırırken, Cherokee halkı "Yeşil Mısır Ayı" (Green Corn Moon), Batı Abenaki halkı ise "Çapa Ayı" (Hoer Moon) adını kullanıyordu. Bu isimler, ekinlerin bakımının yapıldığı dönemi simgeliyordu.
