Site aidatları şimdi ne olacak?
Yıllardır özellikle büyük kentlerde site aidatlarıyla ilgili büyük sıkıntılar yaşanıyor. Gerek kat maliklerince seçilen, gerekse profesyonel site yönetimlerinin belirlediği çok yüksek bedelli aidatlar, yıllık artışlarda enflasyonu, yeniden değerleme oranını hiçe sayan keyfî artışlara itirazlar televizyonlara gazetelere haber oluyor, itirazlar mahkemelere taşınıyordu. Ancak kanuni altyapısı eksik olduğundan çoğu zaman istenen sonuca ulaşılamıyordu. Geçtiğimiz hafta yürürlüğe giren kanunla aidat artışlarına, site yönetim planlarına itiraz etmek, site yönetimlerini şikâyet etmek daha kolay hâle geldi. Yani yönetimlerin 'ben aidatı böyle yaptım' dönemi büyük ölçüde bitti. Kat maliklerinin onayı, merkez hâle geldi. Gelin şimdi tek tek eskiden nasıldı, şimdi ne olacak şeklinde sıralama yapalım...
Aidat konusu: Önceden site/apartman yöneticisi işletme projesi hazırlayıp aidatı belirliyordu. Ardından da yapılmayan hizmete fatura, yakınına iş yaptırma gibi işler mümkün olabiliyordu. Şimdi: Aidat ve avans tutarının belirlenmesinde son söz kat malikleri genel kuruluna geçti. Yönetici tek başına aidat belirleyemeyecek.
Masraf arttı zam: Eskiden yönetimler enflasyon arttı, fiyat fırladı diye ek ödeme istiyordu. Şimdi tek taraflı zam dönemi bitti, genel kurul onayı şart oldu.
İşletme projesi: Yöneticinin hareket alanı genişti. Şimdi tek yol genel kurul.
Kat maliki etkisi: Eskiden kat malikleri, olana itiraz ediyordu, şimdi oluşumda söz sahibi. Yönetim planı için 3'te 2 çoğunluk şart oldu.
Site yönetim şirketleri: Eskiden denetimleri sınırlıydı. Şimdi bakanlık her yıl denetleyecek, şikâyetleri hemen devreye alacak.
Şeffah harcama: Yönetim pek belge paylaşmazdı. Şimdi belgeli ve denetlenebilir olmak zorundalar.
Paranızın izini sürün
Eskiden apartman ya da site yönetimi "Enflasyon ve giderler arttı" diye çok yüksek zam yapabiliyordu. Şimdi genel kurul kararı gerekiyor ve artışın gerçek giderlere, bakım maliyetine, personel giderine, enerji artışına dayanması isteniyor. Yani belgeli gider artışı gerek. Tabii buna da kılıf bulunabilir ama burada parayı veren tarafın, yani kat maliklerinin dikkatli olması, paralarının peşini bırakmaması gerekiyor.
Toplantısız aidat artışı
İtirazı nasıl şekillendireceğiniz de önemli. Belgelenemeyen güvenlik gideri, aynı hizmet için şişirilmiş fatura, yönetici yakınından hizmet alımı, demirbaşın kiracıya yüklenmesi, toplantı yapılmadan aidat artırılması, karar defteri eksikliği, itirazı güçlendirip, sonuç almayı hızlandırır.
Aidatınızı aksatmayın
Aidata itiraz edip dava açabilirsiniz ama sakın "Ben bu aidatı ödemem" demeyin. İtiraz için yükümlülüğün eksiksiz yerine getirilmesi şart. Ek masraf çıkmasın, icra takibi, dava masrafı çıkmasın diyorsanız, aidatınızı ödeyin ama açıklamaya "Fazlaya ilişkin haklarım saklı kalmak kaydıyla" notunu mutlaka düşün.
Aidata itiraz nasıl olur?
Yönetim planı, yani aidatı belirleyen harcamaların dökümü diyebileceğimiz belgeye itiraz etmek istediğinizde şu yolu izlemelisiniz:
Aidatın dayanağını bulmak ve itiraz etmek için mutlaka adım adım yol izleyin ki fahiş ve ölçüsüz artışın önüne geçebilesiniz. Bunun için önce yönetimden işletme projesi, genel kurul kararı, aidat hesap tablosu, harcama kalemleri, faturalar, hizmet sözleşmeleri, personel giderleri, demirbaş harcamalarını isteyin. Talepleri e-Posta, noter ihtarı, WhatsApp+e-Posta gibi kanallardan biri ya da hepsini kullanarak yazılı olarak yapmak çok önemli. Yapılan ve yapıldığı iddia edilen hizmetlerin dökümü, bunların belgeli olması şart. Personel sayısı aynı, verilen hizmet, enerji maliyeti, bakım sözleşmeleri aynı ama enflasyonun üzerinde zam varsa, itiraz güçlü olur. Ayrıca genel kurulun usule uygun yapılıp yapılmadığı incelenmeli. Çünkü usul hatası da itirazı güçlendirecektir.
Site yer yolu tıkarsa?
Diyelim ki noterden itiraz ettiniz, inceleme istediniz ama site yönetimi cevap bile vermedi. Kat Mülkiyeti Kanunu'na aykırı olduğunu iddia etmenize rağmen yönetim hiçbir adım atmadıysa, Sulh Hukuk Mahkemesi'ne, ara buluculuk başvurusu yapabilirsiniz. Uyuşmazlık çözülmezse en doğru yol, Sulh Hukuk Mahkemesi dava yolu olacaktır...
Aidat kararının iptali, fazla tahsil edilen bedelin iadesi ve yürütmenin durdurulması gibi taleplerde bulunabilirsiniz...
