Emekli maaşınız gecikti mi? Yargıtay'dan milyonları ilgilendiren flaş faiz kararı!
Sosyal güvenlik hakkı, çalışanların ömrü boyunca döktüğü alın terinin, maaşlarından ödedikleri primlerin ve emeğinin anayasal teminatıdır. Anayasa gereği bu görevi ifa eden SGK’nın emeklilik maaşları ile diğer yardımları zamanında ve eksiksiz ifa etme yükümlülük ve sorumlulukları bulunmaktadır.
Vatandaş, emeklilik dilekçesini verdiği andan itibaren maaşına bir an önce kavuşmak ister. Ancak pratikte bazen SGK’nın maaş bağlama işlem ve incelemeleri zaman alabilir.
Maaş ödemesi geciktiğinde ise akıllara şu soru gelir: "Biriken maaşlarıma faiz ne zamandan itibaren işlemeye başlar?"
İşte tam bu noktada, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi net ve bağlayıcı emsal nitelikte karara imza attı.
Adalet yavaş işler ama yerini bulur. Bu söz, emeklilik maaşını geç alan bir vatandaşın dosyasında bir kez daha doğrulandı. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi verdiği emsal nitelikte kararla hem yerel mahkemeyi hem istinaf mahkemesini bozdu. Karar, geç bağlanan yaşlılık aylığında faizin ne zaman başlayacağını açıkça ortaya koydu.
GECİKEN MAAŞ İÇİN YÜKSEK FAİZ TALEP ETTİ!
Karara konu davacı sigortalı, 13.07.2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespit edilmesini istemiştir. Aynı zamanda ödenmeyen aylıkların, ödenmesi gereken tarihlerden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faiziyle birlikte SGK'dan tahsilini talep etmiştir.
Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili ise davacının başvuru tarihinde emeklilik şartlarını taşımadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
- Davacının 01.10.2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığı tespit edilmiştir.
- 01.10.2018 ile 01.04.2019 tarihleri arasında eksik ödenen toplam 7.000 TL aylığın, her bir aylık için ödenmesi gerektiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle SGK tarafından ödenmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF AŞAMASI NE DEDİ?
Sosyal Güvenlik Kurumu vekili, Mahkemenin kararına karşı eksik inceleme yapıldığı gerekçesiyle süresi içinde istinaf yoluna başvurmuştur.
İstinaf incelemesini yapan Bölge Adliye Mahkemesi, İlk Derece Mahkemesinin kararını hukuka ve usule uygun bularak davalı SGK vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.
YARGITAY, MAHKEME KARARLARINI BOZARAK SON NOKTAYI KOYDU!
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, dosyayı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun ilgili hükümleri çerçevesinde detaylıca incelemiş; yerel mahkeme ve istinaf kararını hatalı bularak bozmuştur.
Yargıtay dosyayı inceledi. Üç net hata buldu.
- Kuruma Sorulmadan Bilirkişi Raporu ile Miktar Tespiti Yapılamaz
Davacı dilekçesinde miktar belirtmeden hak ettiği aylıkların tahsilini istemiştir. Mahkemenin SGK'ya sormaksızın doğrudan bilirkişi raporu alarak aylık miktarını tespit etmesi usule aykırı bulunmuştur.
- Aylık Kesinti Tarihinin Hatalı Belirlenmesi
Sigortalıya 01.05.2019 tarihinde yeniden aylık bağlandığı anlaşılmıştır. Bu nedenle ödenmesi gereken aylıklar 01.10.2018 ile 01.05.2019 tarihleri arasında değerlendirilmelidir. Mahkemenin sürenin sonunu 01.04.2019 tarihi olarak alması hatalıdır.
- SGK’nın 3 Aylık Yasal İşlem Süresi ve Faizin Başlangıç Tarihi
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca, Kurum'un emeklilik işlemlerini tamamlaması için 3 aylık yasal işlem süresi mevcuttur. SGK, tahsis tarihini takip eden 3 ay boyunca temerrüde düşmüş sayılmaz.
KARARIN ÖNEMİ NEDİR?
- Bu karar, milyonlarca emeklilik adaylarını ilgilendirir.
- SGK, emekli maaşınızı en geç 3 (üç) ay içinde bağlamak zorundadır.
- SGK, üç ayı geçirdiği anda faiz talep etme hakkınız başlar. Bu süre geçtikten sonra SGK’nın “şöyle oldu, böyle oldu bu nedenle geç bağlandı, faiz yok” demesi artık kolay değil.
Hasılıkelam: Bu emsal karar gösteriyor ki; sosyal güvenlik hukukunda hak kadar usul de hayati önem taşır. Vatandaşlarımızın emeklilik maaşlarının gecikmesi durumunda faiz talep etme hakkı saklıdır; ancak bu faizin başlangıcı maaşa hak kazanıldığı gün değil, kanunun SGK'ya tanıdığı 3 aylık işlem süresinin bittiği tarihtir.
