Yeni torba kanunda öngörülen düzenlemeler
Tatile girmesi beklenen TBMM’de kapanış hazırlıklarının aksine büyük hareketlenme başladı. Muhalefet partileri asgari ücretten şehit yakını ve gazilere kadar çok sayıda kanun teklifini arka arkaya meclise sevk ettirdi.
Cumhur İttifakı’nın en büyük bileşenleri olan AK Parti ve MHP milletvekilleri de birlikte “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” adı altında yeni bir Torba Kanunu meclise verdi.
Söz konusu kanun teklifinde öngörülen düzenlemelere bu yazımızda yer verilmiştir.
GENEL OLARAK TEKLİFTE YER ALAN DÜZENLEMLER
Anayasamız devlete; harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malûl ve gazileri koruma ve onlara yaraşır bir hayat seviyesi sağlama görevi verilmiştir. Bu anayasal yükümlülük doğrultusunda, şehitler, gaziler, vazife ve harp malulleri ile bunların hak sahiplerine tanınan mali, sosyal ve özlük haklarının güncel ihtiyaçlar doğrultusunda geliştirilmesi önem arz etmektedir.
Kanun teklifiyle, terörle mücadele sırasında yaralanmakla birlikte malul sayılmayan personele aylık bağlanmakta, derece tespiti yapılanların aylıkları artırılmaktadır.
Bu kişilerin 1005 sayılı Kanun kapsamındakilere sağlanan haklardan yararlanmaları imkânı getirilmektedir.
Tüm vazife malullerinden hayatını kaybedenlerin, şehitlerimizin ana ve babalarına bağlanacak toplam aylık tutarına ilişkin asgari güvence güçlendirilmektedir.
Bakıma muhtaç gazi ve malullere yapılan ödeme artırılmaktadır.
3713 sayılı Kanun kapsamında vazife malulü olan erbaş ve erler ile güvenlik korucuları, öğrenciler ve sivillerin aylıklarında artış yapılması amaçlanmaktadır.
Er ve erbaşların yeniden muayene hakkına ilişkin yaş haddi "55 yaşını doldurdukları" tarih esas alınarak yeniden düzenlenmektedir. Ayrıca, 15 Temmuz darbe teşebbüsü sırasında yaralanan gazilerden malul sayılmayanlara aylık bağlanmaktadır.
Kanun teklifiyle; şehitler, gaziler, vazife ve harp malulleri ile bunların hak sahiplerine ilişkin farklı kanunlarda yer alan hükümlerin güncel ihtiyaçlar doğrultusunda geliştirilmektedir.
Hak sahiplerinin kazanılmış haklarının korunması, sosyal devlet ilkesinin güçlendirilmesi ve devlet adına üstün fedakârlık gösteren kişiler ile ailelerine sağlanan koruma mekanizmalarının daha etkin, hakkaniyete uygun ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması amaçlanmaktadır.
ŞEHİT VE VAZİFE MALULÜ ANNE-BABALARINA TABAN MAAŞ GÜVENCESİ
Emekli Sandığı Kanununun ilgili maddesindeki ibareler genişletilerek tüm vefat eden vazife malullerinin ana ve babalarına bağlanacak toplam aylık tutarının net asgari ücretten az olmaması hüküm altına alınmıştır. "Yuva yapanın bacası tütmeli" ilkesiyle evlat acısı yaşayan anne ve babalara maddi güvence sağlanmaktadır.
BAKIMA MUHTAÇ GAZİLERE DESTEK ARTIŞI
Başkasının bakımına muhtaç derecede malul olan gazi ve malullere yapılan aylık bakım ödemesi net asgari ücretin 2 katından 2,5 katına yükseltilmiştir.
ERBAŞ, ER, KORUCU, ÖĞRENCİ VE SİVİLLERE AYLIK İYİLEŞTİRMESİ
Terör malulü er, erbaş, güvenlik korucusu, öğrenci ve sivillerin aylıklarında esas alınan taban dereceler yükseltilmiştir.
En az 4 yıllık üniversite mezunları 8/1, diğerleri 10/1 dereceden başlatılacak,
1. dereceye kadar 3.600 ek gösterge hakkı verilecek ve toplam aylık tutarı 35.398 gösterge katsayı çarpımından az olamayacaktır.
DERECE TESPİTİ YAPILANLARA ŞEREF AYLIĞI HAKLARI:
3713 sayılı Kanunun ek 3. maddesindeki gösterge tablosu güncellenmiş (1. derece için 27.288 gösterge belirlenmiş); aylık bağlananlara aylık hükümleri hariç 1005 sayılı Kanundaki (İstiklal Madalyası ve Şeref Aylığı) tüm sosyal haklar tanınmıştır.
TERÖRLE MÜCADELEDE MALUL SAYILMAYANLARA AYLIK BAĞLANMASI:
3713 sayılı Kanuna eklenen madde ile; terör eylemlerinde mermi/şarapnel penetran yaralanması, patlayıcı (EYP, mayın, havan vb.) blast/termal etkisi veya yakın muharebe kesici/delici saldırıları sonucu Adli Tıp Kriterlerine göre "hafif nitelikte olmayan yaralanması" ve illiyet bağı sağlık kurulu raporuyla tespit edilen TSK, Emniyet, MİT personeli ve güvenlik korucularına 17.135 gösterge rakamı üzerinden aylık bağlanacaktır. Ayrıca 1005 sayılı Kanun hakları verilecektir.
Teklif yürürlüğe girdikten sonra 1 yıl içinde başvuru şartı olup bir defaya mahsus uygulanacaktır.
DİĞER DÜZENLEMELER
- Er ve Erbaşların Kontrol Muayenesi Yaş Haddi: 5510 sayılı Kanunun geçici 18. maddesindeki "askerlik çağı dışına çıktıkları" ifadesi "55 yaşını doldurdukları" olarak netleştirilmiştir.
- 15 Temmuz Gazilerinden Malul Sayılmayanlara Aylık: 7082 sayılı Kanunun 14. maddesine eklenen fıkra ile 15 Temmuz darbe teşebbüsünde yaralanıp malul sayılmayan sivil ve kamu görevlilerine 17.135 gösterge rakamı üzerinden aylık bağlanması ve 5454 sayılı Kanun kapsamında ek ödeme yapılması kararlaştırılmıştır.
