Ekim ayı fiyat hareketleri

Devlet İstatistik Enstitüsünün geçen hafta yaptığı açıklamaya göre Ekim ayında Eylül''e göre toptan eşya fiyatlarında %2.8, tüketiciler de ise %3.1 oranında artış görüldü. Geçen yıl aynı ayda enflasyon toptan eşyada %4.7, tüketici de ise %6 olarak gerçekleşmişti. Bu duruma göre, bu yılın aynı ayında geçen seneye nazaran enflasyon, toptan eşyada %1.9, tüketici de ise %3.2 daha az gerçekleşti. Hazine Müsteşarlığının açıklamasına göre toptan eşyadaki %2.8 artışta Kamunun etkisi özel kesime göre daha az olmuştur. Bununla denilmek istenen, enflasyonun artışında özel kesim daha etkili olmaktadır. Tabii buradaki mantık bize göre geçerli değildir. Zira, kamu sektöründe fiyat artışları hükümetin müdahalesi yüzünden daha sınırlı tutulabilmektedir.

Hazinenin Ekim ayı enflasyon rakamları ile ilgili olarak yaptığı açıklamaya göre yeni öğretim döneminin başlangıcı olması nedeniyle talebin canlı seyretmesi, giyim sektöründe yeni sezon fiyatlarının devreye girmesi ve yüksek seyreden tarım fiyatları enflasyonda olumsuz rol oynamışlardır. Hazinenin açıklamasında kamu maliyesinde gelişmelerin kaydedildiği, faizlerdeki düşüş eğiliminin devam ettiği dış ekonomik çevrelerin Türkiye''ye bakış açısından olumlu değişikliklerin olduğu ve yapısal reformlardaki kararlılığın sürdüğü ifade edildikten sonra ayrıca dünya petrol fiyatlarında halen varılan düzeyin zirve teşkil etmesi ve bundan sonra düşüş eğiliminin beklenmesi, bu faktörün önümüzdeki aylarda uygulanan programa olumsuz etkisini de ortadan kaldıracak denildi.

Aylık bazda enflasyon rakamlarında Eylül ayınınki ile Ekim ayınıninkiler kıyaslandığında toptan eşyada %0.5 artış olurken, tüketici fiyatlarında değişiklik meydana gelmedi. Nitekim, Eylül''de toptan eşya fiyatları %2.3, tüketicide ise %3.1 artmıştır.

Yıllık enflasyonun durumuna gelince düşüş eğilimi Ekim ayında da sürdü. Bu ayda yıllık enflasyon, toptan eşyada %41.4, tüketicide ise %44.4 oldu. Geçen yıl, bu göstergeler %55.2 ve %64.7 idi. Bu rakamlara göre, geçen yılın aynı ayına nazaran Ekim''de toptan eşyada %13.8''lik, tüketicide ise %20.3''lük bir düşüş oldu.

Son 10 aylık dönemdeki durum ise şöyledir:

Bu dönemde toptan eşyada %27''lik, tüketicide ise %30.8''lik yükselme oldu. Geçen yıl aynı dönemde enflasyon toptan eşyada %46.5, tüketicide ise %59.9 idi.

Bütün bu rakamlar birarada değerlendirildiği taktirde hükümetin enflasyonla mücadele için kararlılıkla sürdürdüğü program başarlı bir şekilde uygulanmakta ve bunun olumlu sonuçları görülmektedir.

Bize göre bu konuda değerleme yapılırken hükümet, programı ilan ettiği zaman yıl sonunda %25''lik bir artışın gerçekleşeceğini bildirdi, halbuki daha şimdiden gerek toptan eşyada, gerek tüketicide bu hedefin üzerindeki rakamlara ulaşıldı gibi bazı kesimlerde ileri sürülen görüşler yanlıştır. Çünkü, ekonomik istikrar olsun, diğer iktisadi alanlarda olsun belirtilen hedefler tamamen bir amacı gerçekleştirmek için tayin olunur. Önemli olan öngörülen dönemlerde arzu edilen ana gayenin gerçekleşme yolundaki durumdur. Nitekim hükümetin, programı ilan ederken vurguladığı husus, yıllardır süren enflasyonun belinin kırılmasıydı. Kanaatimizce bu olay gerçekleşmiştir. Ancak, bunun devam etmesi ve kabul edilebilir bir enflasyon hızına inilebilmesi bizce mevcut programın, bütçe giderlerindeki israfın önlenmesi, kamu gelirlerinin tam ve yeterli olarak toplanmasının sağlanması, kamu ve özel sektör yatırımlarının hızlandırılması gibi unsurlara daha çok önem verilecek tarzda şekillenmesine bağlıdır.

Bunlar yapılabildiği ve siyasi istikrarsızlık konusu tamamen yok edildiği takdirde ekonomik alanda ülkemizde iyi günlerin kendini göstereceğine inanmaktayız.