Müzakere masasında kılıç gölgesi
Dünya bu hafta diplomasinin o eski, tanıdık sahnesine yeniden baktı. Masa kuruldu, sandalyeler yerleştirildi, başlık "müzakere" kondu. Ama kimse tam anlamıyla oturmadı. Herkes ayakta, herkes temkinli.
Umman’daki ABD–İran görüşmeleri sisli atmosferde başladı.
İran Devrim Muhafızları’ndan gelen açıklamaya göre Washington, temaslar öncesinde Tahran’a dört başlık sundu: balistik füze programı, bölgesel vekil güçler, zenginleştirilmiş uranyum ve nükleer dosya.
Basit “deterministik” fonksiyonlarla açıklanamayacak bir çerçeve sunuldu: "Dört başlığın nükleer dosyayla iç içe geçtiği kapsamlı bir pazarlık zemini."
TRUMP'TAN BARIŞ ÇUBUĞU
ABD’nin tavrı yeni değil.
Washington masaya otururken askeri seçeneği hiçbir zaman dışarıda bırakmıyor. 2026 Milli Savunma Strateji Belgesi’nde çizilen çerçeve bunun en açık göstergesiydi.
"Önce Amerika, güç yoluyla barış ve sağduyu" mesajı, bu yaklaşımın omurgasını oluştururken, aynı belgede bir yandan "barış çubuğu" uzatılıyor, diğer yandan "en keskin ve en güçlü kılıcın" elde tutulacağı da ayan beyan ortaya saçılıyor.
İran açısından ise sorun yalnızca hangi başlıkların konuşulduğu değil; bu konuşmanın hangi baskı zemini üzerinde yürütüldüğü oldu.
Taraflar ne kadar yaklaşabileceklerini, hangi çizgide duracaklarını test etti.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın değerlendirmesi tabloyu en iyi şekilde berraklaştıran cinsten."Sürpriz değil, stratejinin kuralı bu" diyen Fidan, asıl meselenin niyetlerde düğümlendiğine işaret ediyor: "Taraflar gelmekte olan bir saldırıya karşı zaman mı kazanmaya çalışıyor, yoksa gerçekten içten bir müzakere arayışı mı var?"
Bakan Fidan’ın kullandığı ifade net:
"Bu türden düşmanlıkların olduğu yerlerde bu türden görüşmelere girdiğiniz zaman, diğer senaryonun hazırlığı yapılır. Her iki taraf da bunu kontrol eder."
Umman’daki temaslar, çift katmanlı bir gerçeklik içinde yürüdü.
İSRAİL'İN EN BÜYÜK KORKUSU
İsrail ise Umman’daki temaslara mesafeli yaklaştı. Tel Aviv’e göre yalnızca nükleer dosyaya odaklanan bir anlaşma yeterli değil. Balistik füze kapasitesi ve İran’ın bölgesel ağları masaya gelmedikçe, müzakerenin İsrail açısından karşılığı sınırlı kalıyor.
