Türkiye derin uzayda: Belçikalı Bakan TUSAŞ’tan çıkıp duyurdu: "Sıkı durun"

Bu hafta Ankara, alışılagelmiş diplomatik ezberlerin darmadağın olduğu, tarihi bir sahneye tanıklık etti.

Belçika Savunma Bakanı Theo Francken, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tesislerinden çıkıp telefonu eline aldığında muhtemelen Brüksel'deki konforlu koltuklarda oturanları biraz rahatsız edeceğini iyi biliyordu.

"Türkiye yakında Ay’a ulaşmayı hedefliyor" ifadelerini kullandı. Dahası, Türk savunma sanayii için "Biz onlardan öğrenebiliriz" dedi.

Yıllarca Türkiye’ye teknoloji satan, onu yalnızca NATO’nun doğu sınırındaki askeri güç olarak gören Avrupa, bugün farklı bir gerçekle karşı karşıya. Türkiye artık sadece silah alan değil, kendi savaş uçağını geliştiren, uydular üreten, uzay programı kuran ve Ay hedefi açıklayan bir ülke konumunda.

Francken yanılmıyordu.

Tam da bu açıklamaların yapıldığı günlerde, sessiz ama tarihi önemde başka bir gelişme yaşandı.

SpaceX’in CRS-34 göreviyle Uluslararası Uzay İstasyonu’na gönderilecek yükler arasında yalnızca NASA deneyleri yoktu. Türkiye de vardı.

MIYOKA NEDİR, NEDEN ÖNEMLİ?

TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen MIYOKA Faz-2 deney donanımı, SpaceX Dragon kapsülüyle ISS’e gönderilmek üzere hazırlandı. Fırlatma ise kötü hava koşulları nedeniyle ertelendi. Ancak burada önemli olan yalnızca bir tarihin değişmesi değil. Önemli olan, Türkiye’nin artık insanlığın uzaydaki geleceğine dair kritik teknolojiler geliştiren ülkeler arasına adım atması.

MIYOKA mikro yerçekimi ortamında kurşunsuz lehimleme teknolojilerini test etmeyi amaçlıyor.

Kulağa teknik geliyor. Ama arkasındaki soru son derece insani: Ay'da bir ekipman bozulursa ne yapacaksınız?

Şu an için cevap yok. Çünkü her parçayı Dünya'dan taşımak ne lojistik ne de ekonomik olarak mümkün. Ay üsleri, Mars görevleri, uzun süreli derin uzay seferleri için insanlığın önündeki en büyük pratik engel bu. Ekipmanları orada, uzayda, tamir etmek ve üretmek zorunda kalacağız.

MIYOKA tam da bu soruya cevap arıyor. Uzayda lehimleme yapılabilir mi? Mikro yerçekiminde bu teknoloji çalışır mı? İşe yararsa, insanlığın uzaydaki kalıcılığının altyapı taşlarından biri Türkiye'den çıkmış olacak.

FRANCKEN'İN GÖRDÜĞÜ TABLO

Belçika Savunma Bakanı'nın Ankara ziyareti sıradan bir nezaket turuna benzemiyordu. Kraliçe Mathilde önderliğindeki ekonomi misyonu kapsamında gelen heyet, Türkiye'yi 14 yıl aradan sonra ziyaret ediyordu. Francken bunu bizzat kabul etti: "14 yıl çok uzun bir süre. Artık bu kadar beklemeyeceğiz."

Belçika Savunma Bakanı, TAI ziyaretinde gördüklerini sıraladığında bir parantez açtı: "Sıkı durun" dedi. Ve ardından Türkiye'nin Ay planını anlattı. Kendi fırlatma roketleri, kendi GPS ve iletişim uyduları, kendi uzay limanı ve iki insansız Ay misyonu: AYAP-1 ve AYAP-2.
Bu hedefler kağıt üzerinde kalmıyor.

Türkiye, 2027 yılına doğru AYAP-1 ile Ay'a sert iniş gerçekleştirmeyi planlıyor. Başarılı olursa Türkiye, Ay yüzeyine araç indiren ülkeler kulübüne girecek. Şimdiye kadar bu kulüpte yalnızca ABD, Sovyetler Birliği, Çin, Hindistan ve Japonya var.

Francken'in "Sıkı durun" dediği an, aslında tam da bu noktaydı.

Bir de şunu ekledi: GSYİH'nın yalnızca yüzde 2,3'ünü savunmaya ayıran Türkiye, büyük Avrupa ülkelerinin çok altında harcıyor. Ama ortaya koyduğu kapasite onların üzerinde.

"Verimlilik açısından Türkiye, savunma alanında kimseden ders almayacak durumda" dedi ve ekledi:

"Aksine, biz onlardan öğrenebiliriz."