Resim böyle değişti!
2022 yılı haziran ayında yıllık enflasyon yüzde 78,62 ile zirvedeydi. Bugün 32,11 seviyesinde... Fiyat artışları alınan tedbirler ve uygulanan sıkı para politikasıyla 4 yılda 46,51 geriledi. Daha önce 2026 sonunda TÜFE’nin tek haneye düşeceği ilan edilmişti, şimdi bu rakam 2027’ye ertelendi. Peki fiyat artışları neden yavaşlamadı? Şirketler ve perakendeciler, geçmiş enflasyon oranlarını baz alarak gelecekteki fiyat artışlarını yüksek tutmaya (bekleyişleri bozmaya) devam etti. Ve en önemli sebep üretimde kullanılan ithal ham madde ve özellikle ABD-İran savaşı dolayısıyla enerji (petrol, doğalgaz) ve ara malların maliyetindeki aşırı yükseliş. Orta Doğu’da 4 ay süren saldırılar sona erdi, taraflar artık müzakere şartları üzerinde tartışıyor. Hürmüz Boğazı açıldı, bizim kullandığımız brent petrolün varil fiyatı 120 dolardan 70 dolara düşerek savaş öncesi seviyeye indi. Enerji faturamız küçüldüğü için, cari açık problemi etkisini kaybetti. Petroldeki 10 dolarlık düşüş cari açığımızı 3 milyar dolar azaltıyor.
Döviz kurlarındaki artış kontrollü biçimde gerçekleşiyor. Enflasyonun panzehri düşük maliyetli üretimdir. Bu nasıl gerçekleşecek? Merkez Bankasının para musluğunu açmasıyla... Yani şu anda yüzde 37 olan politika faizi kademeli olarak yıl sonuna kadar yüzde 25 düzeyine indirilerek. Böylece şirketler ucuz kaynağa ulaşacak, yatırım-üretim-istihdamda artış yaşanacak Türkiye istikrarlı büyümesini sürdürecek. Büyüyen ülkeye yabancı sermaye yağar. Fon girişindeki artış TL’nin güçlü kalmasını sağlar. Ülke büyüyünce vergi gelirleri artar, devlet vatandaşın refah düzeyini arttırmak için büyük imkânları seferber eder...
Varlık barışı devreye girdi. Türkiye'den yasa dışı yollarla kaçırılan döviz miktarına ilişkin resmî ve tek bir veri olmamakla birlikte, ekonomi yönetimi ve denetim organlarının raporlarında bu tutarın 300 ila 500 milyar dolar arasında olduğu tahmin ediliyor. Bunun yarısı bile gelse ekonomide görülmemiş bayram yaşanır. Hükûmet "parayı ülkeye getir 20 yıl sana vergi yok" diyerek müthiş bir destek açıkladı...
Bu sene ülkemizde bol yağışlar dolayısıyla bitkisel üretimde son 66 yılın rekoru kırılacak. Üretim artışlarında liderliği hububat ve meyve grupları çekiyor. 23 milyon ton buğday, 9 milyon ton arpa, 22 milyon ton şeker pancarı, meyve üretimi 34 milyon ton domates üretimi 13,4 milyon ton salatalık üretimi 2 milyon tonu aşacak...
Kirazda yüzde 255, Antep fıstığında yüzde 114, nektarinde yüzde 108, cevizde yüzde 95, elmada yüzde 93, portakalda yüzde 64, limonda yüzde 63 ile rekor artışlar bekleniyor... Bol üretim fiyatları düşürecek. Hükûmet tarımsal üretime finansal katkı sağlamak amacıyla 2026 yılı için 939 milyar TL bütçe ayırdı. Kadın ve Genç Çiftçi Kredisi: Limit 3 milyon TL'den 5 milyon TL'ye yükseltildi... Küçükbaş Hayvancılık Kredisi: Üst kredi limiti 2 milyon TL'ye çıkarıldı... Büyükbaş Hayvancılık Kredisi: Üst kredi limiti 3 milyon TL olarak güncellendi. Süt Hayvancılığı Yatırımları: Atıl durumdaki işletmeleri yeniden üretime kazandırmak amacıyla 60 milyon TL'ye kadar kredi imkânı sağlandı... Besicilik sektöründeki yatırımları büyütmek için 40 milyon TL'ye kadar finansman sunuluyor. Hayvancılık yatırımlarında 2 yıl geri ödemesiz ve 8 yıla varan vadeler uygulanıyor.
Özet: Ucuz enerji, bol döviz, düşük maliyetli güçlü üretim, yüksek iş gücü, tarımda rekor=düşük enflasyon!
