Laikliğin tam tarifi veya herkesin üzerinde mutabık kalacağı bir tarifi yapılmadı.
O, iktidarına göre, aydınına göre şakillendi. Sıvının kabdan kaba şekil değiştirmesi gibi. Uygulamalar, laiklikten çok, laikçilik tarzında cereyan etti. Bu cereyan, kendince bir dünya görüşü adına mutluluklar getireceğini zannederken bir başka tehlikeye zemin hazırladığını hiç hesap edemedi. Oysa, insanın inançsız kalması mümkün değil. Tehlike, îmân alanının boşaltılmasına dönük çalışmalarla oluştu. Bu boşaltılma, zümresine, sınıfına, sosyal yapısına göre farklı oluşumlar sergiledi. İmânı, ibadeti inkârdan, boşvermişliğe kadar uzar. Mazisi de uzun yıllara dayanır. Bu topraklarda yaşayan insanın inancının ismi Müslümanlıktır. Dine karşı inkârcı veya nemelazımcı veya karşı tavır bilhassa yeni nesillerde boşluklar, bocalamalar, açmazlar ve aykırılıklar meydana getirdi. Onlar aile, okul, cami, cemiyet dörtgeninde şaşırdılar. Bu şaşırmışlık, son asrımızın derin îmân buhranıdır.
Laik devlet, vatandaşları arasında eşitliği teminle mükellefken bağnazların ufuksuzluğu yüzünden onlardan bir kısmı ile karşı karşıya gelmekte.
Zarar, uzun vadede bütün cemiyete olmaktadır. İmân alanındaki boşluk, bozuk itikatlarca doldurulmaya çalışılıyor. Satanizm onlardan biridir. Evet, biz depremdir, enflasyondur, başörtüsüdür, Avrupa Birliği''dir derken alttan alta çok sinsi bir çalışma, sür''at kesmeden ve her fırsattan istifade ile faaliyetine devam ediyor. Üstelik sadece Türkiye''de de değil. Türkleri Hıristiyanlaştırma gayretleri, Almanya başta olmak üzere bütün Avrupa ile Orta Asya''da görülüyor. Faaliyetin arkasında Vatikan''la gönüllü Hıristiyan kuruluşları var. Teknolojinin bütün imkânlarını da devreye sokmuş durumdalar. Kitap, dergi, kaset, konferans, CD, internet, radyo...her yoldan istifade etmekteler? Kitap, kaset, CD ve benzerleri, isyene bedava sunuluyor. Peki Hıristiyan olan Türkler var mı? Maalesef.. Hem de kendilerine "Hıristiyan Türkler" adını veriyorlar. Bunlar öteden beri Hıristiyan olan gayrı müslim "teb''a" değildir. Bir kısım Türkler, din değiştirmekte!.. Teknik söyleyişi ile ''mürted'' olmaktalar Kalbi boşalmış, boşluk ve inançsızlık bunalımındaki birinin karşısına çıkana kanması kolaydır.
Bu topraklar insanını millet olarak da -devlet olarak da ayakta tutan harç, İslamiyettir. İslamlıktan kopmuş Türklerin mahiyet değiştirdikleri tarihen sabittir.
Ankara''da mes''uliyet taşıyan herkesin fanatizmi bir yana bırakarak bu dâvâya sahip çıkması lazım. Görülmesi gereken bir tehlike ile yüz yüzeyiz. Hatalı bir laiklik uygulaması, nesilleri, özünden koparıp başka dünyalara atmakta. İslamiyeti yanlış tanıtmak, onun emirlerinden uzaklaşmak için her yolu mubah saymak başa koca bir dert açmıştır. Günübirlik problemler bu derdi görmeye mani olmamalı. Tehlike, ciddidir. Çanlar, çalıyor. Bu çanlarla bazıları kiliseye toplanmakta. Bari bazıları da "biz ne yapıyoruz?" diye silkinip kendilerine gelseler. Bu vebal, ağır vebal. Onun için, devletin -haklı olarak- yeniden yapılanması konuşulurken bunlar da konuşulmalı. Laikliğin tarifi yapılmalı, uygulaması irdelenmelidir.

