Dersler

1-Darbeciler önce darbeye teşvik edilir. 2- Onlar da kendilerini kurtarıcı sanırlar. 3-Darbe yapılır. 4-Kendilerine karşı darbe yapılanlar, devrine göre asılır, kesilir, hapse konur. 5-Devrilenler hain, devirenler kahraman sayılır. 6-Darbeciler, alkışlara inanırlar. 7-Alkışlayan halk, darbecileri sahiden kurtarıcı kabul ederler. 8-"İhtilal evlatlarını yer" prensibi gereği darbeciler birbirlerinin kellesini almaya, ayağını kaydırmaya, sürgüne göndermeye veya işbirlikçi ilân etmeye başlarlar. 9-Darbecilerin etrafında çıkarcılar oluşur. 10-Darbeciler, dünyayı bu çıkarcıların penceresinden görmeye başlarlar. 11-Çıkarcılar, darbecileri sütunlarında, kitaplarında, ekranlarında yere göğe sığdırmazlar. 12-Günler, üretimden, reformdan çok eskiyi karalamak, yeniyi övmekle geçer. 13-Bu övgü ve sövgüler yaşanırken sokaktaki adam, yavaş yavaş gerçeği sezmeye başlar. 14- Kocaman laflar ve bol gürültüye rağmen şartlar aynıdır. 15-Darbeciler de kendilerini darbeye teşvik edenlerle sırtlarından geçinen tufeylilerin aynı kişiler olduğunu acı bir şekilde fark ederler. 16-Dönüşü olmayan yola girilmiştir, geri adım atmak önceden söylenenleri yalanlamak mümkün değildir. 17-Darbeciler, ülkenin dünyada yalnız olmadığını mutlak istiklalin, mutlak hürriyetin bulunmadığını anladıklarında köprülerin altından çok sular akmış olur. 18-Böylece devirdikleri devlet ricalinin kendilerine anlatıldığı gibi hain olmadıklarına dair şüphelere düşerler. 19-Bu şüphelerini önceleri kimseye açıklayamazlar. 20-Bu arada darbe mahkemeleri, ya kurşuna dizme kararı verir veya giyotinleri çalıştırır yahut da yağlı ipleri boyunlara geçirir. 21-Devletten, hükümetten, halktan, muhalif taraftan insanlar hayatlarından olur. 22-Darbeciler, en azından lider konumunda olanlar içine düştükleri şüpheden dolayı iyiden iyiye rahatsız olmaya başlarlar. 23-Bu rahatsızlıklarını çevreleri ile paylaşmak isterler. 24-Dönüşü olmayan yoldadırlar. 25-Darbeciler kullanıldıklarını anlarlar. 26-Darbeciler, anayasa yaptırırlar. 27-Kendi anayasaları onlara sığınak olur. 28-Darbeciler, halk için ortaya çıktıklarını unutarak halktan koparlar. 29-Bütün duygularını derin pişmanlıklar kaplar. 30-Devir değişir. 31-Yeni yöneticiler iş başına gelir. 32-Darbenin kaymağını yiyenlerin yeni yönetimin yanında yer alarak kendilerine en ağır tenkidleri yönelttiklerini köşelerinden acı tebessümlerle takip ederler. 33-Ismarlama kahramanlıkla hainliğin olmayacağını anlar, fakat bu dersin beş para etmediğini tesbit ederler. 34-Yazdıkları hatıralarında kendilerini müdafaa etmeye çalışır ve darbe yapmanın iyi olmadığını ilân ederler.

35-Yetişen yeni nesiller, devirenleri de devrilenleri de tarih terzisinde tartarlar. 36-Dünya dönemeye devam eder. Hırslar bitmez. Dersler alınmaz. Güneş doğudan doğar, batıdan batar. Geri kalmış ülkelerde darbeler şu veya bu şekilde tekrarlanır. 37-Mevsim gereği, sararmış bir çınar yaprağı havada sallanarak yere düşer.