Suriye'de tarihi aydınlatacak keşif: 4 bin 500 yıllık melez eşek bulundu

Bilim insanları, Suriye’de 4 bin 500 yıllık bir hayvan kalıntısı buldu. Araştırmacılar, muhtemelen savaşta kullanılmak üzere yetiştirilen bir eşek melezi olduğunu açıkladı.

Katırlardan ligerlere (kaplan-aslan kırması) insanların etkisiyle ortaya çıkan melez hayvanların listesi oldukça uzun. Bugünkü Suriye sınırları içinde 4 bin 500 yıl önce yaşamış bir melez eşek bulundu. “Kunga” olarak adlandırılan bu hayvan, insanlar tarafından yetiştirilen bilinen en eski melez hayvan olarak tanımlanıyor.

Science Advances dergisindeki çalışmaya göre, kunga bir eşek ile bir tür Asya yaban eşeğinin meleziydi. Mezopotamya topraklarında keşfedilen bu hayvan, arkeologlar arasında şaşkınlığa neden oldu.

ATLARA BENZEMİYOR

Tarihsel olarak, Rusya’da evcilleştirildikten yüzyıllar sonra bile atlar, 4 bin yıl öncesine kadar Mezopotamya’da görünmüyordu. Ancak 2000'lerin başında arkeologlar büyük bir keşfe imza attı. Suriye'nin kuzeyindeki Umm el-Marra'da, MÖ 2600’lü yıllara kadar uzanan bir kraliyet mezarında onlarca at iskeleti ortaya çıktı.

Bu atgiller, fiziksel özellikleri bakımından bilinen hiçbir at türüyle aynı değil. Daha çok, sanat eserlerinde görülen ve atların evcilleştirilmesinden önce kil tabletlerde atıfta bulunulan “kungalar” gibi görünüyordu.

Paris'teki Jacques Monod Enstitüsü bu hayvanları incelemeye başladı. Bilim insanları, at türünün genomunu analiz ederek, bu türü atlar, eşekler ve 1929'dan beri soyu tükenmiş hemippe (Equus hemionus hemippus) dahil Asya yaban eşekleriyle karşılaştırdı.

EŞEK MELEZİ DEĞERLİ BİR HAYVANDI

Araştırma bulguları, kunganın annesinin bir eşek iken, babasının bir hemippe olduğunu ortaya koydu. İşte bu sonuç, insanların yetiştirdiği bilinen en eski melez hayvan olduğunu gösterdi.

Daha önce bilinen en eski insanlar tarafından yetiştirilen hayvan melezi, Anadolu’da idi. 2020 yılında bir bilimsel çalışmayla sunulan bir katırın, MÖ 1000’li yıllarda Anadolu topraklarında yaşadığı düşünülüyor.

Bu arada yeni çalışmanın lideri Eva-Maria Geigl, kungaların savaşlarda kullanıldığını ileri sürdü. Bir eşeği tehlikeli durumlara sokmanın zor olduğunu belirten araştırmacı, yabani eşeklerin de evcilleştirilemeyeceğini düşünüyor. Ancak bir melez, insanların aradığı özelliklere sahip olabilirdi.

Paleogenetikçi (eski hayvan türlerinin genlerini inceleyen) Geigl, kungaların yaşadığı dönemde çok pahalı ve değerli hayvanlar olduğunu söyledi. Ayrıca Pekin'deki Çin Bilimler Akademisinden paleogenetikçi E. Andrew Bennett ise kungaları “biyo-mühendislikli savaş makinelerine” benzetti.