İngiltere'nin ilk Türk camisi Londra'da ayakta kalma çabası veriyor: Batılılaştık ve cemaatimizi kaybettik

Londra'nın kuzeydoğusundaki Dalston'da İngiltere'nin ilk Türk camisi yer alıyor. Londra'nın bu bölgesinde değişen nüfus, artan alternatif camiler ve zaman içindeki bazı tartışmalı uygulamalar sebebiyle sinagogtan camiye çevrilen bu mabet kapanmak üzere.

1903 yılında yapılmış eski bir sinangogken 1977 yılında satın alınarak camiye dönüştürülen mabet, Londra'nın ilk Türk camisi olarak biliniyor. Kıbrıslı bir Türk olan Ramazan Güney tarafından hayır eseri olarak kurulan camiye Şeyh Nazım Kıbrısi başta olmak üzere Kıbrıslı Türkler ve İngiltere'deki müslümanlar destek veriyordu.

Özel bir vakıf işletmesi şeklinde hizmet verilen cami bölgenin ihtiyacını uzun yıllar karşılıyor, dolup taşıyor. Zaman içinde Londra'da başka müstakil camiler de yapılıyor.

Bunlara bağlı olarak caminin cemaati de değişiyor. Ayrıca bölgedeki nüfus değişimi ve mevcut cemaatteki dönüşüm de bugün gelinen noktasının sebepleri arasında.

Shacklewell Lane cami, Masjid Ramadan olarak bulunduğu bölgede cenaze işleri ve gelen bağışlarla hizmet vermeye devam ediyor.

The Guardian'a konuşan ve Masjid Ramadan'ın sahibi olan 59 yaşındaki Erkin Güney, caminin kurucusu Ramazan Güney'in oğlu. Camiye babasının ismini veriyor.

"Faturalarımız üç katına çıktı, binanın bakım masrafları arttı ve yeterince bağış toplayamıyoruz" diyen Güney, caminin önümüzdeki Ramazan ayında kapılarını kapatmak zorunda kalabileceğini söylüyor.

"BATILILAŞTIK VE CEMAATİMİZİ KAYBETTİK"

Londra'nın Dalston bölgesi 2000'lerden bu yana yoğun bir dönüşüm geçiriyor. Halk müteahhitlere direnmek için mücadele etse de kiralar yükseliyor ve yerel halk dışarı, başka bölgelere çıkmak zorunda kalıyor.

Güney "Halkın büyük bir kısmı bölgede yaşamaya gücü yetmediği için taşındı. Taşındılar çünkü var olmaya güçleri yetmiyor. Cemaatimizi kaybettik." diyor.

Güney, yeni neslin de "batılılaştıkları ve koptukları" için camiye gitmeyi bıraktıklarını söylüyor. "Onlara ulaşmaya devam ediyoruz ve geri gelmeleri için teşvik ediyoruz. Bu köprüyü kurmaya çalışıyoruz ama bu çok zor" diyor.

Bölgede açılan yaklaşık 10 cami ile yerel bir rekabet de artıyor. Artan maliyetler camide ibadet edenleri de vuruyor. "Cemaat buralarda güçlü değil, herkes geçim derdinde" diyen Güney, bazı insanların bağış kutusuna düğme koyduklarını söylüyor.

"BİNA APARTMAN YAPILABİLİR"

Caminin üzerinde bulunduğu arazinin sahibi olan Erkin Güney yıl içinde müteahhitlerden gelen tekliflere boyun eğmek istemediğini ama mecbur kaldığını ifade ediyor. On yıl önce 13 milyon sterlinken, yakın zamanda 18 milyon sterlinlik bir teklif almış.

"Camiyi yıkıp apartman dairelerine dönüştürmek istiyorlar. Bu trajik bir durum." diyen Güney, aylık masrafların yaklaşık 4.000 sterlin tuttuğunu ifade ediyor.

Güney, son yıllarda camiye devam eden Kıbrıslı Türk cemaatin vefat ettiğini, taşındığını ya da oraya gelemediğini tekrar söylüyor.

"Şanslıysak (cemaatin bağışlarından) haftada yaklaşık 200 ila 300 sterlin alıyoruz" diyerek kısa süre önce kendisine 17,000 sterlinlik bir elektrik faturası geldiği bilgisini veriyor.

TARTIŞMALI UYGULAMALAR: CAMİDE YOGA

Masjid Ramadan'daki çeşitli tartışmalı uygulamalar da zaman zaman basına yansımıştı. Bunlardan biri de camide yoga seanslarının yapılmasıydı.

2017 yılında ‘Standing rock’ adlı yoga etkinliğiyle farklı kültürlerden yogiler burada buluşmuş seans gerçekleştirmişti. Yoga Connects’in yöneticisi Sally Griffyn yoga ayini sonrasında elde ettikleri geliri "Kızılderililer yararına" topladıklarını ifade etmişti.

Caminin Bitcoin ile zekat ve sadaka toplanması da gündem olmuştu.

"GECE KULÜBÜ İŞLETİYORDUM"

Camiyi kapatmak istemediği söyleyen Güney, 12 yıl önce gece kulübü işlettiğini ancak bunu bırakarak camiye sahip çıkmaya çalıştığını ifade ediyor.

"Bir gün 'Artık bu işi yapmayacağım' dedim ve kapıları kapattım," diyen Güney, camiye destek çağrısı yapıyor. Burayı ayakta tutmak için "Eğer 100 kişi bize ayda beş ya da on strelin verse bu üzerimizdeki baskıyı azaltır" diyor.