Cumhurbaşkanı Tokayev, 2026 rotasını anlattı: Bu yıl, Kazakistan'ın onlarca yılını etkileyecek!
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, dış politika ve reform gündemini anlattı. Tokayev, popülizmden uzak durduğunu, BM’de yeniden görev arayışında olmadığını vurgularken, Kazakistan’ın Avrasya’nın en önemli transit merkezlerinden biri hâline geleceğini söyledi. Önümüzdeki yıl için “belirleyici” nitelemesini kullanan Tokayev, geniş kapsamlı anayasal reformlara işaret etti.
Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, 5 Ocak’ta Turkistan gazetesine verdiği röportajda 2026 yılına yönelik dış politika vizyonunu, reform gündemini ve ülkenin stratejik önceliklerini anlattı.
Tokayev, 2025 yılının ikinci yarısında Kazakistan’ın dış politikasının belirgin bir ivme kazandığını, Asya, Avrupa, Orta Doğu ve ABD’yi kapsayan yoğun diplomasi trafiğinin ülkenin artan uluslararası itibarıyla doğrudan bağlantılı olduğunu söyledi. Astana’da çok sayıda liderin ağırlandığını hatırlatan Tokayev, yapılan görüşmelerin ekonomi, yatırım ve küresel koordinasyon konularına odaklandığını ifade etti.
"POPÜLİZMDEN UZAK DURUYORUM"
Tokayev, uluslararası anlaşmazlıklarda arabuluculuk gibi bir iddiasının olmadığını belirterek Birleşmiş Milletler’de yeniden görev alma niyeti bulunmadığını dile getirdi. Kapalı istişare ve görüşmelere katıldığını, birçok devlet başkanının görüşleriyle ilgilendiğini belirten Tokayev, bu çalışmaların kamuoyuna yansıtılmasına ihtiyaç duymadığını ve popülizmden uzak durduğunu vurguladı.
Tokayev, Kazakistan’ın coğrafi konumunun ülkeyi dengeli, bağımsız ve ilkesel bir dış politika izlemeye yönelttiğini, aynı zamanda küresel tartışmaların şekillenmesine aktif biçimde katılmayı gerektirdiğini söyledi. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 70. oturumunda Kazakistan’ın BM reformuna ilişkin tutumunu dile getirdiğini hatırlattı.
Transit ve lojistik alanındaki hedeflerini anlatan Tokayev, Kazakistan’ın Avrasya kıtasının merkezinde yer alan stratejik konumunun büyük avantaj sağladığını ifade etti.
“Ülkemiz için transit ve lojistik potansiyelinin güçlendirilmesi stratejik öneme sahip bir görevdir. Denize doğrudan erişimimiz olmamasına rağmen Kazakistan, Avrasya kıtasının tam merkezinde, başlıca transit koridorlarının kesiştiği noktada yer almaktadır. Bu, ülkemizin yararına ustalıkla değerlendirmemiz gereken büyük bir avantajdır” dedi.
Tokayev’e göre Kazakistan, yeni demiryolu hatları ve bölgeler arası mesafeleri önemli ölçüde kısaltacak Merkez–Batı otoyolu dâhil olmak üzere büyük ölçekli demiryolu ve karayolu altyapı projeleriyle Avrasya’nın önde gelen ulaşım merkezlerinden biri olmayı hedefliyor.
12 ULUSLARASI ULAŞIM KORİDORU BURADAN GEÇİYOR
Ayrıca Kazakistan, sınırlarının ötesine uzanan bir ulaşım sistemi geliştirerek Sarı Deniz’den Karadeniz’e kadar uzanan bir yük terminali ağı oluşturdu. Tokayev, Çin ile Avrupa arasındaki kara taşımacılığının büyük bölümünü taşıyan 12 uluslararası ulaşım koridorunun ülke topraklarından geçtiğini de vurguladı.
Tokayev, “Elbette bu durum kolay gelirler elde edeceğimiz anlamına gelmiyor. Zira ulaşım ve lojistik, jeopolitiğin ayrılmaz bir parçası hâline geldiğinden bu alandaki rekabet giderek artmaktadır” diye ekledi.
Tokayev, Kazakistan’ın Kuşak ve Yol Girişimi, Kuzey–Güney Koridoru ve Trans-Hazar Uluslararası Taşımacılık Güzergâhı’nın geliştirilmesinde aktif rol almaya devam ettiğini, Orta Koridor kapsamında Çin’in katılımını da memnuniyetle karşıladığını belirtti.
SİYASİ SÜREKLİLİK VE REFORMLAR
Kazakistan’ın Birinci Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında gerçekleşen görüşmelere dair kamuoyundaki spekülasyonlara değinen Tokayev, bu temasların gayriresmî ve kişisel nitelikte olduğunu söyledi. Nazarbayev’in tarihsel rolüne ilişkin daha önce dile getirdiği değerlendirmelerini yineleyen Tokayev, iktidar devri senaryolarına yönelik iddialardan uzak durdu.
Cumhurbaşkanı, “Bu tür görüşmelerin içeriğiyle ilgilenmiyorum ve hiçbir zaman bu konuda soru sormadım. Nazarbayev’in şahsiyeti konusunda ise onu modern Kazak devletinin kurucusu olarak defalarca değerlendirdim. Devlet kurumlarının, piyasa mekanizmalarının oluşturulması ve yeni başkentin inşasındaki katkıları tartışmasızdır. Kazakistan’ı adaletin, hukukun ve düzenin hâkim olduğu bir ülke hâline getirmek istiyoruz. Bu nedenle her vatandaşın çalışmaları kişisel önyargılardan arındırılmış biçimde adil olarak değerlendirilmelidir. Bu yaklaşım ülkemizin Birinci Cumhurbaşkanı Nazarbayev için de geçerlidir,” dedi.
SİYASİ REFORMLAR DEVAM EDECEK
Tokayev, parlamento reformunun Meclis Başkanının rolünü kişisel siyasi amaçlarla güçlendirmeyi hedeflediği yönündeki iddiaları da reddederek bu tür söylemlerin temelsiz olduğunu ifade etti.
“Ülke için en önemli reformların tamamı ulusal referanduma sunulmaktadır. Burada gizli bir anlam yoktur. Benim tutumum nettir: siyasi reformlar devam edecektir. Bazı uzun vadeli planlar her zaman olduğu gibi yakında açıklanacaktır” dedi.
ÖNÜMÜZDE BELİRLEYİCİ BİR YIL
Tokayev, önümüzdeki yılın Kazakistan’ın geleceğini onlarca yıl boyunca etkileyecek önemli siyasi gelişmelere sahne olacağını belirterek bu dönemi “belirleyici” olarak nitelendirdi. Anayasal reform referandumunun şimdiden ilan edildiğini ve kapsamı yeni bir anayasanın kabulüyle kıyaslanabilecek geniş çaplı değişiklikler üzerinde çalışıldığını doğruladı.
Kazakistan’ın 35 yıllık bağımsızlık sürecini değerlendiren Tokayev, ülkenin devlet inşası ve reformlar sayesinde kuşkuları ve dış eleştirileri geride bıraktığını söyledi.
“Gerçeklik, bu öngörüleri boşa çıkardı. Kazakistan, dinamik biçimde gelişen ekonomiye ve saygın uluslararası konuma sahip başarılı bir devlet olarak ortaya çıktı. Ancak önümüzde, hem deneyimli uzmanların hem de genç neslin birlikte gerçekleştirmesi gereken son derece büyük bir çalışma hacmi bulunmaktadır,” dedi.
Otuz yılı aşkın süredir yayımlanan Turkistan gazetesi, Kazakistan’ın en etkili basılı yayınlarından biri olarak kabul edilmektedir. Gazete, ülkedeki güncel gelişmelerin yanı sıra Türk dünyasına ilişkin konulara da özel önem vermektedir.
