Washington-Pekin hattında gizli mutabakat! İran nasıl ikna edildi?

Pekin yönetimi, İran’ın yeni lideri Mücteba Hamaney’e 'petrol alımını durdurma' tehdidiyle en ağır kozunu oynayarak ateşkese onay vermesini sağladı. ABD Başkanı Donald Trump da AFP’ye yaptığı açıklamada, Xi Jinping’in bu kritik rolünü 'Evet, öyle oldu' diyerek bizzat doğruladı.

Kaydet

0:00 0:00

Türkiye, Pakistan ve Mısır gibi arabulucu ülkelerin mekik diplomasisi yürüttüğü ateşkes sürecinde, İran tarafından ilginç bir gelişme yaşandı.

New York Times’ın İranlı yetkililere dayandırdığı habere göre, Trump’ın İran’ın hayati altyapısını ve petrol terminallerini yok etme tehdidinin süresi dolarken, Pekin yönetimi en güçlü kozunu oynadı.

İran petrolünün tek büyük alıcısı olan Çin, Tahran’a "esneklik gösterilmezse ekonomik can damarlarının kesileceği" uyarısında bulundu.

Washington-Pekin hattında gizli mutabakat! İran nasıl ikna edildi?

İranlı diplomatlara iletişime geçen Pekin yönetimi, savaşın devam etmesi halinde İran petrolünü almayı durdurabileceğini ima ederek Mücteba Hamaney’e "ekonomik ve stratejik yıkım" senaryosunu sundu.

İddialara göre İran'ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney, ateşkese sıcak bakmazken, Pekin’den gelen son dakika baskısıyla Pakistan’ın ateşkes teklifini onaylamak zorunda kaldı.

İran'ın öldürülen lideri Ali Hamaney ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping

TRUMP’TAN AFP’YE İTİRAF: "EVET, ÇİN YAPTI!"

Süre dolmadan hemen önce AFP’ye konuşan Başkan Donald Trump, Çin’in rolünü bizzat teyit etti. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, İran’ı masaya ikna edip etmediği sorusuna Trump, “Evet, öyle duydum. Evet, öyle oldu” cevabını vererek gizli mutabakatını doğruladı. Trump, İran’ı müzakereye ikna edenin Pekin’in nüfuzu olduğuna inandığını söyledi.

"JD VANCE VE ÇİN SON ANDA DAHİL OLDU"

Sürecin Washington kanadında ise Başkan Yardımcısı JD Vance başroldeydi. AP’ye göre Vance, Trump’ın "imha kararlılığı" ile diplomasi masası arasında kritik bir köprü kurdu:

Vance, Salı gecesi geç saatlerde sürece dahil oldu ve arabulucularla yürüttüğü yoğun trafikte Trump’ın masaya oturması için "açık kapı" bırakmasını sağladı. ABD basını, "Arabuluculuk yapan ülkelerden birinin yetkilisi, ABD ile İran arasında son anda varılan anlaşmanın, hiç beklenmedik iki aktörün devreye girmesiyle gerçekleştiğini söyledi: Başkan Yardımcısı J.D. Vance ve Çin. Vance, Salı günü geç saatlerde sürece dahil edildi ardından Çin, İran’ın anlaşmaya katılmasını sağladı" şeklinde değerlendirme paylaştı.

ÇİN, İRAN'I NEDEN İKNA ETTİ?

Washington Post ve Wall Street Journal’ın analizlerine göre; Çin’in bu acelesi sebepsiz değil.

İran petrolünün neredeyse %90’ını alan Çin, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla sarsılan küresel enerji fiyatlarını dizginlemek için Tahran’ı "maksimum baskı" ile geri çekilmeye zorladı.

İran'ın ayda milyarlarca dolarlık petrol satabilmesinin ardındaki tek güç Çin. On yıl önce İran petrolünün %30’unu alan Pekin, bugün üretilen petrolün neredeyse tamamını satın alıyor.

ABD basınına göre Çinli alıcılar, dünyanın en büyük yaptırım kaçırma ağlarından birini kurdu. Sahte faturalar, yanlış etiketlenmiş ham petroller ve konumu gizlenen tankerler aracılığıyla ticaret kesintisiz sürüyor.

ABD-İsrail'in İran'a saldırılarında, ABD ordusunun istihbarat bilgilerinin Çinli firmalar tarafından elde edilip pazarlandığı ileri sürülmüştü.

ÖNERİLEN HABERLER