Gerilimin faturası halka çıkıyor, zarar ekonomiye

3 ayaklı operasyon borsayı vurdu, faizi uçurdu, yatırımcı panikledi... Olan vatandaşa oldu.

Kanal İstanbul, 3. Havalimanı, 3. Köprü ve nükleer enerji projelerinin hemen ardından yaşanan olumsuz olaylar Türkiye ekonomisinde ciddi kayıplara sebep olurken, önceki gün başlayan 'operasyonlar' da zarar hanemize yazmaya başladı. Türkiye'yi küresel güç haline getirecek özellikle Irak'taki enerji hamlelerinin arkasından patlak veren operasyonlarla birlikte yüzde 8.9 düşen borsadaki kayıp 50 milyar liraya ulaştı. Önceki gün sabah saatlerinde başlayan operasyonlarla birlikte Halk Bankası hisseleri 15.80'den 13 liraya düşerek toplam 3.5 milyar lira, Emlak GYO ise 2.65'ten 2.25'e gerileyerek 1.5 milyar liralık değer kaybına uğradı. Yüzde 9'un altında seyreden faizler ise önceki günden bu yana 9.40 seviyelerine yaklaştı. Türkiye'nin kredi hacminin 1 trilyon lira olduğu ve faizde bir puanlık artışın ekonomiye yılda 10 milyar liranın üzerinde yük getirdiği düşünüldüğünde, gerginliğin devam etmesi halinde bozulan ekonomik dengeler, bütün dünyanın kıskandığı Türkiye'deki büyümeyi sekteye uğratacak gibi görünüyor. Dolar ise 2.025'ten 2.040'ın üzerine çıkarak kıpırdanmaya başladı. Ayrıca, Avrupa'nın krizle pençeleştiği bir dönemde güvenli liman olarak görülen Türkiye'ye gelen yabancı yatırımcıda oluşacak tedirginlik de 30 milyar dolara yaklaşan yabancı yatırımı riske atabilir. Ocak-Ekim döneminde Türkiye'ye 9.2 milyar dolarlık normal yatırım, 20 milyar dolarlık da sıcak para girişi olmuştu. Öte yandan, ekonomide 2007 yılından beri son 4 ayda, ilk defa bankalardan değil sanayiden gerçekçi büyüme rakamlarının gelmesi de yüzleri güldürdü. Temmuz ayından sonra sanayi üretim endeksi ve ihracat istikrarlı bir artış yakalamıştı. Sanayii üretim endeksi 110-115 seviyelerinden 120 bandının üzerine çıkmaya başlamıştı. Başta K. Irak olmak üzere Rusya ve Türk cumhuriyetleriyle gerçekleştirilen anlaşmalar da, Türkiye'nin ucuz enerjiye ulaşmasını sağlayıp dış acığı dolayısıyla cari açığı da kapatacaktı.

Birlik ve beraberliğimize sımsıkı sarılmalıyız
Müstakil Sanayici ve İş Adamları Derneği (MÜSİAD) Genel Başkanı Nail Olpak, "Birlik ve beraberliğimize sımsıkı sarılalım" dedi. Türkiye- Macaristan İş Forumu'nda konuşan Macaristan Başbakanı Viktor Orban, Türkiye'nin hızla iyi yolda ilerlemesine karşın bu güzelliğin yeterince farkında olmadığını dile getirdi. Olpak ise, "Ben bu tespiti, yaşadığımız bugünlerde daha da anlamlı buluyor, üzerinde iyi düşünmemiz, birlik ve beraberliğimize sımsıkı sarılmamız gerektiğini düşünüyorum. Lütfen ülkemizin aydınlık geleceğine hep birlikte sahip çıkalım" ifadesini kullandı. Orban, "Türkiye, artık kendine soru soran bir ülke değil. Artık, küreselleşmenin kazananı olmuş, ekonomik olarak gelişim sağlamış bir ülke" dedi.

YAZARIMIZ UYARMIŞTI
Nükleer imza sonrası darbe
Enerji alanında söz sahibi olmayı ve ucuz kaynaklara erişmeyi hedefleyen Türkiye, ne zaman bu yönde adımlar atsa sosyal ve siyasi gerilimlerle karşılaşıyor. İlk defa merhum Adnan Menderes döneminde 1959 yılında ABD ile nükleer enerjide iş birliği anlaşması imzalayan Türkiye'de, 4 ay sonra darbe gerçekleşmişti. Türkiye'nin yine nükleer adımlar attığı 2006 yılında konuyu ele alan yazarımız M. Necati Özfatura, "İnşaallah 'dış' ve 'iç' güçlerin engellerini aşarak başarılı oluruz" cümleleriyle tehlikelere işaret etmişti.


S amp;P fırsatı kaçırmadı kredi notu iması yaptı

Standard and Poor's, Türkiye'nin de içinde bulunduğu yükselen Avrupa'da, ekonomileri daha dengeli yapıya götürecek reformların uygulanmasını raydan çıkaracak siyasi bir istikrarsızlığın derecelendirme üzerinde baskı oluşturacağı uyarısı yaptı. Baltık ülkeleri ve Orta Avrupa'nın büyük ölçüde üzerine gittiği cari işlem açıklarının Türkiye'de derecelendirme üzerindeki ağırlığının sürdüğüne dikkat çeken S amp;P, "Küresel likidite geri çekilirse Türkiye'nin kırılgan ülkeler arasında olabileceğine inanıyoruz" denildi. "Seçimler reformları raydan çıkarmasın" denilen raporda, "2016'ya kadar bütün yükselen Avrupa ülkelerinin seçimleri yapılmış olacak" ifadeleri yer aldı.