Milyar dolarlık miras savaşları! Servet büyüdü, aileler parçalandı

Türkiye’nin en köklü ailelerinin milyarlarca dolarlık servetleri, kuşaklar arası miras savaşlarıyla eridi ve eriyor... Uzel Makina’dan Tatlıcı, Sabancı, Dedeman, Erbakan, Güllüoğlu ve Toprak ailelerine kadar uzanan davalarda, milyarlarca dolarlık şirketler bölünürken, bazı dev markalar iflasa sürüklendi, binlerce çalışan da bu kavganın bedelini ödedi.

Türkiye’nin en köklü aileleri ve dev sanayi kuruluşları, kurucularının vefat etmesinin ardından milyar dolarlık miras kavgalarıyla sarsılıyor. Yıllarca süren emeklerle kurulan holdingler, fabrikalar ve asırlık markalar, vârisler arasındaki mal paylaşımı anlaşmazlıkları sebebiyle birer birer parçalanıyor.

Sadece aile bağlarını koparmakla kalmayan bu hukuki savaşlar, binlerce kişinin istihdam edildiği şirketlerin iflasına ve ülke ekonomisinde ciddi yaralara yol açıyor. Miras anlaşmazlıklarının en acı örneklerinden biri Uzel Makina cephesinde yaşandı. Türkiye’nin en büyük traktör üreticisi olan dev tesis, Ahmet Uzel’in vefatının ardından anne Türkan Uzel ile oğulları Önder ve Serdar Uzel arasındaki hisse kavgası yüzünden iflasa sürüklendi. Avrupa’nın sayılı üretim merkezlerinden biri olan fabrika çürümeye terk edilirken, binlerce işçi telafisi zor mağduriyetler yaşadı. Benzer bir çöküş, sanayici Halis Toprak’ın vefatının ardından ortaya çıktı. Toprak’ın kendisinden 54 yaş küçük eşi Nazlıcan Tagizade ile ilk evliliğinden olan çocukları arasındaki sert çatışma, devasa yalıların ve sanayi tesislerinin satılmasıyla sonuçlandı.

DAVALAR DEVAM EDİYOR

Türkiye’nin en zengin ailelerinden Tatlıcı hanedanlığında yaşananlar ise uluslararası ekonomi dergilerine dahi konu oldu. Şehmuz Tatlıcı’nın ardında bıraktığı tartışmalı sürecin yanı sıra, kardeşi Salih Tatlıcı’nın vefatı sonrası ilk eşinden olan çocukları ile ikinci eşi arasındaki üç milyar dolarlık miras davası yıllarca sürdü.

Sabancı ailesi de benzer bir miras sınavından geçti. İhsan Sabancı’nın evlilik dışı ilişkisinden dünyaya gelen kızı Sevilay Sabancı’nın hak iddia etmesiyle başlayan süreç, Emirgân’daki tarihî Atlı Köşk’ün ve holding hisselerinin mahkeme koridorlarına taşınmasına sebep oldu. Turizm devi Dedeman Holding’de ise Murat Dedeman’ın vefatı, holding yönetimini son eşi ve çocukları arasında keskin bir cepheleşmeye götürdü. Futbol ve sanayi dünyasını sarsan bir diğer bölünme ise İlhan Cavcav ailesinde yaşandı. Gençlerbirliği’nin efsane başkanı ve sanayici Cavcav’ın vefatının ardından geride bıraktığı un fabrikaları, gayrimenkuller ve nakit varlıklar, eşi Nazan Cavcav ile ilk evliliğinden olan çocuklarını karşı karşıya getirdi; vasiyetin iptali istemiyle açılan davalar başkentin en büyük miras çekişmelerinden biri olarak kayıtlara geçti.

BABALIK TESTLERİ YAPILDI

Siyaset dünyası da büyük miras tartışmalarına sahne oldu. Türk siyasetinin önemli isimlerinden Necmettin Erbakan’ın vefatının ardından çocukları karşı karşıya geldi. Zeynep Erbakan, babasının mirasının haksız yere üzerine geçirildiği iddiasıyla kardeşleri Fatih ve Elif Erbakan ile eniştesi Mehmet Altınöz hakkında savcılığa suç duyurusunda bulundu. Bu hukuki süreç, gayrimenkuller ve banka hesapları üzerindeki iddialarla uzun süre kamuoyunun gündeminde kaldı. Çamlıca’daki meşhur tesislerin sahibi Yafes Öztürk’ün vefatı ise farklı bir boyutta tartışma oluşturdu. İş adamının dört farklı eşi ve çocukları arasında geçen dava sürecinde babalık testleri devreye girdi ve mirasın paylaşımı tam bir kördüğüme dönüştü.

ENERJİ DEVİNDE ‘REHİN ALMA’ SKANDALI

Türkiye ekonomi tarihinin en sarsıcı aile içi çatışmalarından biri Aksa Enerji ve Kazancı Holding’de yaşandı. Kurucu Ali Rıza Kazancı’nın oğulları Mehmet ve Cemil Kazancı arasındaki yönetim krizi, Mehmet Kazancı’nın 2010’da Çukurova Holding patronu Mehmet Emin Karamehmet ile ayrı bir şirket kurup dev ihalelere girmesiyle patlak verdi. Bu hamle sonrası ticari anlaşmazlık şiddete dönüştü. Savcılık kayıtlarına geçen iddialara göre; Cemil Kazancı korumalarıyla holding binasının kontrolünü ele geçirdi, kardeşi Mehmet Kazancı’yı odasına kilitleyip rehin aldı ve ölümle tehdit etti. Şirketten zorla uzaklaştırılan Mehmet Kazancı gruptan tamamen koparken, yönetimi tek başına devralan Cemil Kazancı ile yollar kalıcı olarak ayrıldı. Bu ayrılık, milyarlarca liralık enerji pazarının da yeniden şekillenmesine sebep oldu.

TİCARİ DAVALAR İLE ŞİRKETLER BÖLÜNDÜ

Asırlık gıda markaları da aile içi çekişmelerden ağır darbeler aldı. Güllüoğlu, vârislerin isim hakkı üzerinden anlaşamaması sonucu birbirine rakip farklı tabelalara bölünürken, Tarihî Vefa Bozacısı’nda dördüncü kuşak temsilcileri arasında yaşanan marka tescili ve işletme hakkı kavgaları ticari davalara dönüştü. Ziya Şark Sofrası’nda da ortaklar arasındaki ayrılıklar, uzun süren ticari ihtilaflara dönüştü. Şirketlerin kurumsallaşamaması ve kişilerin kararlarına bağlı kalması, devasa servetlerin sonunu hazırlamaya devam ediyor.