13 kente büyükşehir belediyesi müjdesi

Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa ve Van'ın büyükşehir belediyesi olmasına ilişkin kanun tasarısı, TBMM Başkanlığı'na sunuldu. 2011 nüfus sayım sonuçlarına göre; nüfusu 2 binin altındaki 559 belediye de, gelecek yılki yerel seçimden itibaren kaldırılacak.

13 yeni büyükşehir belediyesinin kurulması ve belediye gelirlerinin yeniden düzenlenmesini öngören tasarı TBMM Başkanlığına sunuldu. Tasarı ile İstanbul ve Kocaeli'nde olduğu gibi büyükşehir belediyelerinin yetki alanı "illerin mülki sınırı" olarak genişletilirken, büyükşehir belediye başkanları ve valilere diplomatik kırmızı pasaport verilmesi öngörülüyor. .
Meclis'e dün sunulan Büyükşehir Belediyeler Tasarısı ile 16 büyükşehire ek olarak Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa ve Van illeri büyükşehir olacak. 29 büyükşehirin tamamında büyükşehir belediyelerinin sınırları il mülki sınırı sayılacak ve sandıklar buna göre kurulacak. 29 büyükşehirin tamamında ilçelerin mülki sınırları içerisindeki köy ve belde belediyeleri kapatılacak. Köyler mahalle olarak, belediyeler ise mahalleleriyle birlikte bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılacak. Tüm büyükşehirlerdeki il özel idarelerinin sona erecek.
İl özel idarelerinin görevlerini bakanlıklar ve bağlı kuruluşlar yerine getirecek. Büyükşehirlerde bucaklar ve bucak teşkilatları kaldırılacak.

NÜFUS KRİTERİ
Bundan sonra toplam nüfusu 750 binin altında olan iller büyükşehir olamayacak. 750 bini geçen iller illerin belediyeleri yasayla büyükşehir yapılabilecek. Büyükşehir belediyeleri, ilçe belediyeleri için geleneksel kültürel dokuya uygun tip mimari projeler yapacak. Köylerde görev yapan geçici ve gönüllü köy korucuları görevlerine devam edecek

559 BELEDİYE KAPANACAK
2011 nüfus sayım sonuçlarına göre nüfusu 2 binin altındaki 559 belediye, gelecek yılki yerel seçimden itibaren kaldırılacak.

AMATÖR KULÜPLERE PARA AKTARILACAK
Tasarı ile büyükşehir belediyelerinin yetkileri artırılıyor. Mahalleleri ilçe merkezine bağlayan yollar da büyükşehirin yetki alanına girecek. Ayrıca bakım onarımın yanı sıra temizlik ve karla mücadele çalışmaları büyükşehirin yasal yükümlülüğü olacak. Büyükşehir belediyeleri, madencilik faaliyetleri için iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenleyebilecek, amatör spor kulüplerine nakdi yardım yapabilecek, vatandaşlara spor malzemesi verebilecek, derece alan sporcuların yanı sıra teknik yönetici, antrenör ve öğrencilere de ödül verebilecek.

İBADETHANELERE İNDİRİMLİ SU
Büyükşehirler, spor ve eğitim kurumlarının yanı sıra mabet yapabilecek, mabetlere indirimli veya ücretsiz su verebilecek, afet riski taşıyan veya can ve mal güvenliği açısından tehlike oluşturan binaları tahliye edebilecek veya yıkabilecek. Ulaştırma Bakanlığı'nın uygun görüşü ile elektronik haberleşme altyapısını kurup işletebilecek.

OTOPARK GELİRLERİ
İlçe belediyelerin otopark gelirleri de büyürkşehir belediyesine aktarılacak. Büyükşehir bu paraları, kamulaştırma projesi karşılığında otopark tesisi için arsa alımları ve bölge otoparkları inşa etmekte kullanabilecek.
Belediye sınırları içinde nüfusu 500'ün altına mahalle kurulamayacak. Belediyeler arasında hizmet anlaşmazlığı çıkarsa son söz büyükşehir belediye meclisinin olacak.

KONUKEVİ YAPMA ŞARTI ESNEDİ
Nüfusu 50 binin üzerindeki belediyelere zorunluluk olarak yüklenen kadınlar ve çocuklar için konukevleri açma yükümlülüğü nüfusu 100 bini geçen belediyeler olarak değiştirildi.

BELEDİYELERE 'YATIRIM DENETİMİ'
Büyükşehirlerde yatırım ve hizmetlerin etkin olarak yapılması denetlenmesi amacıyla özel bütçeli Yatırım İzleme ve Koordinasyon Merkezleri kurulacak. Bakanlıklar ve merkezi idare kuruluşları, ödeneğini göndermek şartıyla illerdeki her türlü yatırım, yapım, bakım, onarım ve yardım işlerini yatırım ve izleme koordinasyon merkezleri aracılığıyla yapabilecek. Taşradaki tüm birimlerin hizmet ve faaliyetleri için hazırlanacak rapor valinin değerlendirmesiyle Başbakanlığa gönderilecek.

GELİRLERİNE YENİ DÜZEN
Genel bütçe vergi gelirlerinden belediyelere aktarılan paylarda da değişikliğe gidildi. Buna göre, genel bütçe vergi gelirleri tahsilatının toplamının yüzde 1.50'lik bölümü büyükşehir dışındaki belediyelere aktarılacak. Bu oran mevcut düzenlemede yüzde 2.85 olarak öngörülüyordu. Büyükşehir ilçe belediyelerine aktarılacak pay ise 2.50'den yüzde 4.50'ye çıkarıldı. İl özel idarelerine aktarılan vergi geliri oranı da yüzde 1.15'ten 0.5'e düşürüldü.
Ayrıca büyükşehir belediye sınırları içinde yapılan genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamının yüzde 6'sı ile genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamı üzerinden büyükşehir ilçe belediyelerine ayrılan payların yüzde 30'u büyükşehir belediye payı olarak ayrılacak.