Demir Kubbe nasıl çalışıyor? İsrail'in hava savunma sistemi özellikleri

İsrail'in İran'a yönelik hava saldırılarını artırdığı günümüzde, gözler yeniden ülkenin hava savunma sistemine çevrildi. Kısa menzilli roketlere karşı geliştirilmiş olan "Demir Kubbe" (Iron Dome) sistemi, İsrail'in savunma konseptinin en kritik unsurlarından biri. Fakat her ne kadar başarı oranı yüksek gösterilse de 7 Ekim 2023’te yaşanan çatışmalarda sistemin ciddi zaaflar yaşadığı İsrail ordusunun raporlarına yansıdı. Demir Kubbe nasıl çalışıyor, Demir Kubbe nedir merakla araştırılıyor.

İsrail’in yerli savunma sanayi şirketi Rafael tarafından, Amerika Birleşik Devletleri'nin maddi ve teknolojik katkılarıyla geliştirilen Demir Kubbe, kısa menzilli füzelere karşı etkili savunma yapabilen mobil bir sistem. Günlerdir süren İran - İsrail savaşı döneminde Demir Kubbe nasıl çalışıyor , özellikleri nedir gibi detaylar ise gündemde en çok merak edilen konular arasında yer alıyor.

---

DEMİR KUBBE NASIL ÇALIŞIYOR?

İsrail’in hava savunmasında kritik bir rol üstlenen Demir Kubbe (Iron Dome) kısa menzilli füze ve roket saldırılarına karşı geliştirilmiş yüksek teknolojiye sahip bir savunma sistemidir. Rafael Advanced Defense Systems tarafından geliştirilen sistem, Amerika Birleşik Devletleri'nin mali desteğiyle üretilmiş ve yıllar içinde Gazze, Lübnan ve son olarak İran’dan gelebilecek tehditlere karşı kullanılmıştır.

Sistemin çalışma prensibi oldukça gelişmiş radar teknolojisine dayanıyor. Bir füze ya da roket fırlatıldığında, Demir Kubbe radar sistemi tehditi saniyeler içinde tespit ediyor. Ardından roketin hangi noktaya düşeceğini hesaplıyor.

Eğer saldırı boş bir araziye yönelmişse sistem müdahalede bulunmuyor fakat hedefin yerleşim bölgesi ya da askeri bir tesis olduğu belirlenirse, devreye giren füze imha sistemi, saldırı füzesini havada etkisiz hale getiriyor.

Sistemin yönetimi altı kişilik askeri bir ekip tarafından sağlanıyor. Her bir batarya, 20 önleyici füze kapasitesine sahip ve zırhlı araçlarla istenilen bölgeye taşınabiliyor.

---

Mobil yapısı sayesinde tehdit nerede yoğunsa, sistem o bölgeye konuşlandırılabiliyor. Demir Kubbe’nin özellikle Gazze’den atılan roketlere karşı yoğun şekilde kullanıldığı bilinirken, Kudüs çevresinde kurulan sistemler zaman zaman uluslararası ajanslar tarafından da görüntülenmekte.

Demir Kubbe son derece etkili ve kusursuz bir hava savunma sistemi gibi görünürken zaaflarının olduğu da ortaya çıktı. 7 Ekim 2023 tarihinde Hamas’ın düzenlediği Aksa Tufanı saldırısı sırasında sistemin yetersiz kaldığı resmi raporlarda yer aldı.

Gazze’den yalnızca ilk 20 dakikada 1400 roket fırlatıldığı, dört saatlik süreçte toplamda 3700 roketin gönderildiği ve bunların yarısının etkisiz hale getirilemediği belirtildi. Saldırıların yoğunluğu ve eş zamanlı kara sızmaları nedeniyle bazı bataryaların mühimmatı tükenmiş, yeniden dolum yapılamamıştı. Rapor, sistemin çoklu saldırılarda sınırlı kapasitesinin olduğunu gösterdi.

---

DEMİR KUBBE NEDİR, ÖZELLİKLERİ NELER?

Demir Kubbe kısa ve orta menzilli tehditleri bertaraf etmek amacıyla geliştirilmiş bir mobil hava savunma sistemidir. İlk olarak 2011 yılında aktif olarak kullanılmaya başlanmış ve zamanla İsrail’in güvenlik stratejisinde vazgeçilmez bir unsur haline gelmiştir.

Sistemin en önemli özelliklerinden biri saldırı roketinin hedefini önceden tahmin ederek sadece tehdit oluşturan saldırılara müdahale etmesidir.

Her batarya 20 adet Tamir adlı önleyici füzeyi taşıyan fırlatma ünitesi, gelişmiş radar sistemleri ve kontrol merkeziyle birlikte çalışmaktadır. Radar sistemi, saldırı füzesini tespit ettikten sonra kontrol merkeziyle koordineli çalışarak hedefin konumunu ve varacağı noktayı belirliyor. Eğer tehdit oluşturuyorsa Tamir füzesi otomatik olarak devreye girerek saldırı füzesini havada imha ediyor.