* SAHİP oldukları petrol ve doğalgaz kaynakları nedeniyle dünyanın üzerinde "büyük oyunlar" oynanan en stratejik bölgesi haline gelen Kafkasya ve Orta Asya devletleri, yaşanılan büyük kuraklık sonucunda Birleşmiş Milletler''e "açlık tehditi" mesajı gönderdi. * KAFKASYA ve Orta Asya''ya bu yıl, normal miktarın tam yüzde 45 altında yağmur yağdı. Bu, özellikle Gürcistan ve Tacikistan''daki tarım ürününün yüzde 46, diğer devletlerde ise ortalama yüzde 35 düşmesine neden oldu. * BELİRLİ bölgelerde tarım ürününün hemen hemen tamamını kaybeden Gürcistan''ın lideri Eduard Şevardnadze, Birleşmiş Milletler''e gönderdiği mesajda, eğer, çok hızlı uluslararası yardım başlatılmazsa, ülkesinin "açlık" sorunuyla karşı karşıya kalacağını bildirdi. * TACİKİSTAN tarafından yapılan açıklamada ise, ülke nüfusunun yaklaşık yarısını oluşturan 3 milyon kişinin açlık tehlikesi ile karşı karşıya kaldığı, ülke için bugüne kadar oluşturulan 474 bin tonluk gıda yardımına 313 bin tonluk yeni paketin eklenmemesi halinde can kayıpları yaşanabileceği vurgulandı. * BATI kaynakları, ekonomileri çok zor durumdaki bu ülkelerde, yaygın açlık tehditi belirmesi halinde, sosyal patlamaların yaşanabileceğini ve siyasi istikrarın tehlikeye gireceğini belirtiyorlar.
İran''da kadın İRAN''ın önde gelen yayın organlarından "Kar Va Kargar" tarafından yayınlanan, ülkenin ünlü sosyologlarından Manucer Mohseni tarafından gerçekleştirilen araştırmada, İranlı genç kızların yüzde 53''ünün dünyaya erkek olarak gelmeyi tercih ettiği ortaya çıktı. Bu araştırmayı, Urumiye bölgesi milletvekillerinden Şahbanu Amani''nin, Tahran''da sayıları 25 bini bulan "sokak çocuklarından" büyük bir çoğunluğunu genç kızların oluşturduğunu açıklamasının izlemesi, yönetimin, İran kadınının sorunlarına yönelmesine yol açtı. Bu arada, "Cumhuri İslami" gazetesi, İran İçişleri Bakanlığı''nın, Körfez''deki Arap ülkelerine giderek kadın tüccarlarının eline düştükleri belirlenen kadınların seyahatlerini yakın takibe aldığını bildirdi. Bölgeye seyahat eden kadınlar, İran''a dönüşlerinde sorgulanıyor ve "ahlakdışı hareket ettikleri tespit edilenler"in ülke dışına seyahatleri yasaklanıyor. Bu gelişmeler yaşanırken, İran parlamentosunun, ülkedeki kadın hakları açısından önemli bir kanunu uzun ve hararetli tartışmalardan sonra kabul etmesi dikkat çekti: Bugüne kadar, isteyen aile, 9 yaşını doldurmuş kız çocuğunu evlendirebiliyordu. Kanundan sonra, evlilik yaşı, kızlar için 14, erkekler için ise 17 olarak belirlendi.
Futbol bazen başka bir şeydir-2 Futbolla "Avrupalı" olmak... İKİ "kardeş cumhuriyet" Türkiye ile Azerbaycan son yıllarda benzer bir "futbol-politik" gelişmeyi yaşıyor. Avrupa Birliği''ne tam üyelik için harekete geçen Türkiye, Galatasaray ve milli futbol takımının üst üste başarılarıyla, pek çok alanda gerisinde kaldığı Avrupa''ya "ben buradayım" mesajı veriyor... Azerbaycan ise, "Avrupalı kimliğine" futbolla kavuşmanın huzuru içinde... Komşusu Ermenistan ile yaşadığı Dağlık Karabağ savaşı nedeniyle pek çok uluslararası örgüt nezdinde zorluklar yaşayan Azerbaycan, Avrupa''ya ilk adımı, diğer Kafkasya cumhuriyetleri Gürcistan ve Ermenistan ile birlikte Avrupa şampiyonalarına katılma hakkını kazanarak atmıştı... Başarının sahibi: 1992 yılından bu yana Azerbaycan Futbol Federasyonu''nu kurup bugünlere getiren Fuad Musayev... Musayev, Ermeni lobisinin, Azerbaycan''I Avrupa''dan uzaklaştırma çabalarını, ülkesinin takımlarını ve milli futbol takımını UEFA''ya sokup Avrupa futbol sahalarına sürmesiyle boşa çıkartmış bir isim olarak tanınıyor... Azerbaycan, bu "futbol başarısından" çok sonra Avrupa Konseyi''nin üyesi olabildi...
ARAL trajedisi SOVYETLER Birliği''nden Orta Asya''ya iki miras kaldı: Dünyanın en büyük iç denizlerinden Aral Gölü''nde yaşanılan 20.nci yüzyılın en büyük çevre felaketi ve artık kullanılamayan, eskimiş tarım alt yapısı. Moskova, Orta Asya cumhuriyetlerine pamuk üretimi görevi vermişti. Bunun sonucunda Aral''a giden bütün nehirler kanallarla toprağa aktarıldı ve Aral yarıya yarıya küçüldü. Artık çölleşmiş bir bölge...Terk edilmiş gemilerin yanında cılız inekler dolaşıyor.Eskimiş tarım makineleri ise üretimin insan eliyle yapılmasını zorluyor. Orta Asya''nın su sorunu çözülmez, tarım teknolojisi yenilenmezse bölge halkının kendisine yeterli gıdayı üretmesi imkansız. Dünya, petrol servetinin üzerinde açlıkla karşı karşıya kalan insanları konuşmaya hazırlanmalı.
Türkiye Orta Asya''da devrede... * Afganistan''daki Taliban rejimi tarafından desteklenen Özbekistan İslami Hareketi gerillalarıyla devlet güçleri arasındaki çatışmalar Tacikistan-Özbekistan-Kırgızistan sınırlarının buluştuğu bölgede bütün hızıyla sürüyor.
* Türk Dışişleri Bakanı İsmail Cem''in, "Özbekistan''a her türlü yardıma hazırız" yönündeki açıklaması, Özbek lider İslam Kerimov''u, uluslararası yardım çağrısına yüreklendirdi. * Özbekistan, Türkiye, İsrail, Rusya ve Çin''den, gerillalara karşı mücadelede resmen yardım talep etti. Açıklamada, sadece, anti-gerilla askeri ekipmanı istendiği, asker istenmediği de vurgulandı. Türkiye, bu alanda, Özbekistan''a başlattığı yardımı gizli tutuyor. Rusya, bölgedeki tüm devletlere asker göndermeye hazır olduğunu açıkladı. Çin, Özbekistan''a ilk etapta 600 bin dolarlık askeri yardım yaptı, İsrail''li askeri-teknik uzmanların ekipmanlarıyla birlikte Özbekistan''a intikal ettikleri öğrenildi. * İsmail Cem, konuyla ilgili açıklamasında "PKK ile 15 yıl mücadele eden Türkiye''nin, bu konuda, dost ülkelerle paylaşacağı çok birikimi var" demişti.
NATO Balkanlar''da yerleşti * NATO Avrupa Müttefik Kuvvetler Komutanı General Joseph Ralston''un, Balkanlar''da yaklaşmakta olan Makedonya, Bosna-Hersek ve Kosova seçimleri nedeniyle ittifakın bölgedeki asker sayısını artıracağını açıklaması, NATO''nun Rusya desteğindeki Sırp saldırgan politikalarına karşı Balkanlar''da yerleşmekte kararlı olduğunu gösterdi. * NATO Genel Sekreteri Lord Robertson da yaptığı açıklamada, ittifakın Bosna ve Kosova''daki görevi tamamlanana kadar Balkanlar''da kalacağını açıklaması dikkat çekti. Lord Robertson, Bosnalı liderleri barışı kurma yönünde acele etmeye çağırırken, "Bosna ve Kosovalı seçmenlerden beklentimiz, etnik milliyetçi parti ve politikacılara dur demeleridir" dedi.
...Ve sıra Kafkasya''da * NATO Genel Sekreteri Lord Robertson''un, bu ay içinde gerçekleştireceği Gürcistan, Ermenistan ve Azerbaycan ziyaretleri ile ittifak açısından yeni bir sayfanın açılması bekleniyor. Gürcistan Devlet Başkanı Eduard Şevardnadze ülkesini en geç 2005 yılında NATO içinde görmek istediğini açıkladı.
* NATO''nun, Ermenistan''ı da kapsayan bir genişleme planını benimsediği, fakat, Rusya''yı tedirgin etmemek amacıyla uygun zamanı beklediği belirtiliyor. Gürcistan ve Azerbaycan, birer NATO ülkesi olan Türkiye''den, Ermenistan ise Yunanistan''dan askeri destek görüyorlar.
Alman-Rus nükleer işbirliği ALMAN hükümeti, sökülen Rus nükleer füzelerinden elde edilen plütonyumu, nükleer santrallerde kullanılabilir hale getiricek bir nükleer tesisin Rusya''ya satılmasının prensipte kabul edildiğini açıkladı.
Gürcü-Rum çatışması GÜRCİSTAN''IN Tsalka bölgesinde yaşayan Pontus Rum azınlık ile Gürcüler arasında çıkan çatışmanın güvenlik güçlerini alarma geçirdiği bildirildi. Gürcü yetkililer, çatışmaların, Yunanistan''a göç eden Rumlar''ın evlerinin paylaşımından kaynaklandığını belirttiler.
"Karadağ''da sivil savaş..." YUGOSLAVYA Başbakanı Mamir Bulatoviç, Yugoslavya Federasyonu''nun ikinci ortağı Karadağ''ın bağımsızlık ilan etmesi halinde ülkenin büyük bir iç savaşla karşılaşacağını ileri sürdü. Bulatoviç, Sırbistan''ın yapılacak bir referandumun sonuçlarına saygılı olacağını ve bu ülkedeki Yugoslav ordusunun gelişmelere müdahale etmeyeceğini de vurguladı.
Su sorunu... Kafkasya ve Orta Asya''da genç cumhuriyetler, bugüne kadar, dünya ve Türkiye''nin gündemine, sahip oldukları zengin petrol ve doğalgaz kaynakları nedeniyle geldiler. Türkiye, Rusya, ABD ve İran''la birlikte, Hazar ve Orta Asya petrolleri üzerinde oynanan "Büyük Oyun"un -kendi idrakinin ötesinde- önemli bir parçası... Gelin, stratejik bilgi alanımızı genişletelim... Bölgenin özellikle geçtiğimiz mayıs ayından bu yana yaşamakta olduğu "su krizi"nin boyutlarına bakarken, Orta Asya''nın bir başka yüzünü de aydınlatmaya çalışalım... Orta Asya''nın beş cumhuriyeti, Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan, Tacikistan ve Kırgızistan, aynı su kaynaklarını paylaşmak zorundalar: Bölgenin can damarları Amu Derya ve Siri Derya nehirleri. Aral Gölü temelli bu nehirler, Tanrı Dağları ve Pamir Dağları''ndan besleniyorlar. Sovyetlerler Birliği 1920-30''lu yıllar arasında Orta Asya''yı bu beş cumhuriyet arasında bölerken, bir rahatlığa dayanıyordu: Bölge sularının kontrolü Moskova''nın elindeydi ve "cumhuriyetler" Moskova''nın planlamasına göre hareket etmek zorundaydılar... Bağımsızlık sonrası ortaya çıkan tablo: Su kaynaklarını 5 ülke kullanıyor ama, suların ana çıkış noktası Kırgızistan ile Tacikistan sınırları içinde kaldı... Mevcut durum: * Kırgızistan, verdiği su karşılığı alması gereken kömürü bir türlü vermeyen Kazakistan''a su akışını azalttı. * Kazakistan bunun üzerine Özbekistan''dan daha fazla su istedi. Fakat taraflar su karşılığı verilecek kömür miktarında anlaşamadı. * Bunun üzerine KazakTelekom, Özbekistan''ın uluslararası iletişim kanallarını kesti * Özbekistan, Kırgız sınırındaki tartışmalı su kaynaklarını koruyabilmek için tam 130 bin askeri bölgeye yığdı. * Kırgızistan, su karşılığında Özbekistan''dan alması gereken doğalgaz ve pamuğu alamaması halinde, su kaynaklarını Çin''e yönlendirebileceğini açıkladı. * Türkmenistan, bölgede her an sıcak bir çatışma çıkartabilecek su sorunun çözümü için AGİT''in önerdiği uluslararası konferansı reddetti ve bu sorunun "bölge ülkelerinin gücü oranında" çözümlenmesi gerektiğini savundu. Dünya, Orta Asya''nın petrolünü ve doğalgazını bölüşmeye çalışıyor, bölge ise suyu... Tıpkı, Ortadoğu''nun petrolüyle, Türkiye''nin suları gibi... Bilgilendikçe, bakalım, daha ne benzerlikler ortaya çıkartacağız... Gerçek "kader birliği" böyle ortaya çıkacak...
