Orta Asya''da ALARM!

"Yetkililerimizin ve herşeyin ötesinde komutanlarımızın, şu anda karşılaşmış olduğumuz yıkıcı hareketin ne ölçüde hazırlıklı ve dış destekli bir hareket olduğunu, işin başında tam olarak anlayamadıkları, şimdi ortaya çıkıyor... "Özbekistan Devlet Başkanı İslam Kerimov, 22 Ağustos günü bir televizyon röportajında böyle söylüyordu. Gerçekten de, henüz ağustos ayının başlarında, Afganistan''daki eğitimlerini tamamlayıp, son derece gelişmiş gerilla silahları ile donatılmış olarak once Tacikistan''a, bu ülke üzerinden de Kırgızistan''a sızan bir grup gerillanın, dünyanın bu fakir ama siyasi açıdan geleneksel bir istikrara sahip son derece stratejik bölgesinde bu kadar büyük bir sorun yaratacağını kimse tahmin edememişti. Genç cumhuriyetlerin yeni oluşturmakta oldukları orduların, dağlık bölgelerde gerillaları kovalayebilecekleri araç-gereçleri, hava ve kara operasyonlarını koordine edecek haberleşme ağları ve erken uyarı sistemleri yoktu. Adında "İslami" kelimesi bulunan, fakat tam olarak kim ve ne amaçla bölgeye gönderildikleri belirlenemeyen (Rusya ve Orta Asya cumhuriyetleri, gerillaların Taliban tarafından eğitilip silahlandırıldığını ileri sürerken, Taliban, bu gruba sadece moral destek verdini söylüyor. Yeni istihbaratlar, gerilla grubunun, aynı zamanda Pakistan ve aşırı muhafazakar bazı Arap ülkeleri tarafından desteklendiğini de belirtiyor) bu grubun bölgedeki varlığı hemen Rusya''yı harekete geçirdi. ABD Kongresi Avrupa Güvenlik İşbirliği Komisyonu uzmanlarından Michael Ochs''a gore, Rusya, bölgeye, askeri açıdan istediği gibi yerleşmek için bsöyle bir fırsatı sonuna kadar kullanmak istiyor. Ama, Orta Asya''nın yeni liderlerinin Rusya''ya bu olanağı tanımaya "şimdilik" niyetleri yok.

Bu sayfa... Şu anda okumakta olduğunuz bu sayfa ile birlikte, Türk basınında uzman habercilik alanında yeni bir adım atılmış oluyor. AVRASYA STRATEJİ, kavram olarak, son 10 yılda büyük bir hızla değişen dünya dengelerinin ışığında oluşturulan yeni bir sayfa... Her hafta Cuma günü sizlerle buluşacak... Balkanlar-Kafkasya-Orta Asya-Doğu Akdeniz stratejik bölgelerinin tam ortasında yer alan Türkiye, 21. yüzyılın ilk 20 yılına damgasını vuracak Avrasya Entegrasyonu'' nun kilit ülkelerinden biri artık... Soğuk Savaş sona erdiğinde, Türkiye''nin önemini tartışanlar, bugün, Balkanlar''da istikrarın sağlanmasında, Kafkasya ve Orta Asya''daki zengin enerji kaynaklarının dünya uluslarının hizmetine sunulmasında, bunun sonucunda, Doğu Akdeniz''in önemli bir enerji geçiş yolu olarak güvenliğinin garanti altına alınmasında Türkiye''nin önemini vurguluyorlar. Türkiye, aynı zamanda, Avrasya''nın çeşitli istikrarsızlıklara açık, geniş ama bir o kadar da önemli Müslüman coğrafyası ile Batı medeniyeti arasındaki önemli bir köprü unsuru olarak değerlendiriliyor. İşte, bu sayfa, tarihin bu ilginç dönemecinde gerçekleştirildi. Bir "dışhaber" sayfası değildir. Türkiye''nin büyük roller üstelenebileceği geniş bir bölgeden düzenli bilgi akışını sağlamayı, olayların perde arkasını aktarmayı amaçlayan bir çalışmadır. Bilgisiz fikir sahibi olamayız. Bilgi akışını sağlamadan oluşturacağımız fikirler, bizi zamanla gerçeklerden uzaklaştırıp, serüvenci hayallere sürükleyebilir. Bu sayfanın görev alanı bellidir. Başlattığımız bu çalışmanın, özellikle son 10 yılda, medyanın gelişim sancılarının doğal bir sonucu olarak biraz ıskalanan yayıncılıkta uzmanlaşma kavramına da yeni bir boyut getireceğine inanıyorum. AVRASYA STRATEJİ, bir uzman multi-medya çalışmasının ilk ürünüdür. Bunu, bölgeye dönük diğer projeler izleyecek. Önümüzde, dünyanın en zorlu, en karışık fakat bir o kadar da bize yakın ve keyifli coğrafyası uzanıp gidiyor. Kuşkunuz olmasın... Yolculuk hayli zor olsa da, menzile vardığımızda yaşayacağımız mutluluk, tüm yorgunluklarımızı unutturacaktır.

Savaş ve kadın... Medine, 30 yaşlarında, içinde bulunduğu şartlara göre iyi giyimli, hoş bir genç Çeçen kadını. Savaştan önce, kocası Aldi, iyi eğitim almış bir hukukçu olarak özel bir şirkette yüksek maaşla çalışıyor, kendisi de, bir ev kadını olarak üç çocuğunu yetiştiriyordu. Herşey savaşla birlikte değişti. Medine de diğer Çeçen kadınlar gibi, evin tüm ihtiyaçlarını karşılamak, Rus askerleriyle kontrol noktalarında muhatap olmak, haksız yere tutuklanmış bir erkek akrabayı kurtarmak ve küçük de olsa para kazanmak göreviyle karşı karşıya kaldı. Medine, "Kocam Aldi, bunalımda. İyi yetişmiş bir erkek olarak, çaresiz bir şekilde evde uturmak ona çok ağır geliyor. Bu nedenle, kendi işi gücünde olan pek çok Çeçen erkeği de artık dağlara çıkıp gerillalara katılıyor. Çünkü Ruslar onların erkeklik onuruyla oynadılar."diyor. Çeçen sosyolog Abdülhakim Sultigov''a gore, Çeçen kadınının yaşamındaki değişiklikler çok kısa bir sure içinde, geleneksel Çeçen toplumunu kökten değiştirecek boyutta.

Futbol, bazen "başka bir şeydir..."-1

Bosna''nın futbol ateşi... Takvimlerin 13 Ağustos 2000 tarihini gösterdiği gün, nihayet, Bosna-Hersek''in bir Hırvat ve bir Müslüman takımı karşı karşıya geldi.

Aslında, Hırvat ve Boşnak takımları arasındaki maça benzer birçok maç bu yılki, Bosna-Hersek Birinci Ligi''nde oynanıyor.

1995 Dayton Anlaşması sonrasında kendi topraklarına çekilen ülkenin üç etnik grubu, Sırplar, Hırvatlar ve Boşnaklar, ilk iş olarak kendi kulüplerini geliştirerek, kendi liglerini kurmayı tercih ettiler. Bu futbol bölünmesine derhal karşı çıkanlar ise, FIFA, UEFA ve Uluslararası Olimpiyat Komitesi oldu. Boşnaklar ve Hırvatlar, derhal liglerini birleştirerekBosna-Hersek Futbol Federasyonu''nu kurdular. Bosna-Hersek içinde ayrı bir yönetim oluşturan Sırp Cumhuriyeti ise buna, Sırp Cumhuriyeti Futbol Federasyonu''nu kurarak yanıt verdi.

Saraybosna''ya giden FİFA Başkanı Sepp Blatter bu teklifi kesinlikle reddetti. Sırp Federasyon Başkanı Milan Jelic''e, "Eğer bizim teklifimizi Kabul etmezseniz, sporcularınız hiç bir uluslararası müsabakada yer alamaz" dedi. Jelic şimdilik direniyor ama, Bosna-Hersek Futbol Federasyonu Başkanı (eski içişleri bakanı) Yusuf Pusina, Hırvat ve Boşnak takımlarından oluşan 22 takımın yarıştığı Birinci Ligi kurmanın keyfini yaşıyor.

İşadamları bunları not edin AZERBAYCAN / Azerbaycan Medica&Dent Tıp teknolojisi fuarı. Laboratuvar ekipmanları, optik, hastane ekipmanları, kimyasal kozmetik. 7-10 Kasım 2000/ Bakü. Bağlantı: info@primus-messe.com GÜRCİSTAN / Gürcistan Medica&Dent Tıp teknolojisi fuarı. Laboratuvar ekipmanları, optik, hastane ekipmanları vb. 18-21 Eylül 2000/ Tiflis.

Bağlantı: expo@caucasus.net KAZAKİSTAN / Kazbuild-2000 İnşaat sanayi, metalürji, her türlü iç dekorasyon vb. Kasım 2000/Almatı. Bağlantı: www.asdc kz/expo KIRGIZİSTAN / Bishkek International Fair Bütün sektörleri kapsayan bir fuar. Ekim 2000/Bişkek. Bağlantı: center@infotel kg TÜRKMENİSTAN / Ashgabad 2000 Gıda, telekomünikasyon, tıp endüstrisi, tüketim mallarını kapsayan geniş bir fuar. Ekim 2000/Aşkabad.

Bağlantı: expo@online.tm

"Büyük Oyun"da yeni dönem... Dünya petrol fiyatlarında yaşanılan büyük yükseliş, Kafkasya ve Orta Asya petrolleri üzerindeki "Büyük Oyun"un ana aktörlerinden ABD''nin taktik değişikliğine yol açtı. OPEC üyelerinden Nijerya''yı üretim artışına ikna edemeyen ABD Enerji Bakanı Bill Richardson''un, Kazakistan lideri Nazarbayev''e götürdüğü öneri, hangi yoldan olursa olsun petrolün dünyaya pazarlanmasıydı. Richardson, ABD''nin bölgedeki Rusya ve İran''ı devredışı bırakmak amacıyla geliştirdiği Türkiye geçişli boru hatları projelerini canlı tutmaya çalıştı ama, artan fiyatlar, bir anda, Rusya''nın mevcut boru hatlarını önemli hale getirdi.Moskova, Orta Asya''da kendine yeniden yol açan bu gelişmeden memnun. İran ise, George Bush Jr''ın başkan yardımcısı Dick Cheney''in kendisine yakın açıklamalarından ümitli.Cheney, İran''ın devreye sokulmasının Rusya''yı hareketsiz bırakacağını savunuyor. Türkiye Bakü-Ceyhan''ıngeç kaldığı bir noktada artan petrol fiyatları şoku ile karşı karşıya. Bölge ise, ABD başkanlık seçimlerininin sonucunu bekliyor.

Avrasya''dan özetler... ÇİN-ÖZBEK ASKERİ İŞBİRLİĞİ Özbekistan Savunma Bakanı Yuri Agzamov''un Pekin''e yaptığı ziyaret sonrasında, Çin-Özbek askeri işbirliği imzalandı. Çin, Özbekistan''a ilk etapta 365 milyon dolarlık askeri yardımda bulunacak.

YUNAN-ERMENİ ORTAKLIĞI Yunanistan Genelkurmay Başkanı Manusos Parayudakis''in Erivan''da, Ermenistan Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan ile yaptığı görüşmeler sonucunda, Atina''nın Ermenistan''a askeri yardımı artırması kararlaştırıldı.

KARADAĞ GERGİN Sırbistan lideri Slobodan Miloşeviç''in, Yugoslavya Federasyonu''nun ikinci kanadını oluşturan Karadağ''ın özerklik yetkilerini kısıtlayan anayasa değişikliğine gitmesi Balkanlar''da gerginliği tırmandırdı. Arnavutluk, Miloşeviç''in, Yugoslavya seçimlerini boykot eden Karadağ''a saldırabileceğini açıkladı.

AVRASYA''DA SEÇİM Yugoslavya''da 24 Eylül''de yapılması beklenen seçimler öncesinde, Devlet Başkanı Slobodan Miloşeviç''in, muhalefetin adayı Vojislav Kostunica''dan 10 puan geride olduğu belirlendi. Kırgızistan lideri Askar Akayev de, önümüzdeki ekim ayında yapılacak başkanlık seçimlerinde yeniden aday olduğunu açıkladı.

HİNDİSTAN-İSRAİL İTTİFAKI Hindistan''ın, bölgesel rakibi Pakistan''ın nükleer bombaya ve 2.500 kilometre menzilli balistik füzelere sahip olmasından sonra geleneksel politikasını değiştirerek, gelişmeleri endişe ile izleyen İsrail ile askeri-stratejik ittifak kararı aldığı açıklandı.