Oturduğu yerden ahkam kesen ekonomist bozuntuları 24 saat sosyal medyadan “kriz var, ülke battı, firmalar teker teker kapanıyor…” diye zehir kusuyorlar. Sürekli masabaşı anket yayınlıyor, hükûmetin vatandaşın gözünden düştüğünü yazıyorlar. Yıkıcı televizyonlar pazardan görüntü yayınlayarak yüksek meyve fiyatları yüzünden halkın tüketim yapamadığını ilan ediyor. Bunların tümü yalan, düzmece, kendileri de biliyor. Peki gerçek nasıl? Anlatayım:
Türkiye’de vatandaşın ekonomiye, alınan kararlara karşı duyduğu inancı gösteren en önemli gösterge Ekonomik Güven Endeksidir. Bu endeks ağustos ayında 97,9’a yükselerek 5 ayın zirvesinde. Güven arttığı için vatandaş rahat para harcıyor, korkmadan borçlanıyor, evinin tüm ihtiyaçlarını karşılıyor. Yeni Hal Kanunu ile çiftçi kendi ürününü halde satacak, aracılar ortadan kalkacak, fiyatlar düşecek. İş dünyasının ekonomiye bakışı nasıl? Reel kesim (imalat sektörü) güven endeksi ağustosta 100,6 ile en yüksek seviyede... Firmalar gelecek döneme yönelik olumlu beklentiler taşıyor. Reel kesimin (üreticinin) güveni önemlidir. Üreticinin güveni artarsa üretimi artırır, yatırımı artırır. İstihdamı artırır. Bakın temmuz ayında işsizlik oranı yüzde 8 ile en düşük seviyeye indi...
Merkez Bankasının ağustos ayına ilişkin sektörel enflasyon beklentileri raporuna göre, 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentileri bir önceki aya göre, yüzde 22,8 seviyesine, reel sektör için yüzde 37,7 seviyesine geriledi. Ağustos ayı enflasyon rakamları sonrası 11 Eylül’deki Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizinin %38’e indirilmesini bekliyorum. Kredi maliyetlerindeki düşüş iş dünyasının daha ucuz kaynağa ulaşarak üretim hacmini arttırmasını sağlayacak. Böylece 1 Eylül Pazartesi günü yüzde 4 olarak açıklanacak ikinci çeyrek büyüme rakamı yıl sonunda yüzde 4,5 düzeyine ulaşacak...
Dış ticaret açığında denge değişti. Artık ihracat ithalata fark atıyor. Temmuz ayında dış ticaret açığı 6,44 milyar dolara gerileyerek 9 ayın en düşük seviyesine indi. İhracat 24.938, ithalat 31.383 milyar dolar oldu. Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç dış ticaret açığı temmuz ayında 2 milyar 181 milyon dolar olarak gerçekleşti. Merkez Bankasının brüt rezervleri 22 Ağustos haftasında 176,3 milyar dolar. Net rezervler 1,8 milyar dolarlık artışla 71,8 milyar dolara yükseldi. Swap hariç net rezervlerde de toparlanma devam etti. Bir haftada 52,1 milyar dolardan 54,7 milyar dolara çıktı.
Türkiye’de millî gelir 16 bin dolara dayandı. 5 yıllık risk primi 262 düzeyine indi. Yabancı yatırımcıların hisse aşkı devam ediyor. Geçen hafta 90 milyon dolarlık alım yaptılar. Haziran ayının sonundan beri devam eden net alım serisinde toplam büyüklük 1,5 milyar dolara ulaştı. Güven coşkusu Borsa İstanbul’u tarihî zirvesine taşıdı. Şirketlerin üçüncü çeyrek dönemine yönelik yatırım planları hisse senetlerine büyük talep getiriyor işlem hacmi 150 milyar liraya dayandı. Savunma sanayindeki yerlilik oranını %20’den %80’e yükselten Türkiye, bu alanda tüm dünyanın gıptayla baktığı teknolojik üretimlerine devam ediyor. Bugün İHA'lar, SİHA'lar, Atak helikopteri, Hürjet, Millî Muharip Uçak Kaan, TCG Anadolu gemisi ile gurur duyuyoruz. Çelik Kubbe ile dosta güven düşmana korku veriyoruz…
Güçlü savunmamızla yeni yüzyıla emin adımlarla yürüyoruz. Türkiye’de kriz var diyenin alnını karışlarım!
Necmettin Batırel'in önceki yazıları...