Enerjide dev adım
Irak, petrol ihracatını güvence altına almak, alternatif sevkiyat güzergâhları oluşturmak ve Türkiye ile ekonomik-stratejik iş birliğini güçlendirmek amacıyla dev bir anlaşmaya imza attı… Irak, Basra Körfezi'ne olan bağımlılığını azaltmak ve olası bölgesel krizlerde petrol sevkiyatını kesintisiz sürdürebilmek için Ceyhan’a açılan Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı'nı aktif ve tam kapasiteyle kullanmak istiyor. İmzalanan yeni anlaşmayla kısa vadede günlük 750 bin, uzun vadede 1 milyon varil petrol, boru hatlarıyla kesintisiz taşınacak. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın başat stratejik başarısı, Türkiye’nin enerji arz güvenliğini doğrudan güvence altına alırken ülkeyi yalnızca bir "transit koridor" olmaktan çıkarıp üretimin doğrudan ortağı ve bölgesel bir enerji merkezi (hub) konumuna yükseltti. Günlük 1 milyon varillik kapasite, Türkiye'nin petrol ihtiyacının çok büyük bir kısmını tek başına karşılayabilecek… Ülkemizdeki mevcut petrol rafinerileri yıllar önce Kerkük ve Irak petrollerinin kimyasal yapısına göre tasarlandığı için, yerli rafineriler en yüksek verimlilikle çalışacak. Deniz yolu (Hürmüz Boğazı) üzerinden tankerlerle yapılan riskli ve maliyetli taşımacılık yerine, kara boru hatları (Silopi-Ceyhan) üzerinden güvenli ve kesintisiz akış yapılacak. Özetle Ceyhan Hürmüz’e alternatif güzergâh olacak.
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı BP'nin Kerkük'teki iştirakinin %15 hissesini devralarak yaklaşık 3 milyar varil rezerve sahip sahalarda doğrudan üretici ortak oldu. Böylece sadece boru hattı işleten bir "transit ülke" olmaktan çıkıp, kaynağından petrol üreten bir aktör hâline geldiğimiz için enerji ithalat maliyetleri düşecek. Anlaşma sadece petrolle sınırlı kalmayıp; ilerleyen süreçte elektrik senkronizasyonu ve Türkiye üzerinden Irak'a doğalgaz ihraç edilmesini içeren geniş kapsamlı bir bölgesel enerji ortaklığına zemin hazırlıyor. Yeni anlaşma çerçevesinde Irak, Türkiye'ye sattığı petrolden elde ettiği gelirin bir kısmını su yönetimi, yeni barajlar ve altyapı projeleri için kurulacak özel bir fona aktaracak. Bu projelerin inşasını Türk şirketleri üstlenecek, böylece iki ülke arasındaki ticaret hacmi 20 milyar dolara ulaşacak. Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı'nın etkin kullanımı için imzalanan 1 yıllık geçiş düzenlemesi kapsamında, günlük 750 bin varillik kapasite tahsis edildi… Bu miktar doğrudan Türkiye'nin günlük ihtiyacının yaklaşık %65-68'ine denk geliyor. Anlaşma öncesinde Türkiye, rafineri ihtiyacının yalnızca yaklaşık %10'unu Irak'tan karşılıyordu. Yeni boru hattı sevkiyatları ve TPAO’nun Kerkük sahalarına %15 ortak olmasıyla bu oran yüzde 60’ı aşacak.
Hat üzerinden taşınan petrolün bir kısmı Türkiye iç pazarında tüketilirken, kalan büyük kısmı Ceyhan üzerinden dünya pazarlarına ulaştırılacak, enerji köprüsü olacağız. Ham petrol ve petrol ürünleri ithalatı için her yıl yurt dışına ödediğimiz tutar, küresel petrol fiyatlarına bağlı olarak değişkenlik göstermekle birlikte yıllık ortalama 40 milyar doları buluyor. Bu paranın yüzde 90’lık kısmı azalacak. Enerji faturasının düşmesi cari açığı büyük oranda daraltacak. Maliyetler düştüğü için fiyatlar aşağı çekilecek. Enflasyon gerileyecek, sanayiye sağlanacak büyük destekle üretim artacak. Enerji arz güvenliği sayesinde Türkiye hızlı büyüme potasına girecek. Bölgesel ve sektörel yeni iş alanlarının açılması istihdam artışına yol açacak. İşte enerji denklemini altüst eden bu dev proje İsrail başta olmak üzere bölgedeki enerji rotalarını tekeline almak isteyen aktörleri kudurttu. Türkiye ile Bağdat yönetimi arasındaki bu anlaşma sadece ekonomi değil, aynı zamanda terörle ortak mücadele ayağını da kapsamaktadır. PKK'nın Irak hükûmeti tarafından "yasaklı örgüt" ilan edilmesi ve petrol hatlarının güvenliği için kurulan ortak merkez, örgütü ve bölgedeki taşeronlarını köşeye sıkıştırdı. Hükûmet bir taş attı, 3 kuş vurdu.
