İran cephesinde kimlerin cebi doldu?
Her savaşanın kazananı-kaybedeni olduğu gibi kâr edeni de var. ABD/İsrail ve İran arasındaki gerilimde de bu böyle oldu, olmaya devam ediyor. Bakalım bu cephede, ceplerini dolduranlar kim?
HAVA SAVUNMA ŞİRKETLERİ HAVALARDA UÇUYOR
Savunma devleri, tükenen mühimmat stokları ve hava savunma sistemlerine olan yoğun talep sayesinde rekor siparişler bağladı. ABD merkezli Lockheed Martin yıllık net kârını 5,02 milyar dolar seviyesinde açıkladı. Hava savunma sistemleri ve füze önleyiciler üreten RTX (Raytheon) çeyreklik bazda milyarlarca dolarlık yeni sözleşmelere imza attı. Avrupa ayağında ise mühimmat üretimini katlayan Alman Rheinmetall, net kârını yüzde 28 artırarak 1,03 milyar avroya (10,2 milyar avro ciro ile) tırmandırdı. Aynı dönemde General Dynamics ve BAE Systems de rekor kâr marjlarıyla pazar değerlerini zirveye taşıdı.
BU NE ENERJİ!
Enerji tarafında ise Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklık riski sebebiyle petrol fiyatlarına eklenen varil başına 15 doları aşkın "savaş primi", hidrokarbon devlerinin bilançolarını ihya etti. ExxonMobil, yılı 28,8 milyar dolar net kârla tamamlayarak sektördeki liderliğini korudu. Rakibi Chevron yıllık bazda 14 milyar doları aşan net kâr açıkladı. BP ve Saudi Aramco gibi sektörün büyükleri de yüksek rafinaj marjları sayesinde çift haneli kâr artışları elde etti.
BÜYÜK BALIK DENİZDE
Hürmüz'ün uzun süre kapalı olmasıyla deniz taşımacılığında rota, Afrika çevresine kaydı. Böylelikle navlun fiyatları tırmandı. Frontline ve Euronav gibi şirketler, dev ham petrol tankerlerinin (VLCC) günlük kiralama ücretlerini 40 bin dolardan 100 bin doların üzerine çıkardı; operasyonel kârlar yüzde 140 tırmandı. Yatırımcının güvenli liman arayışıyla altının ons fiyatının tarihî rekorlar kırması, madencilik devlerine yaradı. Newmont ve Barrick Gold milyarlarca dolarlık nakit akışı sağladı.
ELEKTRİKLİ ARAÇLAR PATLADI, GİTTİ
Jeopolitik krizin ve akaryakıt şokunun oluşturduğu bir diğer büyük dalga ise otomotiv sektöründe hissedildi. Benzinin Avrupa'da litre başına 2 avroyu, ABD'de galon başına 4 doları aşmasıyla tüketiciler elektrikli araçlara akın etti. Bu dönüşümün en büyük kazananlarından Çinli BYD, küresel satışlarını tırmandırarak yıllık cirosunu ilk defa 116,3 milyar dolara (803,9 milyar yuan) çıkardı. Firma yoğun fiyat rekabetine rağmen 4,72 milyar dolar net kâr elde etti ve 1 milyonu aşan rekor araç ihracatına ulaştı. Elon Musk'ın Tesla'sı da 97 milyar dolarlık yıllık ciro, yüzde 17,2 faaliyet marjı sağladı. Model Y ve Model 3 teslimatları akaryakıt şokunun yaşandığı çeyrekte yüzde 21 artış gösterdi. Avrupa elektrikli araç pazarı, aylık satışlarda yüzde 51 artış yaşadı; ikinci el pazarında yüzde 100 büyüdü. Elektrikli araç satışlarındaki bu fırlama, lityum, nikel ve kobalt ihtiyacını da artırdı. Ancak Çin'in rafine lityum kapasitesindeki yüzde 70'i aşan hâkimiyeti, Batılı üreticileri bağımlılığı azaltacak alternatif arayışlara zorluyor.
